استاد منابع طبیعی دانشگاه پیام نور بجنورد:
راهکارهای حیاتی نجات از خشکسالی در خراسان شمالی
یک استاد منابع طبیعی دانشگاه پیام نور بجنورد گفت: آیا سراغ دارید مسئولین استان خراسان شمالی حتی طی یک فراخوان از کارشناسان درخواست راهکار و مقاله پژوهشی در مورد خشکسالی بکنند درحالیکه جامعه دانشگاهی این استان بدون چشم داشت آماده به کار است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از دانشجویان بیدار در دو روز گذشته بخش اول گفت وگو با مهندس مزدک مجردی استاد رشته منابع طبیعی دانشگاه پیام نور بجنورد در خصوص تحلیلی از عمق فاجعه خشکسالی در خراسان شمالی منتشر شد که بازتاب مناسبی در فضای رسانه ای به دنبال داشت.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, دانشجویان بیدار , در دو روز گذشته بخش اول گفت وگو با مهندس مزدک مجردی استاد رشته منابع طبیعی دانشگاه پیام نور بجنورد در خصوص تحلیلی از عمق فاجعه خشکسالی در خراسان شمالی منتشر شد که بازتاب مناسبی در فضای رسانه ای به دنبال داشت.,در ادامه بخش دوم این گفتگو که مربوط می شود به راهکارهای مقابله و گذار از این امتحان الهی آن هم با توجه به شرایط بومی اقلیم خراسان شمالی و فرصت های مغفول در این عرصه منتشر می شود.
«سوال»: روشهای مدیریت آب پیشنهادی شما به مسئولان که متناسب با شرایط بومی استان باشد چیست؟
برای پاسخ به این سوال مقداری پیش زمینه لازم است به عنوان مثال برداشت بی رویه از آبهای زیر زمینی که در دوران خشکسالی چند برابر می شود، امروز دامن گیر استان شده است و به صورت مستقیم به منابع آبی ضربه می زند.
کشور ما از بین 133 کشور در مدیریت آب رتبه 132 را دارد، چرا که اصلا نهادهای متولی اقدام نمی کنند به طور مثال یکی از معضلات فعلی استفاده از روش های سنتی کشاورزی است.
امروز ماشین آلات کشاورزی بسیار پیشرفت کرده است اما به خاطر مشکل عدم یکپارچگی اراضی کشاورزان استان نمی توانیم از این ظرفیت ها استفاده بهینه بکنیم.
شما در تمام روستاهای استان می بینید که یک شخص 500 متر یکجا زمین دارد، چند کیلومتر آنطرف تر یک هکتار زمین دارد و همین طور زمین هایش پراکنده اند و نمی شود بگوییم آبیاری قطره ای استفاده کن چرا که برایش صرفه اقتصادی ندارد تا برای چند صد متر زمین از این تکنولوژی استفاده کند.
اینجاست که باید نهادهای متولی از جمله همین جهاد کشاورزی استان بیایند و طی یک نشست صمیمی، هر بار مردم یک منطقه را مجاب به همگرایی کرده و در سطح وسیع و یکپارچه با در اختیار قرار دادن تسهیلاتی مثل آبیاری قطره ای که با یک تانکر قادر است زمین با ابعاد بزرگی را آبیاری کند، در مدیریت آب نقش آفرین باشند.
جهاد کشاورزی استان باید با دعوت مکرر از کشاورزان سنتی کلاسهای آموزشی شیوه های صنعتی کشاورزی را بیاموزد و آنان را نسبت به اهمیت این موضوع آشنا کند که مثلا با این روش به جای اینکه گندم شما هر خوشه اش 20 دانه بدهد 100 دانه می دهد.
لذا وقتی خشکسالی هست باید خودمان را مجهز کنیم، نمی شود هرسال بگوییم خشکسالی پدرمان را در آورد و بیچاره شدیم و همین روند ادامه یابد، همانطور که اشاره کردم ما تا 40 سال آینده درگیر خشکسالی هستیم پس باید به ناچار سراغ روشهای مدیریت آب برویم.
«سوال»: بهترین و کم هزینه ترین روشهای مدیریت آب در خراسان شمالی چیست؟
من خودم شخصا بارها مراجعه و درخواست کرده ام تا به بحث جنگلکاری که ساده ترین و کم هزینه ترین روش است توجه شود چرا که استان ما یک زمانی جنگلی بوده و ظرفیت این کار را داراست.
شما می بینید در ورودی گلستان به خراسان شمالی شیارهایی از 50 سال پیش برای آوردن جلگل به استان ما ایجاد شده و بسترش نیز فراهم شده اما همچنان بلا استفاده باقی مانده است.
نمونه موفقش هم همین بابا امان خودمان است که ابتدا یک باغ کوچک بود اما با کاشت جنگل امروز گسترش پیدا کرده است، هم اکنون در منطقه جرگلان درختی به نام «شَب خُسم» وجود دارد که سریع الرشد بوده و نیاز به آب زیادی هم ندارد همین را می توان در مناطق بیابانی کاشت که با استفاده از ریشه هایش آبهای سطحی را به عمق زمین منتقل کند.
مسئله دیگر استفاده از صاحب نظران دانشگاهی استان است، آیا شما سراغ دارید تا کنون یک همایش یا حتی یک فراخوان برگزار شده باشد و از کارشناسان و علاقه مندان درخواست راهکار و مقاله پژوهشی بکنند، باور کنید جامعه دانشگاهی استان بدون هیچ چشمداشتی آماده انجام تحقیقات میدانی بلکه فعالیت های اجرایی است.
نمونه این مسئله نیز همین هسته محیط زیست دانشجویان پیام نور بجنورد بود که به صورت خودجوش و بدون اینکه کسی از آنان بخواهد درکش را از زباله ها نه به صورت نمادین بلکه جانانه پاکیزه کردند.
شما دیدید که بعد از این اقدام مردم منطقه دیگر خجالت می کشیدند آنجا زباله بریزند و بچه ها و نوجوانان پس از آنها شروع به جمع آوری زباله ها کرده و این اقدام نیک را ادامه دادند.
«سوال»: لطفا در خصوص میزان استفاده از تکنولوژی های روز و فرصت های موجود برای مدیریت آب در خراسان شمالی توضیح بدهید.
در بخش استفاده از تکنولوژی های موجود نیز بعنوان مثال باید گفت امروز دستگاهی اختراع شده است که در یک لحظه زمین را با مته اش می کند و آماده کاشت یک درخت می کند و در استانهای حاشیه دریای خزر توسط ادارات مربوطه به وفور استفاده می شود اما در استان ما خیر.
همچنین در خراسان شمالی فقط چسبیده ایم به بخش آبخیز داری که آنهم صد در صد نیست، در حالیکه بخش مراتع داریم، بخش جنگل داریم که ادعا می کنم در این بخش صفرهستیم، تصدی این مسئولیتها هم در دست افراد غیر بومی است که شاید آشنایی کافی با شرایط اقلیمی اینجا ندارند و احتمالا به اندازه یک فرد بومی دغدغه و دلسوزی لازم را ندارند.
مهمترین و اصولی ترین کاری که می توانیم انجام دهیم جنگل کاری و مدیریت آب است که باید انجام دهیم، مثلا درخت ارس خراسان شمالی خاصیتی دارد که به آن می گویند سرو ابر گیر.
یعنی وقتی ابر یک مقدار نزدیک زمین بشود ارس با این خاصیتش باعث بارش باران می شود، اگر آن منطقه تقویت بشود خیلی موثر است، این را هم بگویم که یک مدتی داشت به سمت نابودی می رفت که با قرق محکم اوضاعش کمی بهتر شده و باید تشکر کنیم.
یک کار دیگری که می توانیم بکنیم، مدیریت کشت است، مثلا در استفاده از کودهای کشاورزی باید قواعد آن را رعایت کنیم، این طور نیست که هر سال بی رویه و بی توجه به کودی که پارسال داده شده است کود جدید استفاده کنیم چرا که در این صورت بعد از مدتی زمین تبدیل به زمین بایر می شود.
انتهای پیام/
در ادامه بخش دوم این گفتگو که مربوط می شود به راهکارهای مقابله و گذار از این امتحان الهی آن هم با توجه به شرایط بومی اقلیم خراسان شمالی و فرصت های مغفول در این عرصه منتشر می شود.
«سوال»: روشهای مدیریت آب پیشنهادی شما به مسئولان که متناسب با شرایط بومی استان باشد چیست؟
برای پاسخ به این سوال مقداری پیش زمینه لازم است به عنوان مثال برداشت بی رویه از آبهای زیر زمینی که در دوران خشکسالی چند برابر می شود، امروز دامن گیر استان شده است و به صورت مستقیم به منابع آبی ضربه می زند.
کشور ما از بین 133 کشور در مدیریت آب رتبه 132 را دارد، چرا که اصلا نهادهای متولی اقدام نمی کنند به طور مثال یکی از معضلات فعلی استفاده از روش های سنتی کشاورزی است.
امروز ماشین آلات کشاورزی بسیار پیشرفت کرده است اما به خاطر مشکل عدم یکپارچگی اراضی کشاورزان استان نمی توانیم از این ظرفیت ها استفاده بهینه بکنیم.
شما در تمام روستاهای استان می بینید که یک شخص 500 متر یکجا زمین دارد، چند کیلومتر آنطرف تر یک هکتار زمین دارد و همین طور زمین هایش پراکنده اند و نمی شود بگوییم آبیاری قطره ای استفاده کن چرا که برایش صرفه اقتصادی ندارد تا برای چند صد متر زمین از این تکنولوژی استفاده کند.
اینجاست که باید نهادهای متولی از جمله همین جهاد کشاورزی استان بیایند و طی یک نشست صمیمی، هر بار مردم یک منطقه را مجاب به همگرایی کرده و در سطح وسیع و یکپارچه با در اختیار قرار دادن تسهیلاتی مثل آبیاری قطره ای که با یک تانکر قادر است زمین با ابعاد بزرگی را آبیاری کند، در مدیریت آب نقش آفرین باشند.
جهاد کشاورزی استان باید با دعوت مکرر از کشاورزان سنتی کلاسهای آموزشی شیوه های صنعتی کشاورزی را بیاموزد و آنان را نسبت به اهمیت این موضوع آشنا کند که مثلا با این روش به جای اینکه گندم شما هر خوشه اش 20 دانه بدهد 100 دانه می دهد.
لذا وقتی خشکسالی هست باید خودمان را مجهز کنیم، نمی شود هرسال بگوییم خشکسالی پدرمان را در آورد و بیچاره شدیم و همین روند ادامه یابد، همانطور که اشاره کردم ما تا 40 سال آینده درگیر خشکسالی هستیم پس باید به ناچار سراغ روشهای مدیریت آب برویم.
«سوال»: بهترین و کم هزینه ترین روشهای مدیریت آب در خراسان شمالی چیست؟
من خودم شخصا بارها مراجعه و درخواست کرده ام تا به بحث جنگلکاری که ساده ترین و کم هزینه ترین روش است توجه شود چرا که استان ما یک زمانی جنگلی بوده و ظرفیت این کار را داراست.
شما می بینید در ورودی گلستان به خراسان شمالی شیارهایی از 50 سال پیش برای آوردن جلگل به استان ما ایجاد شده و بسترش نیز فراهم شده اما همچنان بلا استفاده باقی مانده است.
نمونه موفقش هم همین بابا امان خودمان است که ابتدا یک باغ کوچک بود اما با کاشت جنگل امروز گسترش پیدا کرده است، هم اکنون در منطقه جرگلان درختی به نام «شَب خُسم» وجود دارد که سریع الرشد بوده و نیاز به آب زیادی هم ندارد همین را می توان در مناطق بیابانی کاشت که با استفاده از ریشه هایش آبهای سطحی را به عمق زمین منتقل کند.
مسئله دیگر استفاده از صاحب نظران دانشگاهی استان است، آیا شما سراغ دارید تا کنون یک همایش یا حتی یک فراخوان برگزار شده باشد و از کارشناسان و علاقه مندان درخواست راهکار و مقاله پژوهشی بکنند، باور کنید جامعه دانشگاهی استان بدون هیچ چشمداشتی آماده انجام تحقیقات میدانی بلکه فعالیت های اجرایی است.
نمونه این مسئله نیز همین هسته محیط زیست دانشجویان پیام نور بجنورد بود که به صورت خودجوش و بدون اینکه کسی از آنان بخواهد درکش را از زباله ها نه به صورت نمادین بلکه جانانه پاکیزه کردند.
شما دیدید که بعد از این اقدام مردم منطقه دیگر خجالت می کشیدند آنجا زباله بریزند و بچه ها و نوجوانان پس از آنها شروع به جمع آوری زباله ها کرده و این اقدام نیک را ادامه دادند.
«سوال»: لطفا در خصوص میزان استفاده از تکنولوژی های روز و فرصت های موجود برای مدیریت آب در خراسان شمالی توضیح بدهید.
در بخش استفاده از تکنولوژی های موجود نیز بعنوان مثال باید گفت امروز دستگاهی اختراع شده است که در یک لحظه زمین را با مته اش می کند و آماده کاشت یک درخت می کند و در استانهای حاشیه دریای خزر توسط ادارات مربوطه به وفور استفاده می شود اما در استان ما خیر.
همچنین در خراسان شمالی فقط چسبیده ایم به بخش آبخیز داری که آنهم صد در صد نیست، در حالیکه بخش مراتع داریم، بخش جنگل داریم که ادعا می کنم در این بخش صفرهستیم، تصدی این مسئولیتها هم در دست افراد غیر بومی است که شاید آشنایی کافی با شرایط اقلیمی اینجا ندارند و احتمالا به اندازه یک فرد بومی دغدغه و دلسوزی لازم را ندارند.
مهمترین و اصولی ترین کاری که می توانیم انجام دهیم جنگل کاری و مدیریت آب است که باید انجام دهیم، مثلا درخت ارس خراسان شمالی خاصیتی دارد که به آن می گویند سرو ابر گیر.
یعنی وقتی ابر یک مقدار نزدیک زمین بشود ارس با این خاصیتش باعث بارش باران می شود، اگر آن منطقه تقویت بشود خیلی موثر است، این را هم بگویم که یک مدتی داشت به سمت نابودی می رفت که با قرق محکم اوضاعش کمی بهتر شده و باید تشکر کنیم.
یک کار دیگری که می توانیم بکنیم، مدیریت کشت است، مثلا در استفاده از کودهای کشاورزی باید قواعد آن را رعایت کنیم، این طور نیست که هر سال بی رویه و بی توجه به کودی که پارسال داده شده است کود جدید استفاده کنیم چرا که در این صورت بعد از مدتی زمین تبدیل به زمین بایر می شود.
انتهای پیام/
در ادامه بخش دوم این گفتگو که مربوط می شود به راهکارهای مقابله و گذار از این امتحان الهی آن هم با توجه به شرایط بومی اقلیم خراسان شمالی و فرصت های مغفول در این عرصه منتشر می شود.
,«سوال»: روشهای مدیریت آب پیشنهادی شما به مسئولان که متناسب با شرایط بومی استان باشد چیست؟
, «سوال»: روشهای مدیریت آب پیشنهادی شما به مسئولان که متناسب با شرایط بومی استان باشد چیست؟,برای پاسخ به این سوال مقداری پیش زمینه لازم است به عنوان مثال برداشت بی رویه از آبهای زیر زمینی که در دوران خشکسالی چند برابر می شود، امروز دامن گیر استان شده است و به صورت مستقیم به منابع آبی ضربه می زند.
,کشور ما از بین 133 کشور در مدیریت آب رتبه 132 را دارد، چرا که اصلا نهادهای متولی اقدام نمی کنند به طور مثال یکی از معضلات فعلی استفاده از روش های سنتی کشاورزی است.
,امروز ماشین آلات کشاورزی بسیار پیشرفت کرده است اما به خاطر مشکل عدم یکپارچگی اراضی کشاورزان استان نمی توانیم از این ظرفیت ها استفاده بهینه بکنیم.
,شما در تمام روستاهای استان می بینید که یک شخص 500 متر یکجا زمین دارد، چند کیلومتر آنطرف تر یک هکتار زمین دارد و همین طور زمین هایش پراکنده اند و نمی شود بگوییم آبیاری قطره ای استفاده کن چرا که برایش صرفه اقتصادی ندارد تا برای چند صد متر زمین از این تکنولوژی استفاده کند.
,,
, ,
اینجاست که باید نهادهای متولی از جمله همین جهاد کشاورزی استان بیایند و طی یک نشست صمیمی، هر بار مردم یک منطقه را مجاب به همگرایی کرده و در سطح وسیع و یکپارچه با در اختیار قرار دادن تسهیلاتی مثل آبیاری قطره ای که با یک تانکر قادر است زمین با ابعاد بزرگی را آبیاری کند، در مدیریت آب نقش آفرین باشند.
,جهاد کشاورزی استان باید با دعوت مکرر از کشاورزان سنتی کلاسهای آموزشی شیوه های صنعتی کشاورزی را بیاموزد و آنان را نسبت به اهمیت این موضوع آشنا کند که مثلا با این روش به جای اینکه گندم شما هر خوشه اش 20 دانه بدهد 100 دانه می دهد.
,لذا وقتی خشکسالی هست باید خودمان را مجهز کنیم، نمی شود هرسال بگوییم خشکسالی پدرمان را در آورد و بیچاره شدیم و همین روند ادامه یابد، همانطور که اشاره کردم ما تا 40 سال آینده درگیر خشکسالی هستیم پس باید به ناچار سراغ روشهای مدیریت آب برویم.
,,
«سوال»: بهترین و کم هزینه ترین روشهای مدیریت آب در خراسان شمالی چیست؟
, «سوال»: بهترین و کم هزینه ترین روشهای مدیریت آب در خراسان شمالی چیست؟,من خودم شخصا بارها مراجعه و درخواست کرده ام تا به بحث جنگلکاری که ساده ترین و کم هزینه ترین روش است توجه شود چرا که استان ما یک زمانی جنگلی بوده و ظرفیت این کار را داراست.
,شما می بینید در ورودی گلستان به خراسان شمالی شیارهایی از 50 سال پیش برای آوردن جلگل به استان ما ایجاد شده و بسترش نیز فراهم شده اما همچنان بلا استفاده باقی مانده است.
,نمونه موفقش هم همین بابا امان خودمان است که ابتدا یک باغ کوچک بود اما با کاشت جنگل امروز گسترش پیدا کرده است، هم اکنون در منطقه جرگلان درختی به نام «شَب خُسم» وجود دارد که سریع الرشد بوده و نیاز به آب زیادی هم ندارد همین را می توان در مناطق بیابانی کاشت که با استفاده از ریشه هایش آبهای سطحی را به عمق زمین منتقل کند.
,مسئله دیگر استفاده از صاحب نظران دانشگاهی استان است، آیا شما سراغ دارید تا کنون یک همایش یا حتی یک فراخوان برگزار شده باشد و از کارشناسان و علاقه مندان درخواست راهکار و مقاله پژوهشی بکنند، باور کنید جامعه دانشگاهی استان بدون هیچ چشمداشتی آماده انجام تحقیقات میدانی بلکه فعالیت های اجرایی است.
,,
, ,
نمونه این مسئله نیز همین هسته محیط زیست دانشجویان پیام نور بجنورد بود که به صورت خودجوش و بدون اینکه کسی از آنان بخواهد درکش را از زباله ها نه به صورت نمادین بلکه جانانه پاکیزه کردند.
,شما دیدید که بعد از این اقدام مردم منطقه دیگر خجالت می کشیدند آنجا زباله بریزند و بچه ها و نوجوانان پس از آنها شروع به جمع آوری زباله ها کرده و این اقدام نیک را ادامه دادند.
,,
«سوال»: لطفا در خصوص میزان استفاده از تکنولوژی های روز و فرصت های موجود برای مدیریت آب در خراسان شمالی توضیح بدهید.
, «سوال»: لطفا در خصوص میزان استفاده از تکنولوژی های روز و فرصت های موجود برای مدیریت آب در خراسان شمالی توضیح بدهید.,در بخش استفاده از تکنولوژی های موجود نیز بعنوان مثال باید گفت امروز دستگاهی اختراع شده است که در یک لحظه زمین را با مته اش می کند و آماده کاشت یک درخت می کند و در استانهای حاشیه دریای خزر توسط ادارات مربوطه به وفور استفاده می شود اما در استان ما خیر.
,همچنین در خراسان شمالی فقط چسبیده ایم به بخش آبخیز داری که آنهم صد در صد نیست، در حالیکه بخش مراتع داریم، بخش جنگل داریم که ادعا می کنم در این بخش صفرهستیم، تصدی این مسئولیتها هم در دست افراد غیر بومی است که شاید آشنایی کافی با شرایط اقلیمی اینجا ندارند و احتمالا به اندازه یک فرد بومی دغدغه و دلسوزی لازم را ندارند.
,مهمترین و اصولی ترین کاری که می توانیم انجام دهیم جنگل کاری و مدیریت آب است که باید انجام دهیم، مثلا درخت ارس خراسان شمالی خاصیتی دارد که به آن می گویند سرو ابر گیر.
,یعنی وقتی ابر یک مقدار نزدیک زمین بشود ارس با این خاصیتش باعث بارش باران می شود، اگر آن منطقه تقویت بشود خیلی موثر است، این را هم بگویم که یک مدتی داشت به سمت نابودی می رفت که با قرق محکم اوضاعش کمی بهتر شده و باید تشکر کنیم.
,یک کار دیگری که می توانیم بکنیم، مدیریت کشت است، مثلا در استفاده از کودهای کشاورزی باید قواعد آن را رعایت کنیم، این طور نیست که هر سال بی رویه و بی توجه به کودی که پارسال داده شده است کود جدید استفاده کنیم چرا که در این صورت بعد از مدتی زمین تبدیل به زمین بایر می شود.
,,
انتهای پیام/
,,
]
ارسال دیدگاه