عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی:
لطافت طبع و ظرافت حافظ؛ جان و روح هر خسته دلشکسته ای را امید و نشاط می بخشد
استاد ادبیات گفت: شعر حافظ همچون رودخانه ای عظیم از کوهسار بلند به دشتهای تفتیده جانها جریان می یابد تا با زلال خود آنها را سیراب کند[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ دکتر سید احمد ذبیحی، استاد ادبیات و عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی در گفتگو با روشن خبر، در مورد ۲۰ مهر ماه که به عنوان سالروز گرامیداشت حافظ نامگذاری شده است، اظهار داشت: حافظ شاعر شیرین سخن ایران زمین است و کمتر ایرانی با ذوق و ادب دوستی است که با اثر و شخصیت این پارسی پارسا آشنا نباشد و دیوانش را در کنار کتاب آسمانی نداشته باشد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, روشن خبر, روشن خبر, روشن خبر,,
,
وی با بیان اینکه شب چله پیر و جوان با تفال به لسان الغیب طولانی ترین شب سال را کوتاه می کنند و یلدای خود را در سایه ابهام رازآلود اشعارش به فروغ صبح می رسانند، ادامه داد: لطافت طبع و ظرافت بیان همراه با نکته سنجی های زیرکانه گاه گاهش کلام رند عافیت سوز را دلنشین می کند و جان و روح هر خسته دلشکسته ای را هزار امید و نشاط می بخشد.
,,
,
دکتر ذبیحی افزود: حافظ شاعر عارف نه ؛ عارف شاعری است که الهام، کشف و شهود های شاعرانه خود را به زیباترین وجه ممکن در قالب زبان فارسی و موسیقی مسحورکننده عرضه می کند.
,,
,
وی بیان داشت: مستی خوانندگان غزل حافظ در اغلب اوقات؛ نه از آن روست که مفاهیم والای آن را درک می کنند و یا به تمامی دریافتی دقیق و درست از پیام و محتوای شعر حافظ دارند بلکه آراستگی و پیوستگی واژگان و عبارات و زیبایی و بی پیرایگی زبان و آن سری بون اشعارش ارتباط عمیق و روحانی را در مخاطب ایجاد می کند.
,,
,
استاد ادبیات با اشاره به اینکه شعر حافظ همچون رودخانه ای عظیم از کوهسار بلند به دشتهای تفتیده جانها جریان می یابد تا با زلال خود آنها را سیراب کند، گفت: عرفان ناب غزل حافظ که از دامنه می گذرد آنانی را که در بلندای کوهستان ایستاده اند سرشار می سازد آنجا که شدت و سرعت الهامات و کشف و شهود عارفانه حافظ هر بیتش تفسیر و شرحی از آیات قرآن کریم است. آنان که در دامنه اند عاطفه و احساس غزلش را با ذوق و خیال خود وزن می کنند و آنان که در پایین به نظاره اند روانی و خنکای تصاویر رنگارنگ اشعارش آرامش بخش جانشان است؛ از این رو شعر حافظ همه را از مراد و مرید، پیر و جوان، صوفی و زاهد به خود میهمان می کند.
,,
دکتر ذبیحی در ادامه با اشاره به برخی از اشعار حافظ به بیان ویژگی های کلام حافظ پرداخت.
,,
رند خراباتی شیراز مستی خود را آن سری می داند:
,مستی عشق نیست در سر تو رو که تو مست آب انگوری
,,
حافظ با ریا و تظاهر و زهد فروشی بیگانه است:
,باده نوشی که درو روی و ریایی نبود بهتر از زهدفروشی که درو روی و ریاست
,مبوس جز لب ساقی و جام می حافظ که دست زهد فروشان خطاست بوسیدن
,,
از جماعت صوفی پر ادعا و مزوّر بیزار است آنچنان که آنان را به باد ناسزا می گیرد:
,صــوفی نهاد دام و سر حقّه بازکرد بــنیاد مکر با فلک حقّه باز کرد
,صوفی شهربین که چون لقمه شبهه می خورد پاردمش دراز باد آن حیوان خوش علف
,,
اما از طرفی، غزلش، فریاد آزادی و آزادگی از همه تعلقات است:
,فاش میگویم و از گفته خود دلشادم بنده عشقم و از هر دوجهان آزادم
,غلام همت آنم که زیر چرخ کبود ز هرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است
,,
حافظ اهل راز و نیاز و سحرخیزی و مناجات با معشوق است :
,هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ از یُمن دعای شب و ورد سحری بود
,حافظا در کنج فقر و خلوت شبهای تار تا بود وردت دعا و درس قرآن غم مخور
,شوق لبت برد از یاد حافظ درس شبانه، ورد سحرگاه
,,
برای پرهیز از ریا و نفاق زهر ملامت را به جان می خرد تا جایی که او را ملامتیه می خوانند:
,وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم که در طریقت ما کافریست رنجیدن
,,
اگر فقیه است عشق را فدای شرع نمی کند:
,خدا را! محتسب ما را، به فریاد دف و نی بخش که ساز شرع زین افسانه بی قانون نخواهد شد
,فتاده بر در میخانه چون سری بینی مزن به پای که معلوم نیست نیّت او
,,
حافظ اگر چه به رسم ادب جبری است ولی اختیار را هم قبول دارد:
,نیست امید صلاحی ز فساد حافظ چون که تقدیر چنین است چه تدبیر کنم
,میان عاشق و معشوق هیچ حایل نیست تو خود حجاب خودی حافظ، از میان برخیز
,,
حافظ در برابر مدعیان لجوج که حقیقت عشق را انکار می کنند سکوت می کند:
,با مدعی مگویید اسرار عیش و مستی تا بی خبر بمیرد در درد خودپرستی
,زاهد ظاهرپرست از حال ما آگاه نیست در حق ما هرچه گوید، جای هیچ اکراه نیست
,تا نگردی آشنا زین پرده رازی نشنوی گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش
,,
حافظ به تناسب طناز و کنایه گوست و گاهی نیز بی پروا با جسارتی مثال زدنی سخن می گوید:
,واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می کنند چون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند
,,
شعر حافظ منشور زندگی اخلاقی انسان، برای همه دوره هاست؛ مروت، محبت، دادگری و بسیاری از آموزه های دینی توصیه مرشد شیراز است:
,از عدالت نبود دور گرش پرسدحال پادشاهی که به همسایه گدایی دارد
,به ملازمان سلطان که رساند این دعا را که به شکر پادشاهی ز نظر مران گدا را
,,
از ویژگی های پر بسامد شعر حافظ ایهام است که خواننده را ناچار به تامل و کشف زیبایی های ادبی می کند:
,پرده مطربم از دست برون خواهد برد آه اگر زانکه درین پرده نباشد بارم
,چه راه می زند این مطرب مقام شناس که در میان غزل قول آشنا آورد
,,
,
عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی در ادامه با اشاره به اینکه تمدن باشکوه و سرافراز ایران اسلامی در میراث گرانقدر تاریخی و فرهنگی خود فرهیختگان و فرزانگان بسیاری را در عرصه شعر و ادب به جهانیان معرفی کرده است که برای همیشه ی تاریخ افتخار آفرین خواهند بود، افزود: اینک که در آغاز دوره دیگری از تمدن نوین ایران اسلامی با تبلور اراده و باورهای والای ملت شریفمان نهال تنومند فرهنگی در حال شکوفایی است جوانان شاعر و هنرمند باید با درک صحیح از موقعیت انقلاب اسلامی و اهداف عالی آن به ترویج و گسترش پیام آن یاری رسانند.
,,
,
وی ادامه داد: امروز شعر و ادب میهن پر افتخارمان نیاز دارد تا با سروده های متعهدانه و آتشین صدای رهایی بخش انقلاب اسلامی را به گوش ملتهای در بند جهان برساند و جریان پر خروش انسانها را به حرکت در آورد.
,,
,
دکتر ذبیحی با بیان اینکه ضرورت دارد سبک شعر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در مجامع دانشگاهی زبان و ادبیات فارسی تبیین گردد و غزل حماسی به عنوان قالب برگزیده به شاعران جوان معرفی شود، ابراز کرد: بی تردید شعر و ادب امروز ما نمی تواند از الزامات انقلابی و حماسی تهی باشد همانطور که تاریخ فرهنگ و ادب ما تایید می کند رمز جاودانگی آثار شاعران بزرگ کلاسیک ایران پیوستگی و اثرپذیریشان از کلام وحی بوده است . هر چقدر با آیات الهی و احادیث و حکمت پیوند بیشتری داشته اند ماندگارتر شده اند.
,,
,
استاد ادبیات در پایان گفت: تزکیه و تهذیب، آرمان خواهی ، ظلم ستیزی، دادگری، شهادت طلبی از عناصر مهم شعر انقلابی و حماسی در این دوره است که شاعران جوان باید به آن اهتمام داشته باشند.
,]
ارسال دیدگاه