آداب و روسوم شب یلدا؛
پخت آش کشک کدو در شب چله سنتی ماندگار در سامان
آش کشک کدو یکی از آش های باستانی است که قدمت زیادی در شهرستان سامان دارد و این رسم یکی از آدابی است که هنوز در این شهر همانند قدیم بلکه با اهمیت بیشتری به آن پرداخته می شود و این رسم یک رسم ماندگار در شهرستان سامان است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از سامان ما، به نقل از خبرنگار سامان ما، در ایران، در هر قوم و فرهنگی این شب به نحوی پاس داشته شده و پیروزی اهورامزدا یادآور نفس پاک و روشنی بر اهریمن و پلیدی جشن گرفته میشود.
از رسومات جدانشدنی این شب میتوان به شاهنامهخوانی اشاره کرد، بدین صورت که چند خانواده دور هم جمع شده و کسانی که شاهنامه را از حفظ هستند و حتی سواد خواندن و نوشتن نیز ندارند شروع به خواندن اشعار شاهنامه کرده و صحنههای بکر و زیبای شاهنامه مثل رستم و سهراب، رستم و اسفندیار و دیگر داستانهای حماسی و عاشقانه که با غیرت ملی و ایرانی همراه است و در این شب خواهان زیادی دارد را به تصویر میکشند.
نکته جالب توجه این است که شاهنامهخوانی سینه به سینه، بیت به بیت به نسلهای مختلف منتقل شده و همه گروههای سنی با دل و جان گوش به این اشعار میسپرند، خواندن هفتپیکر نظامی نیز در این شب رواج دارد.
آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوههای گوناگون است که همه جنبه نمادی دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است.
یکی از آیینهای شب یلدا در ایران، تفال با دیوان حافظ است. مردم دیوان اشعار لسانالغیب را با نیت بهروزی و شادکامی میگشایند و فال دل خویش را از او طلب میکنند.
در برخی دیگر از جاهای ایران نیز شاهنامه خوانی رواج دارد. بازگویی خاطرات و قصه گویی پدربزرگها و مادربزرگها نیز یکی از مواردی است که یلدا را برای خانواده ایرانی دلپذیرتر میکند. اما همه اینها ترفندهایی است تا خانوادهها گرد یکدیگر آیند و بلندترین شب سال را با شادی و خرسندی به سپیده برسانند.
در سراسر ایران زمین، جایی را نمییابید که خوردن هندوانه در شب یلدا جزء آداب و شیوه آن نباشد. در جاهای گوناگون ایران، گونههای تنقلات و خوراکیها به تبع پیرامون و شیوه زندگی مردم منطقه بهره برده میشود اما هندوانه میوهای است که هیچگاه از قلم نمیافتد، زیرا شمار زیادی به این باورند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند در سراسر چله بزرگ و کوچک یعنی زمستانی که در پیش دارند سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد کرد.
آیینهای خاص دیگری نیز در برگزار میشود و مردم در این شب با جمع شدن خانواده و فامیل به دور هم شروع میشود.
در گذشته گرم کردن خانه به وسیله کرسی انجام میشد، کرسیهای چوبی که زیر آن زغال یا چوب سرخ شده قرار میدادند و روی آن را با لحاف بزرگی که معمولا وسط آن را با جاجیم میدوختند میپوشاندند، این لحاف به لحاف کرسی معروف بود، روی این لحاف پارچهای میکشیدند که تا چهار طرف کرسی پایین میآمد به این پارچه بقچه کرسی میگفتند.
در شب چله، سینی بزرگ مسی که به آن مجمع میگویند را روی کرسی میگذاشتند، درون مجموع انواع تنقلاتی که در این شب استفاده میشد، میگذاشتند، از این تنقلات میتوان به گردو، بادام، کشمش، سنجد، کشک و نان جو اشاره کرد، سنجد در باور مردم این استان جایگاه خاصی دارد و از تنقلات مهم شب یلدا است.
مردم معتقدند خوردن این تنقلات باعث فزونی و فراوانی نعمت شده و باعث میشود تا سال بعد آنها از این نعمتها استفاده کنند، خوردن انواع میوه به خصوص هندوانه نیز در شب یلدا در چهارمحال و بختیاری رایج است.
در باوری دیگر که امروزه تقریبا منسوخ شده خوردن هفت خوراکی در شب چله بود، معمولا این هفت خوراکی عبارتند بودند از ماست، شیر، سرکه، سنجد، کشک، کشمش و کدو.
در گذشته هر خانوادهای که از لحاظ مالی در وضع مناسبتری بود، ماستی که خود تهیه کرده بود را در ظرفهای کوچک به عنوان پیشکش شب چله به خانههای فامیل یا همسایه میفرستاد.
خوردن کدو نیز در این شب از رسومات مردم است. کدو در زبان بختیاری کدی kedi و در زبان بعضی از مردم چهارمحال kidi خوانده میشود، آنها معمولا کدو را قطعه قطعه و آبپز میکنند.
بستگی به مذاق افراد، یا روی کدو شکر ریخته تا به وسیله آن پخته و شهد آن شیرین شود یا بعد از پخته شدن آن را با نمک میخورند.
کدو برای مردم نماد خورشید است و این به آن معنی است که مردم در این شب خورشید را به خانههای خود میآورند.
آش کشک کدو غذای اصلی شهرستان سامان است که در شب یلدا و شب های زمستان و شب عروسی در طبخ می شود و پخت این آش قدمت طولانی در شهرستان دارد.
مردم برای پخت این آش همه دور هم جمع میشوند، یلدا و جشنهایی که در این شب برگزار میشود، یک سنت باستانی است، این جشن مراسمی آریایی است و در فرهنگ ما ایرانیها شبی به یادماندنی و یادآور پیروزی نور بر ظلمت و عبور ناگریز شب حتی شبی به بلندای یلداست.
خوردن آش کشک کدو محلی نیز در این شب جایگاه ویژهای دارد، در بسیاری مواقع شام شب چله همان آش کشک است، در بعضی مواقع نیز کدوی خرد شده یا لبوی پخته را در آش کشک نیز میریزند.
آش کشک کدو که در آن گوشت، کشک، کدو، لپه، پیاز و نعناع داغ، ،برنج استفاده می شود و پخت این آش سختی زیادی را به همراه دارد اما همه بانوان شهرستان سامان این سختی را به جان میخرند و به پخت این آش میپردازند و یک الی دو روز کامل را وقت میگذارند و به تهیه این آش میپردازد و همه فامیل دور یکدیگر جمع میشوند و همه فامیل در خانه بزرگان جمع میشوند.
اگر در شب یلدا این آش پخته نشود برای خانواده و فامیل یک کسری است، چرا که مردم اعتقاد دارند این غذا یک غذای کامل است که میتوان در طولانیترین شب سال موجب سیری اعضای خانواده و فامیل باشد.
پخت آش کشک کدو علاوه بر شب چله و شب اول عروسی در شبهای زمستان در شهرستان سامان پخته میشود.
آش کشک کدو یکی از آش های باستانی است که قدمت زیادی در شهرستان سامان دارد و این رسم یکی از آدابی است که هنوز در این شهرستان همانند قدیم بلکه با اهمیت بیشتری به آن پرداخته می شود و این رسم یک رسم ماندگار در شهرستان سامان است.
آش کشک کدو آشی باستانی در شهرستان سامان
علی اشراقی یکی از فعالین مردم شناسی در شهرستان سامان در گفتگو با خبرنگار سامان ما با بیان اینکه پخت آش کشک کدو در شهرستانی سامان از قدمت بالایی بر خوردار است، بیان داشت: این آش یکی از آش های باستانی است که در کشور تنها در شهرستان سامان پخته می شود.
اشراقی با اشاره بر اینکه قدمت آداب و رسوم محلی از نظر تاریخی مشخص نیست، اذعان داشت: یکی از آداب رسوم که قدمتش در این شهرستان مشخص نیست همین پخت آش کشک کدو است.
وی با تاکید بر اینکه آداب و رسوم از آن یک منطقه و محله است و یک ایین سنتی محلی است نه ملی، تصریح کرد: پخت آش کشک کدو بسیار سخت و پخت این آش یک پرسه زمانی دو روزه را نیاز دارد و این آش از محصولات محلی از قبیل برنج لنجون، کدو، گوشت و قلم، لپه، کشک و... پخته می شود.
یکی از خصوصیت های آش کشک کدو دور هم جمع کردن فامیل است
خانم یزدانی مربی آشپزی شهرستان سامان در گفتگو با خبرنگار سامان ما با بیان اینکه یکی از خصوصیات اصلی پخت این آش در شب چله کمک و همکاری فامیل برای پخت این آش است، بیان داشت: پخت این آش کمی نسبت به پخت مابقی آش ها سخت است در نتیجه کمک و همیاری همه افراد خانواده و فامیل در این آش وجود دارد.
وی با اشاره بر اینکه پخت آش کشک کدو موجب صله رحم بیشتر فامیل و خانواده ها است که همه را دور هم جمع می کند، عنوان کرد: پخت آش کشک کدو مختص شهر سامان و بعضی از روستاهای شهرستان است.
یزدانی با بیان اینکه برای پخت این آش از روز قبل کشک ها خیس کرده و آسیاب می کنند، همچنین قلم و گوشت را هم در روز قبل پخته و روغن قلم ها را در آورده و گوشت را نیز خرد کرده و آماده می کنند، اغلب از برنج لنجون به دلیل گرم بودن و عطرو بوی خوب استفاده می کنند، بیان داشت: برنج را در قابلمه ریخته و فرصت می دهند که برنج له شود بعد از لپه پخته شده آب گوشت و گوشت پخته و لپه های خرد شده که اغلب به صورت مکعب های بزرگ خورد شده را اضافه می کنند و اجازه می دهند که خوب کدو ها پخته شود و در پایان کشک را به مواد اضافه و فرصت می دهند که آش خوب جا افتاده شود و در آخر پیاز و نعناع داغ را به مواد اضافه می کنند.
وی با تاکید بر اینکه این آش هم طبع سرد و هم طبع گرم دارد ، تصریح کرد: در سامان "آش شب چله" معروف است و برای دخترانی است که تازه ازدواج کردهاند و برای پسرانی که تازه نامزد کردهاند خانواده پسر برای نامزد پسر آش شب چله میبرند که شامل آش کشک کدو، یک قطعه طلا، لباسهای زمستانی، میوه و آجیل و... است.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, آش کشک کدو آشی باستانی در شهرستان سامان,
,
, سامان ما,
,
,
,
,
,
, یکی از خصوصیت های آش کشک کدو دور هم جمع کردن فامیل است,
,
, سامان ما,
,
,
,
,
,
,
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه