معرفی صنایع دستی زنجان؛

ملیله سازی رشته بومی صنایع دستی زنجان/هنرمندان زنجانی، تهران و اصفهان را صاحب سبک کردند

ملیله سازی رشته بومی صنایع دستی زنجان/هنرمندان زنجانی، تهران و اصفهان را صاحب سبک کردند
ملیله‌کاری، یکی از رشته‌های اصیل، بومی و اولویت‌دار صنایع دستی استان زنجان است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از  موج رسا; بر اساس کشفیات باستان‌شناسی، قدیمی‌ترین اشیایی که می‌توان، ریشه ملیله ایران را در آن جستجو کرد، متعلق به دوره هخامنشیان است،در دوران ساسانی نیز صنعت‌گران فلزکار و مخصوصا نقره‌کاران ظروف گران‌قیمت و سرشار از ذوق و سلیقه هنری خود را برای مصرف طبقات مرفه جامعه ساخته می‌شد و در راه خلق آثار بسیار ظریف و هنرمندانه تمامی استعداد خود را به کار می‌گرفتند . در برخی موارد نیز استفاده از سنگ‌های قیمتی، زیبایی این اشیا را دو چندان می کرد.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, موج رسا;,

متسفانه بسیاری از آثار مربوط به دوره تاریخی مذکور در زمان حمله اعراب - به دلیل گران‌بها بودن اشیا نقره‌ای و سبک‌ بودن وزن آن- به غنیمت برده شده است. ولی آنچه که طی چند قرن اخیر در اثر کاوش‌های باستان‌شناسی و یا به طور تصادفی مناطقی نظیر شوش و همدان و گنجینه جیحون بدست آمده است، نشانگر وجود ملیله‌کاری و نیز نشان از مهارت و استادی صنعت‌گران ملیله کار در ایران قبل از میلاد است.

,

 پروفسور "آرتور اپهام پوپ"در کتاب شاهکارهای هنر ایران، ضمن اشاره به زرگری و نقره‌کاری در سال‌های بعد از ظهور اسلام به آثاری از ملیله متعلق  به قرن 12 میلادی اشاره کرده است.

,

 لازم به ذکر است: تعداد و آثار باقی‌مانده از آن زمان بسیار اندک است از آنجا که  اشیا ملیله از طلا و نقره ساخته می‌شوند و می‌توان به راحتی آن‌ها را ذوب کرده و مجددا مورد استفاده قرار داد. به همین دلیل نیز آن اشیا به مرور زمان از بین رفته و هم اینک نمونه‌های زیادی از ملیله کاری دوران گذشته باقی نمانده است.

,

در دوران سلجوقی اکثر سازندگان آثار نفیس فلزی، هنرمندان خراسانی ساکن در شرق و شمال شرقی ایران بودند که عده‌ای از آنان به علت جنگ‌های خونین و زد و خوردهای محلی، ترک  وطن کرده و در سایر شهرها از جمله زنجان، بروجرد، همدان، تبریز و به ویژه شهر موصل اقامت گزیدند.

,

با توجه به آن‌چه که اشاره شد، احتمال می‌رود هنرمندان خراسانی هنر فلزکاری از جمله ملیله‌کاری را در سال پنجم هـ . ق در زنجان رواج دادند. از دوران قاجاریه نیز تعدادی سر قلیان، گیره استکان، سینی در اندازه‌های مختلف، گوشواره، سینه ریز و...، باقی مانده که بخشی از آن‌ها در موزه‌های داخلی،  خارجی و بخشی نیز به صورت مجموعه‌های خصوصی و یا نزد خانواده‌ها نگهداری می‌شود.

,

 

,

, ,

*استقبال گردشگران از ملیله زنجان

, *استقبال گردشگران از ملیله زنجان,

یکی از هنرمندان ملیله ساز استان زنجان در گفت و گو با خبرنگار موج رسا،اظهار داشت: ملیله سازی یکی از اصلی ترین صنایع دستی استان زنجان محسوب می شود.

,

رباب محمدی با بیان اینکه نمایشگاه صنایع دستی استان زنجان در مکان نمایشگاه جنب رختشویخانه راه اندازی شده است،گفت: استقبال گردشگران نیز از ملیله خیلی خوب است.

,

وی با اشاره به اینکه ملیله سازی کار نفیسی است که با فلز کار می شود،گفت: این هنر جزو کالای لوکس محسوب شده و  دارای جایگاه ثبیت شده ای در زنجان است.

,

این هنرمند زنجانی از راه اندازی کارگاه ملیله خود در زنجان خبر داد و گفت: تا کنون حمایتی از سوی مسئولان نشده است.

,

محمدی عدم بیمه هنرمندان این صنعت را از مشکلات عنوان کرد و گفت: هنوز این مسئله حل نشده است.

,

وی با بیان اینکه از روی علاقه به این رشته گرایش پیدا کرده ام،گفت: اگر چه از نظر اقتصادی نمی توان روی این صنعت حساب  باز کرد اما علاقه موجب شده در این رشته ماندگار شوم.

,

این هنرمند با بیان اینکه تعداد افرادی که این هنر را نیمه کاره رها می کنند زیاد است،افزود:عدم تامین اقتصادی با این هنر موجب شده تا گرایش کمتری به آن شود.

,

محمدی عدم داشتن پشتوانه مالی و سرمایه اولیه برای راه اندازی کارگاه را از مشکلات ملیله عنوان کرد و گفت:باید مکان دائمی نمایشگاهی برای صنایع دستی استان زنجان ایجاد شود تا هنرمندان نیز بدون دغدغه به این کار ادامه دهند.

,

 

,

, ,

*تاریخچه ملیله کاری زنجان

, *تاریخچه ملیله کاری زنجان,

در هر حال از دو طریق می‌توان به قدمت این هنر ارزنده در زنجان پی برد:

,

نوشته‌ها و سفرنامه‌های سیاحانی که به این منطقه سفر کرده و از هنر زیبای ملیله کاری در این منطقه یاد کرده‌اند.

,

 آثار باقی‌مانده ملیله بسیاراندک بوده و اکثرا متعلق به دو سده اخیر است. در کتب تاریخی‌ که اشاراتی درباره زنجان دارند، از میان صنایع شهر زنجان، از صنعت فلزکاری آن سخن گفته‌اند از آنجا که ملیله‌کاری نیز یکی از شاخه‌های  فلزکاری است، می‌توان مسیر حرکت آن را در بطن فلزکاری منطقه جستجو کرد.

,

شاید بتوان گفت، با توجه به رونق منطقه زنجان در دوره هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان، فلزکار نیز که از صنایع پیشرفته هر یک از این تمدن‌هاست که در این منطقه وجود داشته است.

,

سابقه ملیله‌کاری در زنجان از قرن سیزدهم هجری، به بعد روشن و مشخص است به طوری‌که "فردریک ریچارد"، مستشرق اروپایی، در سفر نامه خود می‌نویسد: " شهر زنجان، شهر کوچکی است نقره و ملیله‌کاری این شهر پر زرق و برق است"، همچنین "سامویل گرین‌ویل بنجامین" که در حدود سال (1883 م 1301 هـ . ق ) به ایران سفر کرده است در مورد صنعت‌گری در زنجان اطلاعات بیشتری می‌دهد.

,

ملیله کاری تا قبل از دوره پهلوی، به عنوان هنر دستی بومی زنجان فقط در این شهر معمول بوده، در زمان حکومت رضاخان با مهاجرت تعدادی از هنرمندان این شهر به تهران و اصفهان در سایر نقاط کشور نیز هنری مشابه ملیله کاری زنجان در مناطق مذکور، رواج یافت.

,

 سرویس‌های چای‌خوری و شربت‌خوری، جعبه جواهرات و دسته چاقو، عمده‌ترین محصولات تولیدی تا زمان معاصر بوده‌اند. هنرمندان زنجانی در سال‌های بعد، به تدریج بر انواع این دست ساخته‌های های زیبا افزودند، شاید بتوان رونق این هنر صنعت را در زنجان، دوران سلجوقی دانست و همچنین بر اساس آثار باقی‌مانده از دوره صفوی، این دوره را اوج شکوفایی این هنر دانست.

,

 ملیله‌کاری، یکی از رشته‌های اصیل، بومی و اولویت‌دار صنایع دستی استان زنجان است که با به کارگیری مفتول‌ها و نوارهای ظریف شده نقره و با استفاده از انواع طرح‌های سنتی ساخته می‌شود، مصنوعات تولید شده شامل: سرویس چای‌خوری، شکلات‌خوری، گلدان، شمع‌دان، قاب عکس، انواع زیورآلات و....، است.

,

انتهای پیام/

,

 

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه