آغاز و فرجام حرکتی از تبریز؛

از ادعای میهن دوستی تا ذلت در خاک اجنبی/ تظاهر به حق‌‌طلبی برای گوشمالی دولت وقت ایران

از ادعای میهن دوستی تا ذلت در خاک اجنبی/ تظاهر به حق‌‌طلبی برای گوشمالی دولت وقت ایران
شعارهایی که در مرام نامه ی فرقه در 12 شهریور منتشر شده بود، در ظاهر خالی از ایراد بودند اما گذشت زمان نشان داد که این مطالب فقط شعاری برای فریب ساده لوحان بود.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آناج، فرقه‌‌‌ی دموکرات آذربایجان حزبی است که در ۱۲ شهریور ۱۳۲۴ در تبریز، سه ماه پس از فرمان محرمانه دفتر سیاسی کمیته مرکزی اتحاد شوروی اعلام موجودیت نمود. حزب در تبریز با انتشار بیانیه‌ای به زبان‌های ترکی و فارسی به رهبری پیشه وری تشکیل شد.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج,

در روز 12 شهریور، فرقه دموکرات آذربایجان با انتشار بیانیه‌ای (مراجعت‌نامه) که به دو زبان آذری و فارسی نوشته شده و حاوی یک مقدمه و 12ماده بود رسما تشکیل خود را اعلام کرد. البته بسیاری معتقدند فرمان تشکیل فرقه از روزها قبل توسط شوروی داده شده بود اما بالاخره در این روز رسما تشکیل شد. اهم اهداف این بیانیه عبارت بودند از: 

,

"تقاضای آزادی داخلی و مختاریت مدنی برای مردم آذربایجان، البته با حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران، تشکیل انجمن‌های ایالتی و ولایتی، تدریس زبان آذربایجانی در مدارس آذربایجان، مصرف نیمی از مالیات‌های وصولی از آذربایجان در خود آذربایجان، افزایش کرسی‌های نمایندگان آذربایجان در مجلس به نسبت جمعیت آن، اصلاح روابط و حدود بین مالک و دهقان با در نظر گرفتن مصالح هر دو، مبارزه با بیکاری، تلاش در جهت توسعه و ایجاد صنایع، تجارت و کشاورزی، مبارزه با رشوه و فساد در ادارات و ..."

,

هر چند دستور تاسیس فرقه به موجب اسناد منتشر شده موجود، توسط مسکو و شخص استالین صادر شده بود، اما بدون وجود افراد و شخصیت‌هایی که کلاه گشاد کمونیست‌‌ها سرشان رفته بود، تشکیل چنین فرقه‌ای بسیار سخت می‌نمود و حقیقتا این افراد هم شاید گول برخی شعارهای دهان پر کن کمونیست‌‌‌ها را خورده بودند.

,

از زمان صدور بیانیه (مراجعت‌نامه) تا زمان اعلام رسمی دولت فرقه توسط پیشه‌وری در آذرماه همان سال، اتفاقات بسیاری روی داد. در این حوادث پی‌درپی، تعداد زیادی از مردم ساده‌لوح و همچنین سمپات‌های حزب کمونیست در ایران از جمله برخی از اعضای حزب توده به فرقه پیوستند.

,

موضوع تشکیل فرقه و بسیاری دیگر از اتفاقات نظیر تشکیل کنگره فرقه، پیوستن اعضای حزب توده به فرقه و ... در حالی در آذربایجان تحت اشغال ارتش سرخ روی می‌داد که جنگ جهانی دوم در ماه اوت (مردادماه) 1324 تمام شده بود و بر اساس توافقنامه تهران قرار بر آن شده بود که کشورهای اشغالگر حداکثر شش ماه پس از پایان جنگ، ایران را ترک کنند. ولی تنها آمریکا و انگلیس تصمیم به ترک ایران گرفتند و استالین که تازه شروع به بازی جدیدی در ایران کرده بود خاک ایران را ترک نکرد و با استفاده از برخی افراد سرسپرده سعی کرد تا اولا  قسمتی از خاک ایران را از آن جدا کند و نهایتا امتیازاتی نظیر نفت از ایران بگیرد.

,

یک شبهه و پاسخ آن

,

برخی شعارهایی که در مراجعت نامه‌‌ی فرقه در 12 شهریور 1324 منتشر شده بود، در ظاهر خالی از ایراد بودند اما گذشت زمان نشان داد که این مطالب فقط شعاری برای فریب برخی افراد بودند و قرار نبود هیچگاه رنگ واقعیت به خود بگیرد. شعارهایی مثل تحصیل به زبان مادری که حزب دموکرات در ابتدا مطرح کرده بود در حقیقت تلاشی برای نزدیک کردن فرهنگ ایرانی مردم آذربایجان به سیاست‌‌‌های کمونیستی بود و نه تلاشی جدی برای احقاق یک حق. تقاضای آزادی داخلی با حفظ استقلال ایران در واقع تلاشی برای گوشمالی دولت ایران بود تا امتیازات مورد نظر حکومت شوروی از دولت مرکزی در ایران گرفته شود.

,

 فرجام فرقه

,

در پائیز ۱۳۲۵ شمسی، قوام تصمیم به اعزام نیرو به آذربایجان گرفت. اگرچه پیشه‌وری مردم را به مقابله و مقاومت فراخواند، ولی در بیشتر مناطق، مردم به پیشواز و حتی کمک ارتش رفتند و حتی پیش از اینکه پای ارتش به تبریز برسد، مردم علیه فرقه به‌پا خاستند و شماری از سران آن را اعدام کردند. روز ۲۱ آذر ۱۳۲۵، ارتش وارد تبریز شد و غائله آذربایجان خاتمه یافت.

,

پایان عمر سیاسی اعضای فرقه بعد از روسیاهی در ایران هم روی خوشی نداشت و اکثریت آن‌‌‌‌ها با غربت در خاک اجنبی و برخی حتی در تبعید گاه های گولاک با خفّت جان دادند. 

,

تهمت ناروا به مردم تبریز

,

برخی طرفداران فرقه دموکرات آذربایجان و حزب جبهه خلق، بعدها تبلیغات گسترده دروغینی راجع به مقاومت‌های مردمی در تبریز در برابر حکومت مرکزی و ارتش ایران به راه انداختند و گفتند که ارتش ایران با کشتار و خونریزی، حکومت پیشه‌وری را از میان برداشته است اما واقعیت جدا از این بود و در بسیاری از نقاط مردم خود به کمک ارتش شتافتند.

,

گزارش‌های دست اول شاهدان و ناظران حاکی از آن است که در واقع، مردم آذربایجان و به‌ویژه اهالی  تبریز که از نزدیک ظلم پیشه وری،غلام یحیی و دیگران را دیده بودند، پیش از ورود ارتش به شهر، در برابر آن‌‌‌ها طغیان کرده و به عمر فرقه پایان دادند. 

,

انتهای پیام/

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه