گزارش/
سنت دیرینه علم گردانی در کرخنگان
هر ساله و به رسم قدیم هم زمان با تاسوعا و عاشورای حسینی،آیین سنتی و قدیمی علم گردانی در این روستا با شکوه خاصی برگزار می شود .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از طنین خاتم؛ این آیین قدیمی طبق سنت هر ساله در این روز در این روستا با قدمت بیش از یک قرن برگزار می شود. این مراسم که هر ساله درچنین روزی از اذان صبح آغاز و تا اذان ظهر ادامه دارد، برنامه های مختلفی هم چون سینه زنی، مداحی و دسته روی برگزار می شود و علم ها به منازل مردم این روستا رفته و مردم با پرداخت نذورات خود، حاجات خود را بیان می کنند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, طنین خاتم,شب قبل از برگزاری این مراسم، مراسم علم بندان در مسجد امام حسین (ع) این روستا برگزار می شود.
,در مراسم علم بندان بزرگان و ریش سفیدان محل و هیئت امنای مسجد به آذین علم می پردازند و آن را با نذوراتی هم چون پارچه های سبز و روسری نذری آذین بندی می کنند و چند رأس قربانی هم صورت می گیرد.
,پس از آذین بندی، علم در وسط حیاط مسجد به میله ای آهنی بسته می شود و پس از آن جوانان و عزاداران دور علم به سینه زنی و زنجیرزنی می پردازند و در پایان برنامه جوش را اجرا می کنند.
,مراسم علم گردانی یا علم گردش بعد از اذان صبح این روز از محل مسجد امام حسین (ع) آغاز می شود و دسته های عزاداری که مجموعه دو دارد، علم را در خیابان ها و کوچه های اطراف می گردانند.
,علم های آذین شده پیشاپیش دسته بر روی شانه های افراد به تک تک خانه های مردم برده می شود.
,
, هنگام شکل گیری دسته ها، ابتدا علم و پرچم ها را پیشاپیش دسته به حرکت درمی آورند و پشت سر آنان سینه زنان به صورت دایره وار به حرکت خود ادامه می دهند و پشت سر مردان، زنان و کودکان حرکت می کنند و اشعاری که از سوی مرثیه خوانان خوانده می شود به طور هم صدا می خوانند.
,مداحان در این مراسم بیت هایی در مظلومیت علمدار کربلا می سرایند: این علم از کیست که بی صاحب است این علم از ماه بنی هاشم است این علم از ساقی دشت بلاست این علم از تشنه لب کربلاست و ...
,علم ها به هر فردی که می رسد طرف نیز ابتدا علم را بوسیده و سپس به منظور تبرک با آب یا گلاب شستشو می دهند و نذورات خود که شامل پول، روسری، پارچه و غیره است را به علمدار می دهند و اگر اهالی آن خانه نذری داشته باشند دستمال، روسری و یا شالی به علم می بندند و اسفند دود می کنند.
,برخی از خانواده ها اگر نذر داشته باشند، به هنگام ورود علم، گوسفند قربانی می کنند و گوشت آن را به هیئت اهدا و یا بین مردم تقسیم می کنند.
,برخی از خانواده ها نیز طبق سنت و نذورات گذشته، اقدام به توزیع برنج نذری می کنند؛ دسته علم گردانی به خانه افرادی که یک سال از فوت آن ها نگذشته باشد نیز رفته و با خواندن مرثیه و قرائت فاتحه، یاد رفتگان را گرامی می دارند.
,بیشتر مردم روستای کرخنگان با پخش برنج، چای، شیر، شیر کاکائو، خرما، نان محلی نذری بین دسته علم گردش به پذیرایی عزاداران می پردازند.
,این روستا دارای دو مسجد امام حسین (ع) و ابوالفضل(ع) و دو تکیه ابوالفضل و انصارالحسین است.
,
, عزاداران حسینی در روستاهای این شهرستان از جمله کرخنگان، چاهک ، فتح آباد ،ترکان و هرابرجان و ... دو روز مانده به تاسوعا برای جمع آوری نذورات مردم علم گردانی می کنند، ابتدا جمعیتی متشکل از زن و مرد و کودک، مقابل حسینیه محل جمع می شوند و سپس یکی از مردان عزادار، علم را که در جای ثابتی وسط حسینیه قرار دارد، از زمین بلند می کند و با نوحه سرایی یک مرد مسن، جمعیت به حرکت در می آید.
,نوحه سرا، پشت علم قرا می گیرد و اشعاری مانند «کربلا یا کربلا یا کربلا کربلا قربانگه عبد خدا» و دیگر نوحه های قدیمی را با سوز و گداز عاشورایی می خواند و جمعیت همان اشعار را تکرار می کند و نذورات مردم را برای پخت آش حسین (ع) در روز تاسوعا جمع آوری می کنند.
,مردم چون زمان علم گردانی را می دانند، از روزهای قبل، نذورات خود را آماده کرده تا دسته علم گردان معطل نشود و بتواند تا ظهر آن روز به همه خانه ها مراجعه کرده و نذورات عاشقان ابا عبدالله الحسین (ع) را جمع آوری کند.
,دراین منطقه هیئت، علم خاص خود را دارد که بر روی آن اشعاری از واقعه کربلا نوشته یا ترسیم شده است و علاوه بر آن، نام هئیت هر محله هم درج شده که حکم همان نشان را دارد و علم در خاتم تنها هنگام راه افتادن دستجات عزاداری در خیابان های منتهی به تکایا پیشاپیش هیئت به حرکت در می آید.
,علم نشان مخصوص از یک تیرک با سازه چوبی است که بلندی آن بیش از چهار متر است، بر سر آن نشان فلزی به شکل پنجه دست یا ماهیچه هلالی شکل کار گذاشته اند.
,برخی علم ها دو پرده و بعضی چند پرده دارند و در فاصله های معین، دو یا سه حلقه فلزی نصب کرده اند و روی هر یک از حلقه ها، پارچه هایی به درازای دو متر همچون پرده یا طاقه پَهن شده، آویخته اند.
,از علم ها معمولا پارچه هایی از جنس و رنگ دیگر نیز آویخته می شوند.
,علم را نمادی از علم حضرت ابوالفضل العباس (ع)، علمدار کربلا، پنجه یا انگشتان باز دست را نشان پنج تن آل عبا، همچنین مظهر دست بریده حضرت عباس و ماهیچه را مظهر رخسار قمر بنی هاشم می دانند که نماد قداست و قدرت است.
,هنوز چند روزی به فرا رسیدن ماه محرم الحرام مانده که اعضای هیئت امنای مساجد روستایی جلسه ای تشکیل می دهند و ضمن بررسی مشکلات سال های قبل و ارائه راهکارهای مناسب برگزاری بهتر آیین عزاداریِ محرم پیش رو، روی پاکت هایی خالی اسم سرپرست خانوار را می نویسند و به منزل آنها ارسال می کنند تا هر کس هر مقدار نیت کرده، درون پاکت قرار داده و به هیئت امنا بازگرداند.
,آنهایی که که در دسترس نیستند و در شهرهای دور سکونت دارند، هنگام شرکت در مراسم روز عاشورای روستای خود، وجه مورد نظر را پرداخت می کنند، برخی نیز نذر دارند که هزینه یک وعده غذا را در در روز تاسوعا و یا عاشورا پرداخت کنند و عده ای هم در نیت خود مقداری برنج، گوشت یا مرغ، برای اطعام عزاداران حسینی دارند که به هیئت امنا تحویل می دهند.
,مخارج ماه محرم در برخی از روستاها از شب اول محرم با دادن شام، ناهار و صبحانه شروع می شود و تا شام غریبان امام حسین (ع) ادامه دارد.
,
, عزاداری روز عاشورا در روستاهای این شهرستان از صبح با جوش دوره آغاز می شود و با سینه زنی، زنجیرزنی و روضه خوانی ادامه می یابد و نزدیک ظهر، دسته های عزاداری به احترام شهیدان به درب خانه خانواده آنها می روند و در آنجا پس از سینه زنی و زنجیر زنی، یاد و خاطره شهید را گرامی می دارند..
,آنگاه به محل گورساتان محل رفته و با برگزاری مراسم عزاداری ویژه برای درگذشتگان فاتحه قرائت می کنند..
,اجرای آئین تعزیه و مرثیه سرایی همزمان در سوگ شهادت سید و سالار شهیدان و اقامه نماز جماعت، ظهر عاشورا در جوار قبر شهدا و عزاداری شب شام غریبان، پایان بخش سوگواری و عزاداری مردم در دهه نخست ماه محرم در این روستاهاست.
,آیین عزاداری در روستاها با سبک های قدیمی، هنوز پررنگ تر است ،گرچه بسیاری از آیین نظیر سینه زنی و روضه خوانی در سراسر کشور به یک شیوه و به یک گونه است اما نحوه برگزاری مراسم، طبخ نذری، جمع آوری نذورات مردمی و … در هر منطقه با آیینی خاص انجام می شود و حتی در یک شهرستان، آداب یک روستا با روستای دیگر متفاوت است.
,هدف اصلی از همه این مراسم ها، زنده نگه داشتن قیام امام حسین (ع) و اهداف این قیام بزرگ و تاریخی است و امید است با برگزاری این مراسم ها به دور از بدعت ها، معرفت واقعی نسبت امام حسین (ع) و قیام بزرگ ایشان حاصل شود.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه