یاداشت /
نقشه جامع علمی کشور همچنان چشم انتظار گفتمان سازی
نقشه جامع علمی کشور که پس از تلاش شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تحقق دانشگاه در تراز انقلاب اسلامی تدوین و ابلاغ شده است .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از رهیاب، انقلاب اسلامی ایران انقلابی جوان و روبه رشد و پویایی است و لازمه حفظ این پویایی داشتن مسیر روشن و چشم اندازی واقعی است و گرنه هر مکتبی با هر ایدئولوژی با نداشتن امید و آرزو به رخوت و عقب ماندگی و در نهایت به باتلاقی رو زوال تبدیل می شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, رهیاب، انقلاب اسلامی ایران انقلابی جوان و روبه رشد و پویایی است و لازمه حفظ این پویایی داشتن مسیر روشن و چشم اندازی واقعی است و گرنه هر مکتبی با هر ایدئولوژی با نداشتن امید و آرزو به رخوت و عقب ماندگی و در نهایت به باتلاقی رو زوال تبدیل می شود., رهیاب,یکی از شاخص های برتر انقلاب اسلامی جوان بودن، پرانگیزبودن آن است. به طوری که برخلاف بسیاری از انقلاب ها که بعد از چند دهه به بن بست می رسند و حرفی برای ارائه ندارند جمهوری اسلامی در ابتدای رویش و ثمردهی است.
, یکی از شاخص های برتر انقلاب اسلامی جوان بودن، پرانگیزبودن آن است. به طوری که برخلاف بسیاری از انقلاب ها که بعد از چند دهه به بن بست می رسند و حرفی برای ارائه ندارند جمهوری اسلامی در ابتدای رویش و ثمردهی است.,تمدن نوین اسلامی و رسیدن به جامعه مهدوی و تشکیل مدینه فاضله محمدی چشم اندازی روشن و قابل دستیابی است که انقلاب اسلامی با راهبردهای رهبری در سال های اخیر به شکل صریح پیگیری کرده است که در این مسیر تولید مفاهیم و استحکامات مورد نیاز از جمله زبان فارسی مقتدر، سبک زندگی اسلامی،اقتصاد مقاومتی، توسعه جمعیت انسانی و حفظ و پاسداشت محیط زیست و..از جمله اسناد و راهبردهای است که از سوی مقام معظم رهبری در سال های اخیر ابلاغ و مورد تاکید قرار گرفته است.
, تمدن نوین اسلامی و رسیدن به جامعه مهدوی و تشکیل مدینه فاضله محمدی چشم اندازی روشن و قابل دستیابی است که انقلاب اسلامی با راهبردهای رهبری در سال های اخیر به شکل صریح پیگیری کرده است که در این مسیر تولید مفاهیم و استحکامات مورد نیاز از جمله زبان فارسی مقتدر، سبک زندگی اسلامی،اقتصاد مقاومتی، توسعه جمعیت انسانی و حفظ و پاسداشت محیط زیست و..از جمله اسناد و راهبردهای است که از سوی مقام معظم رهبری در سال های اخیر ابلاغ و مورد تاکید قرار گرفته است.,دستیابی به آرمانهای بلند نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران مستلزم تلاش همهجانبه در تمام ابعاد فرهنگی، علمی، اجتماعی و اقتصادی است. از این رو تدوین و اجرای برنامههای پیشرفت در بازههای زمانی معین و اختصاص منابع لازم برای تحقق اهداف این برنامهها از لوازم ضروری احراز جایگاهی در شأن ایران اسلامی است.
, دستیابی به آرمانهای بلند نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران مستلزم تلاش همهجانبه در تمام ابعاد فرهنگی، علمی، اجتماعی و اقتصادی است. از این رو تدوین و اجرای برنامههای پیشرفت در بازههای زمانی معین و اختصاص منابع لازم برای تحقق اهداف این برنامهها از لوازم ضروری احراز جایگاهی در شأن ایران اسلامی است.,از سوی دیگر مقولۀ علم و فناوری از مهمترین زیرساختهای پیشرفت کشور و ابزار جدی رقابت در عرصههای مختلف است. به این ترتیب تحقق آرمانهای متعالی انقلاب اسلامی ایران نظیر احیای تمدن عظیم اسلامی، حضور سازنده، فعال و پیشرو در میان ملتها و کسب آمادگی برای برقراری عدالت و معنویت در جهان در گرو پیشرفتی همهجانبه در علم است؛ علمی که دارای سه شاخصۀ عدالت، معنویت و عقلانیت است.
, از سوی دیگر مقولۀ علم و فناوری از مهمترین زیرساختهای پیشرفت کشور و ابزار جدی رقابت در عرصههای مختلف است. به این ترتیب تحقق آرمانهای متعالی انقلاب اسلامی ایران نظیر احیای تمدن عظیم اسلامی، حضور سازنده، فعال و پیشرو در میان ملتها و کسب آمادگی برای برقراری عدالت و معنویت در جهان در گرو پیشرفتی همهجانبه در علم است؛ علمی که دارای سه شاخصۀ عدالت، معنویت و عقلانیت است.,تحقق این هدف نیازمند ترسیم نقشة راهی است که در آن نحوة طی مسیر، منابع و امکانات لازم، تقسیم کار در سطح ملی و الزامات طی این مسیر به طور شفاف و دقیق مشخص شده باشد. ازاینرو لازم است چشمانداز و راهبردهای علم و فناوری در سطوح کلان و عملیاتیتر نظیر برنامههای پنجسالة توسعة کشور، تدوین شود.
, تحقق این هدف نیازمند ترسیم نقشة راهی است که در آن نحوة طی مسیر، منابع و امکانات لازم، تقسیم کار در سطح ملی و الزامات طی این مسیر به طور شفاف و دقیق مشخص شده باشد. ازاینرو لازم است چشمانداز و راهبردهای علم و فناوری در سطوح کلان و عملیاتیتر نظیر برنامههای پنجسالة توسعة کشور، تدوین شود. ,مقام معظم رهبری با درک هوشمندانه برای استفاده صحیح و هدفمند از منابع انسانی و علمی کشور؛ همواره بر تشخیص اولویت ها و تلاش های علمی برای پاسخ به این اولویت ها تاکید داشتند که گزاره های چون ارتباط علم و صنعت، جنبش نرم افزاری و سیاست های کلی علم و فناوری نشان از عمق دغدغه رهبری برای هدایت و یکپارچه سازی پژوهش های کشور به سمت پیشرفت است که در این بین نقشه جامع علمی کشور نقش مادری در بین این اسناد دارد.
, مقام معظم رهبری با درک هوشمندانه برای استفاده صحیح و هدفمند از منابع انسانی و علمی کشور؛ همواره بر تشخیص اولویت ها و تلاش های علمی برای پاسخ به این اولویت ها تاکید داشتند که گزاره های چون ارتباط علم و صنعت، جنبش نرم افزاری و سیاست های کلی علم و فناوری نشان از عمق دغدغه رهبری برای هدایت و یکپارچه سازی پژوهش های کشور به سمت پیشرفت است که در این بین نقشه جامع علمی کشور نقش مادری در بین این اسناد دارد.,نقشه جامع علمی کشور از سال ۸۵ بر اساس تاکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر وجود نقشه راه برای حوزه علم و فناوری کشور به مرحله اجرا درآمد.آن زمان شورای انقلاب فرهنگی با همکاری دستگاه های ذیربط پیش نویس های نقشه را تهیه و تلفیق کرده و در سال ۸۹ نقشه جامع در پنج فصل مشتمل بر ۱۳ راهبرد کلان و ۲۲۴ اقدام علمی مصوب و ابلاغ شد.
, نقشه جامع علمی کشور از سال , ۸۵, بر اساس تاکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر وجود نقشه راه برای حوزه علم و فناوری کشور به مرحله اجرا درآمد, ., آن زمان شورای انقلاب فرهنگی با همکاری دستگاه های ذیربط پیش نویس های نقشه را تهیه و تلفیق کرده و در سال , ۸۹, نقشه جامع در پنج فصل مشتمل بر, , ۱۳, راهبرد کلان و , ۲۲۴, اقدام علمی, مصوب و ابلاغ شد. ,نقشه جامع علمی شامل مبانی، اهداف، سیاستها، راهبردها، ساختارها و الزامات تحول راهبردی علم و فناوری مبتنی بر ارزشهای اسلامی برای دستیابی به اهداف چشم انداز بیست ساله کشور است.
, نقشه جامع علمی شامل مبانی، اهداف، سیاستها، راهبردها، ساختارها و الزامات تحول راهبردی علم و فناوری مبتنی بر ارزشهای اسلامی برای دستیابی به اهداف چشم انداز بیست ساله کشور است.,مقام معظم رهبری در دیدار با دانشگاهیان در تیرماه 1394 به ضرورت «عملیاتی شدن نقشه جامع علمی کشور» تاکید کرده و گفتند: قدم اول در عملیاتی شدن این سند مهم گفتمان سازی آن است، همانگونه که بحث «پیشرفت علمی کشور» به صورت یک گفتمان رایج درآمد و تبدیل به یک جریان عملی شد، درخصوص نقشه جامع علمی نیز لازم است اساتید و مدیران و دانشجویان دانشگاههای کشور از جزئیات این نقشه آگاه شوند و نقشه جامع علمی بصورت یک «گفتمان پذیرفته شده»، درآید.
, مقام معظم رهبری در دیدار با دانشگاهیان در تیرماه 1394 به ضرورت «عملیاتی شدن نقشه جامع علمی کشور» تاکید کرده و گفتند: قدم اول در عملیاتی شدن این سند مهم گفتمان سازی آن است، همانگونه که بحث «پیشرفت علمی کشور» به صورت یک گفتمان رایج درآمد و تبدیل به یک جریان عملی شد، درخصوص نقشه جامع علمی نیز لازم است اساتید و مدیران و دانشجویان دانشگاههای کشور از جزئیات این نقشه آگاه شوند و نقشه جامع علمی بصورت یک «گفتمان پذیرفته شده»، درآید.,در ادامه به بایسته ها و راهکاری های که می تواند به تولید گفتمان در زمینه نقشه علمی کشور سبب شود اشاره می شود ولی قبل بیان جزئیات به نظر رسیدن به تعریفی واحد از "گفتمان" ضروری است.
, در ادامه به بایسته ها و راهکاری های که می تواند به تولید گفتمان در زمینه نقشه علمی کشور سبب شود اشاره می شود ولی قبل بیان جزئیات به نظر رسیدن به تعریفی واحد از , ", گفتمان, ", ضروری است.,گفتمان ها مجموعه ای از گزاره ها و یا نشانه تشکیل شده اند که در میان این گزاره ها یک گزاره به عنوان دال مرکزی در هسته و مرکز قرار دارد و گزار ه های دیگر که از آنها به دال های شناور تعبیر می شود در پیرامون و اطراف دال مرکزی قرار دارند. لذا هر گفتمان یک نظام معنایی است.
, گفتمان ها, , مجموعه, , ای, , از, , گزاره, , ها, , و, , یا, , نشانه, , تشکیل, , شده, , اند, , که, , در, , میان, , این گزاره, , ها, , یک, , گزاره, , به, , عنوان, , دال, , مرکزی, , در, , هسته, , و, , مرکز, , قرار, , دارد, , و, , گزار, , ه های, , دیگر, , که, , از, , آنها, , به دال, , های, , شناور, , تعبیر, , می شود, , در, , پیرامون, , و, , اطراف, , دال, , مرکزی, , قرار, , دارند, . , لذا, , هر, , گفتمان, , یک, , نظام, , معنایی است, . ,گفتمان های مختلف در جامعه بر سر خلق معنا، همواره در نزاع و کشمکش به سر می برند. هرگفتمان با برجسته کردن خود و طرد گفتمان مقابل به تمام امور و پدید ه ها، معنای متناسب با دال مرکزی خود را می دهد و از رهگذر همین تعارضات نیز کسب هویت می کند.
, گفتمان های, , مختلف, , در, , جامعه, , بر, , سر, , خلق, , معنا،, , همواره, , در, , نزاع, , و, , کشمکش, , به, , سر, , می برند, . , هرگفتمان, , با, , برجسته, , کردن, , خود, , و, , طرد, , گفتمان, , مقابل, , به, , تمام, , امور, , و, , پدید, , ه ها،, , معنای, , متناسب, , با, , دال, , مرکزی خود, , را, , می دهد, , و, , از, , رهگذر, , همین, , تعارضات, , نیز, , کسب, , هویت, , می, , کند, . ,گفتمانسازی مفاهیم انقلابی در رأس مطالبات رهبری انقلاب و جزء کلیدیترین موضوعات کشور است. از نظر رهبر انقلاب، «گفتمان یک جامعه مثل هواست، همه تنفسش میکنند؛ چه بدانند، چه ندانند؛ چه بخواهند، چه نخواهند. باید این گفتمانسازی انجام بگیرد.» همچنین ایشان معتقدند: «اگر میخواهیم یک خواستهای تحقق پیدا کند، قدم اول این است که این خواسته را بهصورت یک گفتمان پذیرفتهشده دربیاوریم.» لذا برهمین باور و اهمیت بر گفتمان سازی و تبیین مسئله نقشه جامع علمی کشور تاکید دارند.
, گفتمانسازی مفاهیم انقلابی در رأس مطالبات رهبری انقلاب و جزء کلیدیترین موضوعات کشور است. از نظر رهبر انقلاب، «گفتمان یک جامعه مثل هواست، همه تنفسش میکنند؛ چه بدانند، چه ندانند؛ چه بخواهند، چه نخواهند, . , باید این گفتمانسازی انجام بگیرد.» همچنین ایشان معتقدند: «اگر میخواهیم یک خواستهای تحقق پیدا کند، قدم اول این است که این خواسته را بهصورت یک گفتمان پذیرفتهشده دربیاوریم.» لذا برهمین باور و اهمیت بر گفتمان سازی و تبیین مسئله نقشه جامع علمی کشور تاکید دارند.,در ادامه چالش های پیش روی گفتمانی شدن این نقشه و علل عقیم ماندن نقشه علمی کشور در تبدیل به گفتمان شدن مورد بررسی قرار می گیرد:
, در ادامه چالش های پیش روی گفتمانی شدن این نقشه و علل عقیم ماندن نقشه علمی کشور در تبدیل به گفتمان شدن مورد بررسی قرار می گیرد:,الف) ناکارآمدی سازو کارهای موجود : سازوکار های موجود در امر گفتمانی شدن نقشه علمی کشور از شورای عالی انقلاب فرهنگی تا بدنه وزارت علوم و وزارت بهداشت به شدت نیاز به خانه تکانی داشته و از روزمرگی مفرط رنج می برند. ایجاد تحول عمیق و جهادی در باور مسئولان وایجاد تغییرات بنیادین در سرفصل های آموزشی، تاسیس و راه اندازی دانشگاه و رشته های جدید، شیوه جذب و تربیت اساتید از ابتدایی ترین راهکارهای بارور سازی گفتمان نقشه علمی در بین دانشگاهیان است.
, الف) ناکارآمدی سازو کارهای موجود : سازوکار های موجود در امر گفتمانی شدن نقشه علمی کشور از شورای عالی انقلاب فرهنگی تا بدنه وزارت علوم و وزارت بهداشت به شدت نیاز به خانه تکانی داشته و از روزمرگی مفرط رنج می برند. ایجاد تحول عمیق و جهادی در باور مسئولان وایجاد تغییرات بنیادین در سرفصل های آموزشی، تاسیس و راه اندازی دانشگاه و رشته های جدید، شیوه جذب و تربیت اساتید از ابتدایی ترین راهکارهای بارور سازی گفتمان نقشه علمی در بین دانشگاهیان است.,ب) ویروسی شدن مدیریت حوزه فرهنگ و علم وفناوری: مدیریت وزارت های مرتبط با علم و فناوری امروز از دو بحران مدیریتی رنج می برند: اول از بعد نوع نگاه که به شدت وابسته به بودجه و پول نفت بوده که هر گونه تحرک اندیشه بنیادین در حوزه دانش را عقیم می سازد و دوم عدم باور جوانان مومن و انقلابی است. انتخاب وزاری مومن و معتقد به نقشه علمی کشور در کابینه دوازدهم می تواند زمینه گفتمانی شدن نقشه را فراهم بخشد.
, ب) ویروسی شدن مدیریت حوزه فرهنگ و علم وفناوری: مدیریت وزارت های مرتبط با علم و فناوری امروز از دو بحران مدیریتی رنج می برند: اول از بعد نوع نگاه که به شدت وابسته به بودجه و پول نفت بوده که هر گونه تحرک اندیشه بنیادین در حوزه دانش را عقیم می سازد و دوم عدم باور جوانان مومن و انقلابی است. انتخاب وزاری مومن و معتقد به نقشه علمی کشور در کابینه دوازدهم می تواند زمینه گفتمانی شدن نقشه را فراهم بخشد.,ج)یتیم ماندن نقشه جامع علمی کشور در دولت : رویکرد دولت مبین این امر است که چندان وزانتی به مسایل و اسناد بالادستی کشور نداشته و انتظار فرج و معجزه از سازمان های بین المللی را داردکه خوشحالی و ذوق زدگی مفرط از پذیرش قراردادهای تاسف باری چون توتال، 2030 و پاریس این مسئله را تایید می کند. گفتمانی نشدن نقشه علمی کشور و بی خبری بخش عظیمی از جامعه دانشگاهی از این گنج نهان واقعیتی تلخ از بی اعتنایی دولت به این اسناد است.
, ج)یتیم ماندن نقشه جامع علمی کشور در دولت : رویکرد دولت مبین این امر است که چندان وزانتی به مسایل و اسناد بالادستی کشور نداشته و انتظار فرج و معجزه از سازمان های بین المللی را داردکه خوشحالی و ذوق زدگی مفرط از پذیرش قراردادهای تاسف باری چون توتال، 2030 و پاریس این مسئله را تایید می کند. گفتمانی نشدن نقشه علمی کشور و بی خبری بخش عظیمی از جامعه دانشگاهی از این گنج نهان واقعیتی تلخ از بی اعتنایی دولت به این اسناد است.,د) طراحی سازکاروهای منطبق با گفتمانی شدن نقشه جامع علمی کشور: نخبه پروری و تکریم نخبگان، جذب دانش آموزان نخبه، جذب اساتید مومن و آگاه به نقشه علمی کشور، انتخاب مدیران مطلع از نقشه علمی کشور، تصویب برنامه و بودجه منطبق بر اهداف نقشه می تواند زمینه های امیدواری تحقق این نقشه را فراهم سازد.
, د) طراحی سازکاروهای منطبق با گفتمانی شدن نقشه جامع علمی کشور: نخبه پروری و تکریم نخبگان، جذب دانش آموزان نخبه، جذب اساتید مومن و آگاه به نقشه علمی کشور، انتخاب مدیران مطلع از نقشه علمی کشور، تصویب برنامه و بودجه منطبق بر اهداف نقشه می تواند زمینه های امیدواری تحقق این نقشه را فراهم سازد.,ه) برگزاری دوره های آموزشی و پژوهشی برای اساتید: دوره های اموزشی، توجیهی و گفتگوی آزاد به شکل مستمر در بین اساتید برگزار شود تا اساتید ضمن اطلاع از اهداف نقشه علمی کشور خود را در اجرای آن سهیم بدانند. بهره مندی از ابزار رسانه ی و فضای مجازی در نشر و تبیین این نقشه ارزشمند از دیگر اقدامات موسسات آموزش عالی در ایجاد فضای گفتمانی می تواند باشد. تشکیل اتاق های فکر و تولید محتوای مناسب مخاطبین می توانید بستری مناسب برای تولید گفتمان باشد.
, ه) برگزاری دوره های آموزشی و پژوهشی برای اساتید: دوره های اموزشی، توجیهی و گفتگوی آزاد به شکل مستمر در بین اساتید برگزار شود تا اساتید ضمن اطلاع از اهداف نقشه علمی کشور خود را در اجرای آن سهیم بدانند. بهره مندی از ابزار رسانه ی و فضای مجازی در نشر و تبیین این نقشه ارزشمند از دیگر اقدامات موسسات آموزش عالی در ایجاد فضای گفتمانی می تواند باشد. تشکیل اتاق های فکر و تولید محتوای مناسب مخاطبین می توانید بستری مناسب برای تولید گفتمان باشد.,و)توسعه ارتباط با صنعت و جامعه و رسیدن به دانشگاه کارآفرین: یکی از سازوکارهای تحقق گفتمان نقشه علمی کشور بسترسازی برای رسیدن به دانشگاه کارآفرین، نوآور و مرتبط با نیازهای صنعت و جامعه است و بدین منظور می بایست اهداف و پژوهش های اساتید ذیل گفتمان نقشه علمی کشور تعریف شود. پراکنده کاری و پراکنده خواهی تحقق نقشه علمی کشور را دور از دسترس می کند.
, و)توسعه ارتباط با صنعت و جامعه و رسیدن به دانشگاه کارآفرین: یکی از سازوکارهای تحقق گفتمان نقشه علمی کشور بسترسازی برای رسیدن به دانشگاه کارآفرین، نوآور و مرتبط با نیازهای صنعت و جامعه است و بدین منظور می بایست اهداف و پژوهش های اساتید ذیل گفتمان نقشه علمی کشور تعریف شود. پراکنده کاری و پراکنده خواهی تحقق نقشه علمی کشور را دور از دسترس می کند.,ز) آرامش نیاز هر گفتمانی: هر گفتمانی برای رشد و بلوغ نیاز به آرامش و تبیین دارد و دانشگاه درگیر حاشیه ها و سیاست زدگی ها اجازه بروز و ظهور گفتمان ها را نداده و ضد گفتمان ها به شدت رشد می کنند. بنابراین همدلی و وحدت همگانی از مدیریت تا تشکل های دانشجویی می تواند نوید مثبتی از تولید گفتمان نقشه علمی کشور در دانشگاه ها شود.
, ز) آرامش نیاز هر گفتمانی: هر گفتمانی برای رشد و بلوغ نیاز به آرامش و تبیین دارد و دانشگاه درگیر حاشیه ها و سیاست زدگی ها اجازه بروز و ظهور گفتمان ها را نداده و ضد گفتمان ها به شدت رشد می کنند. بنابراین همدلی و وحدت همگانی از مدیریت تا تشکل های دانشجویی می تواند نوید مثبتی از تولید گفتمان نقشه علمی کشور در دانشگاه ها شود.,اکبر بهاری
, اکبر بهاری,انتهای پیام/
, انتهای پیام/ ]
ارسال دیدگاه