برگزاری نخستین همایش استانی روز جهانی خاک در دانشگاه کردستان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از کرددانش،دکتر فردین اخلاقیان رییس دانشگاه کردستان صبح امروز در اولین همایش استانی روز جهانی خاک که در تالار مولوی دانشگاه کردستان برگزار شد، اظهار کرد: خاک همچون آب از مولفه‌های اساسی محیط‌‌ زیست است اما امروز در این حوزه وارد بحران شده ایم.

رئیس دانشگاه کردستان بیان کرد: خاک از اجزای مهم محیط‌ زیست و جوامع انسانی و منبع اصلی غذای انسان و بسیاری از موجودات زنده است که از این منظر جایگاه رفیعی دارد.

اخلاقیان تصریح کرد: با توجه به رشد و توسعه روز افزون علم و فناوری باید انسان تسلیم علم و دانش شود و در زندگی اجتماعی خود از دانش جدید بهره بگیرد و شیوه زندگی امروزی را با قواعد علم و دانش هماهنگ کند.

وی بر لزوم برقراری ارتباط دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی با ارگان ها و سازمان ها تاکید کرد و گفت: سازمان های که کانون تصمیم گیری کشور هستند باید از ظرفیت و پتانسیل دانشگاه ها استفاده کنند.

در ادامه خالد جعفری رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان اظهار داشت: روز جهانی خاک 14 آذرماه بود اما بنا به دلایلی این همایش را امروز برگزار کردیم و برای اولین بار است که در کشور به این شیوه به اهمیت خاک پرداخته می‌شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان تصریح کرد: خاک مادر تولید و نگهداری آب بوده و سبب توسعه جانوری و پایداری گونه‌های گیاهی و جانوری و انسانی است و همانگونه که برای آب نگران هستیم باید برای خاک نیز نگران باشیم.

وی گفت: خاک به‌دلیل طولانی بودن مسیر تولید و تشکیل آن جزو منابع تجدیدناپذیر است و اکنون بیش از یک‌سوم خاک حاصل‌خیز جهان از بین رفته است و صدمات زیادی جهت تأمین منابع غذایی به آن وارد می‌شود.

وی اظهار کرد: سطح گسترده‌ای از خاک‌های ایران آهکی و‌ گچی بوده و نمو گیاه در آن کم است و ماده آلی که بخش مهمی از خاک برای رشد گیاه بوده در مرحله بحرانی قرار دارد  و استان کردستان به‌دلیل توپوگرافی خاص خود استعدادها و‌ محدودیت‌های بیشتری در رابطه با خاک دارد که باید مورد توجه قرار بگیرد.

وی با اشاره به اینکه تنها 27 درصد از اراضی کردستان قابل کشت است، گفت: اراضی استان حدود یک میلیون و 13 هزار هکتار است و باتوجه به شیب‌های تند اراضی و جوان بودن باغ‌ها مستعد فرسایش بوده و اگر بهره‌برداری مناسب صورت نگیرد روند فرسایش ادامه می‌یابد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان خاطر نشان کرد: نحوه کشت و کال اصولی, استفاده از کود و سم بیش از حد موجب خسارت‌های فراوان به خاک شده و این‌ موضوعات نیازمند تحقیقات گسترده از جانب نهادهای دانشگاهی و جهاد کشاورزی است.

وی با بیان اینکه جهاد کشاورزی خود را متعهد می‌داند تا این ماده ارزشمند را به‌خوبی نگهداری و به آیندگان تقدیم کند، گفت: با شروع اینگونه همایش‌ها و تأمین اعتبارات و بررسی بیشتر منجر به تدوین برنامه مبنی بر اصول علمی خواهیم شد تا این میراث ارزشمند را به آیندگان تحویل بدهیم.

جعفری با اشاره به 7 هزار هکتار توسعه باغات در جهت پایدار و تثبیت خاک، افزود: با کشت گونه‌های خاکی مناسب سعی در کاهش فرسایش داریم و طرح کشاورزی حفاظتی نیز شامل کاشت داشت و برداشت با کمترین میزان تخریب و‌بیشترین میران بهره‌وری است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان با اشاره روش‌های پیشگیری و کنترل فرسایش و نابودی خاک تصریح کرد: باید از تفکیک اراضی، تغییر کاربری و تقسیم اراضی جلوگیری کرده تا از تخریب بیشتر خاک جلوگیری شود.

جعفری افزود: باید به‌عنوان متولیان بخش کشاورزی با ارائه برنامه‌های جامع در صدد توسعه سرمایه‌های انسانی و فکری استان باشیم و در جهت انطباق آنها با تکنولوژی جدید گام برداریم تا بتوانیم در دست‌یابی به اهداف موفق عمل کنیم.

در ادامه «کامبیز بازرگان» رئیس موسسه تحقیقات خاک و آب کشور اظهار کرد: حفظ محیط‌ زیست و کارایی، رشد اقتصادی و عدالت اجتماعی در کشمکش منابع، کشمکش تولید و کشمکش مالکیت نقش حیاتی را داراست.

وی افزود: افزایش جمعیت، کاهش سطح اراضی به دلیل تغییر کاربری، محدودیت منابع آب و رقابت بین بخشی، ورود ضایعات مانند فاضلاب‌ها، کودها و آلاینده‌ها به محیط زیست و فقدان قوانین در جامعه از این جمله چالش‌های جوامع کنونی است.

رئیس موسسه تحقیقات خاک و آب کشور با تأکید براینکه مدیریت خاک بدون مدیریت آب امکانپذیر نیست، گفت: به دلیل تغییر و تحول در توجه به آب و خاک در دهه اخیر سران کشورها توجه جدی به کارکردهای این دو عنصر دارند.

وی با اشاره به اینکه سقوط تمدن‌های تاریخی به دلیل فرسایش، شوری خاک، خشکی و تخریب اکولوژی و نابودی خاک اتفاق افتاده است، تصریح کرد: کارکرد تولید خاک، ذخیره کربن، تصفیه اقلیم، تنظیم و تهیه غذا، میراث‌فرهنگی، تأمین مصالح ساختمانی، منابع دارویی و تنوع ژنتیکی از جمله مهم‌ترین کارکردهای خاک در تمدن بشری است.

بازرگان ادامه داد: کمبود خاک حاصلخیز در برخی کشورها موجب روی آوردن به مقوله فراسرزمینی شده است، به گونه‌ای که در سطح جهانی با دستیابی به برخی فناوری‌های پیشرفته از ایده کشاورزی بدون خاک بحث به میان آمده است.

وی با بیان اینکه هدف اصلی حکمرانی منابع محدود خاک سیاره در راستای تضمین خاک سالم و فزاینده برای جهان است، خاطرنشان کرد: مجموعه سیاست‌ها، راهبردها و فرایندها توسط دولتمردان ملی و محلی در زمینه خاک است، مدیریت خاک با حکمرانی خاک متفاوت است، مدیریت خاک استفاده از تکنیک برای حفظ خاک است.

بازرگان با بیان اینکه در گذر از مدیریت به حکمرانی خاک باید به سوی مقیاس ملی، قاره‌ای، جهانی، منطقه‌ای، واحدهای تولیدی، مزرعه‌ای گام برداشت، خاطرنشان کرد: در ایران به دلیل توسعه شهرنشینی و صنعتی شدن، مخاطرات زیست محیطی و تخریب خاک در سطح ملی بارزتر شده است.

وی یادآور شد: با توجه به اینکه ظرفیت خاک تجدیدناپذیراست وانسان مالکیت صددرصدی روی منابع طبیعی و حق تغییرماهیت آن را ندارد، باید در حفظ و صیانت آن برای نسل‌های آینده تلاش کرد.