مردم ترکمن در عید قربان چه می کنند؛
جشن عید قربان در فرهنگ غنی اقوام ترکمن مانه و سملقان
ما برای آشنایی بیشتر با فرهنگ و آداب و رسوم اقوام ترکمن در عید قربان به منزل آخوند جان محمد قلی پور رفتیم و در گفتگویی گرم و صمیمی همراه پذیرایی، از فرهنگ غنی برخاسته از اعتقادات و باورهای دینی آن ها جویا شدیم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری آشخانه، یکی از باورها و اعتقادات هر قوم و ملتی بر پایی اعیاد و جشنهای ملی و مذهبی است. برخی از اقوام علاوه بر اعیاد مذهبی ، جشنهای ملی و باستانی را نیز به صورت دیرین و کهن برپا می کنند.
کشور ایران به علت تنوع و تکثر قومی و دارای مجموعه ای از آئین ها ، سنتها و آداب مختلف می باشد و به تبع این تکثر قومی و سنتهاست که شاهد برگزاری اعیادی مثل فطر ، قربان ،نوروز ،غدیر خم،پاک،کریسمس و ... در جای جای این سرزمین می باشیم.
چند روز مانده به عید قربان بازارهای شهر آشخانه از جنب و جوش خاصی برخوردار شده و پر رونق می شود. به پاس این عید مذهبی ،ترکمنها از پیر و جوان ، دختر و پسر بخصوص کوچکترها سعی می کنند در حد توان و وسع خانواده ، لباسهای نو تهیه کنند و سفره های خود را برای پذیرایی از مهمانان رنگین ترکنند.
دامداران منطقه نیز که از ماه ها پیش گوسفندان خود را برای این روزها پروار کرده اند ، احشام خود را برای فروش به بازار فروش دام روانه می کنند.
برخی از خیابان ها نیز از چند روز قبل از عید قربان به محل فروش گوسفند و گوساله قربانی تبدیل می شوند.
,
,
,
,
ما برای آشنایی بیشتر با فرهنگ و آداب و رسوم اقوام ترکمن در عید قربان به منزل آخوند جان محمد قلی پور رفتیم و در گفتگویی گرم و صمیمی همراه پذیرایی، از فرهنگ غنی برخاسته از اعتقادات و باورهای دینی آن ها جویا شدیم.
,آداب و رسوم قبل عید قربان
, آداب و رسوم قبل عید قربان,خانواده های ترکمن چند روز قبل عید، همانند عید نوروز به کمک هم به خانه تکانی، نظافت و غبار روبی منازلشان می پردازند، لباس های نو و پاکیزه ی بومی و محلی به تن می کنند.
,دختران و زنان لباس " کَتَنی" که نوعی رو انداز و " کورته " که بر سر و روی خود می اندازند دست بافت و سوزن دوزی شده است و ریش سفیدان نیز "قرمز دون " یا همان کت قرمز و "تَلپَک" که کلاه ترکمنی است به تن می کنند.
,,
, ,
اهل خانه در روز قبل عید نان های محلی "چاپاتی و چَلپَک" را طبخ می کنند و این نان ها را به نمازگزاران و آخوندهای مساجد جهت نثار فاتحه و یاد درگذشتگان، صدقه می کنند. نان چاپاتی و چلپک همان "چوزمه" است که از یک لایه خمیر نازک در روغن تفت داده می شود.
,از دیگر خوراکی های محلی خوشمزه ترکمن ها، "بُورَک و قُطاب" که از نانی که با گوشت چرخ کرده پُر شده و روغن داغ یا آب پَز می شود، "پیشمَه یا گَچِه قُلاق" نیز نوعی نان شیرین است که در ایام عید برای میهمانان و خانواده توسط دختران و مادران طبخ می شود.
,ترکمن های خطه ی مانه و سملقان سه روز قبل عید قربان را این گونه نام گذارده اند: هفتم ذی الحجه را عید کوچک، هشتم ذی الحجه را عید بزرگ و روز قبل عید قربان را "ایس" می گویند، ایس به زبان ترکمنی به معنای بوی پراکنده است که به باور آنها در این روز با طبخ خوراکی ها، بوی عید قربان از کوی و برزن استشمام می شود.
,ترکمن ها در روز قبل عید قربان با دعوت و پذیرایی از آخوندها، ریش سفیدان و مُلاها با تلاوت آیات قرآن و نثار فاتحه موجبات شادی اموات را فراهم می کنند.
,دختران و زنان ترکمن، در محافل دورهمی خود در ایام عید قربان شعری به نام " لَلَ" همخوانی می کردند که مضمون آن اشاره به ازدواج دختر با شخص غریبه و از بلاد دور همانند انداختن سنگ در چاهی عمیق است.
,,
, ,
برادران اهل تسنن بر این باورند که در شب نهم ذی الحجه –شب قبل از عید قربان- آب زمزم به همه ی آب های روان و جاری آمیخته شده و غسل در این شب مستحب و سفارش شده است که در اصطلاح محلی به " قربان شورا " معروف است، به هنگام غسل، شعر ترکمنی " قربان شورا، من شورا، گیدَا قربان آقادان سورا، کلام سوسر نورا " را با خود می خوانند.
,آداب و رسوم ایام عید قربان
, آداب و رسوم ایام عید قربان,زمان ذبح در ولایت هایی که نماز عید قربان برگزار نمی شود بعد از طلوع خورشید و مناطقی هم که مراسم نماز عید قربان برپاست بعد از نماز تا روز سوم عید می توانند دام را ذبح نمایند، آن ها معتقدند که خوردن گوشت قربانی به صورت ناشتا مستحب است.
,,
, ,
زنان ترکمن از گوشت قربانی خوراکی های خوشمزه و متنوعی طبخ می کنند، قُووِرمه و آبگوشت به نام ترین آنها در ایام عید قربان است قوورمه از تفت دادن گوشت قربانی در آب و روغن و ادویه تهیه می شود از دیگر خوراکی های بُورَک و قُطاب است که نحوه پخت آن ها اشاره شد.
,,
, ,
ترکمن ها مستحب می دانند که گوشت قربانی را به سه بخش تقسیم نمایند، بخشی برای نیازمندان، بخشی برای مدعوین و میهمانان و بخش دیگر برای اهل خانواده است. آن ها در این ایام به طور پرشور و نشاط به دید و بازدید و دعوت یکدیگر تدارک می بینند. سفره هایشان به شیرینی و نان های محلی و خوراکی های این ایام مزین می شود .
,,
, ,
برادران اهل تسنن ایام عید قربان را " ایام تشریق یا تکبیر تشریق " نیز می نامند، این تکبیر که برگرفته از اعتقادات دینی و معنوی ترکمن هاست، از گفتگوی میان حضرت جبرئیل و حضرت ابراهیم (علیه السلام) به هنگام ذبح فرزندش اسماعیل برگرفته شده است. تکبیر تشریق " لا اله الا الله و الله اکبر، الله اکبر و لِلّه الحمد " از نماز صبح روز عرفه آغاز –روز قبل عید- تا پایان عید قربان به مدت سه روز در بعد از نمازها قرائت می شود.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه