در پی خشکسالیهای دشت چناران؛
بحران در مدیریت بحران آب منطقهای خراسان رضوی
شرکت آب منطقهای خراسان، با بستن چاههای سطحی کشاورزان و رها کردن راهکارهای پایهای همچون مدیریت آبهای سطحی، نمیتواند بحران کمآبی استان را مدیریت کند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای چناران، «یکی از شاعران، پیش امیر دزدان رفت و ثنایی بر او بگفت. فرمود تا جامه از او برکنند و از ده بیرون کنند. مسکین برهنه به سرما همی رفت. سگان به دنبال وی افتادند. خواست تا سنگی بردارد و سگان را دفع کند. زمین یخ گرفته بود. عاجز شد. گفت: «این چه حرامزاده مردماناند؛ سنگ را بستهاند و سگ را گشاده!»» (گلستان سعدی)
سنگ را بستهاند و سگ را گشاده؛ ضربالمثلی است پرکاربرد که از ۱۳۰۰ سال پیش تاکنون روزبهروز بر کاربرد آن افزوده میشود.
,
,
سعدی اگر بود و با کمی تأمل در احوال امور مدیران و گشتوگذاری در درد دلهای محرومان، روزانه بارها و بارها بر گلستان تصحیح میزد و فاعل شاعر و امیر دزدان را به روز مینگاشت. عوض شاعر مینوشت روستازاده محروم و بجای امیر دزدان، مدیر مدیران.
,ورودی آب به سد دوستی که نیمی از آب شرب مشهد را تأمین میکرد، با احداث سدهای متعدد در افغانستان، به صفر رسیده است. برداشت از منابع آبی زیرزمینی بالاست و میزان بارندگی کم است.
,وضع آبهای زیر زمین، نابسامان است. پوشیده نیست. بدیهی است. اما علاج درد کجاست؟ ریشه مرض در اسراف است یا کشت نامکانیزه، یا چاههای عمیق برداشت آب و یا چاههای سطحی ۳ متری یک روستایی که دسترنجش رونق سفره ماست و مایه استقلال بلاد؟
,۹۱ درصد مصرف آب در کشور به بخش کشاورزی اختصاص دارد و بیشترین سهم هدر رفت آب، در این بخش رخ میدهد بهنحویکه راندمان آبیاری کشاورزی در ایران، نصف راندمان جهانی است و کارشناسان، یگانه راه برونرفت از این وضعیت را اصلاح سیستمهای آبیاری و تبدیل سیستمهای سنتی به سیستمهای آبیاری مدرن میدانند.
,اجرای پروژههای فاضلاب و جمعآوری آبهای سطحی، برخی اقدامات پایهای و مبنایی است که بعضاً به علت هزینهبر بودن، به فراموشی سپرده میشود اما بستن چاههای سطحی که صرفاً در اواخر تابستان، بهصورت موقت و آنهم جهت جلوگیری از خشک شدن باغات از سوی برخی روستاییان مورد بهرهبرداری قرار میگیرد، به دلیل ساده و کمهزینه بودن، موردتوجه و اهتمام جدی شرکت آب و فاضلاب منطقهای قرار گرفته است و علاج درد کمآبی و بهینه راه خروج استان از بحران مدیریت منابع آبی، تشخیص داده شده است که نارضایتی روستاییان را به همراه داشته است.
,یکی از باغداران در این خصوص میگوید؛ ما میدانیم که آب دشت چناران برای تأمین آب شرب مشهد استفاده میشود و سالهاست، وعده دادهاند که پساب تصویه شده این کلانشهر را برای استفاده در بخش کشاورزی به شهرستان ما منتقل میکنند اما صرفاً حرف است و از عمل هیچ خبری نیست.
,او میافزاید؛ اگر این کار انجام میشد، کشاورزی ما رونق میگرفت. به نظر من، مدیریت بحران کمآبی با هدایت کشاورزی به کشت اصولی و علمی و اجرای طرحهای جمعآوری و تصفیه فاضلاب تا بخش زیادی قابل مدیریت است اما مسئولان همه مشکل را در چاههای کمعمق ما میدانند. ما یا نباید کشاورزی و باغداری کنیم و یا اگر قرار است این کار انجام شود لازمه آن تأمین آب است و بستن چاهها و جایگزین معرفی نکردن برای آن کار غیرمنطقی است.
,جوان تحصیلکرده روستایی دیگری در همین خصوص عنوان میکند؛ بحران آب در استان قطعی است اما مهم است که این بحران و منابع آبی چطور مدیریت شود. مسئولان باید کاری کنند جلوی هدر رفت آب گرفته شود. اسراف آب هم در مصارف شرب و هم در بخش کشاورزی بیداد میکند اما من برنامه جامع و اثربخشی از سوی شرکت آب منطقهای برای این مسئله ندیدهام.
,محمد دهقان در این خصوص میگوید؛ این شرکت با این نوع رفتار با مردم در برخی مناطق، بحران ایجاد کرده است که نتیجه قابل قبولی در پی نخواهد داشت.
,عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس بر مدیریت اجتماعی این بحران با استفاده از مشارکت مردم و مسئولان محلی تأکید دارد و بر این باور است که کشاورزان و باغداران نمیتوانند خشک شدن محصولات خود را به نظاره بنشینند و بهراحتی، شبانه چاه چندمتری دیگری حفر میکنند که ماحصل اینگونه اقدامات، صرفاً نارضایتی عمومی و بدبینی به نظام است.
,نماینده مردم چناران و طرقبه شاندیز میگوید؛ همه ما به لزوم ساماندهی و بهینهسازی مصرف آب واقفیم اما در چهار دهه گذشته، حتی یک اخطار به این روستاییان داده نشده و حال با بیتوجهی به مسائل اجتماعی و مشارکت ندادن مردم و مسئولان محلی، با بستن چاههای سه متری، میخواهد جبران کمکاری گذشته کنند و بحران کمآبی استان را مدیریت نمایند. علاج کار، مشارکت مردم و استفاده از پتانسیلهای مسئولان محلی در راستای ساماندهی به این چاهها است و ضروری است مسئولان شرکت آب، خود را از مردم جدا ندانند و مسائل اجتماعی را مدنظر قرار دهند.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه