یادداشت؛
جایگاه وارسته زن ایرانی در میان زنان جوامع غربی/حضور پررنگ زنان در جامعه پس از انقلاب اسلامی
زن ایرانی همچنان براساس باورهای اسلامی و فرهنگ ایرانی خود، هویت و شخصیت خود را در زن بودن نمی جوید بلکه در نقش اجتماعی زن بودن خویش آن را می جوید. و این در حالیست که شخصیت زن نیز مانند فلسفه در دنیای غرب، به فراز و نشیب بسیاری دچار شده است، و جامعه غرب هرگز نتوانست مقام و منزلت حقیقی زن را به او برگرداند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل ازراه آرمان؛جامعه ای می تواند مقام و هویت واقعی زن را برای او به ارمغان بیاورد که از انسان شناسی صحیحی بهره برده باشد، و به خاطر نبود یک انسان شناسی منسجم و واحد در غرب، شخصیت زن نیز مانند فلسفه در دنیای غرب، به فراز و نشیب بسیاری دچا شده است، و جامعه غرب هرگز نتوانست مقام و منزلت حقیقی زن را به او برگرداند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, راه آرمان, راه آرمان,در فرهنگ غربی، هویت زن تنها و تنها به زن بودن وی به دور از نقش های اجتماعی اوست که شخصیت او را معنا می بخشد.
,این درحالی است که تأکید در فرهنگ شرقی به ویژه اسلامی بر شخصیت زن است که در نقش های اجتماعی آن ظهور می یابد. بدین ترتیب هویت زن، در جامعه شکل می گیرد و معنا می یابد و زن می کوشد تا نقش خود را در جامعه مورد تأکید قرار دهد و پیش از آن که زن باشد می کوشد تا همسر یا مادر باشد. لذا در زنان بیش از مردان، شخص به مفهوم زن بودن رنگ می بازد و شخصیت اجتماعی اوست که هویت او را می سازد. شخصیت اجتماعی همان نقش زن در جامعه کوچک خانواده است که در این جا ما از آن به همسر بودن و مادر بودن سخن می گوییم.
,تقابل فرهنگی
, تقابل فرهنگی,هرچند که فضای پس از انقلاب و حضور پررنگ زنان در جامعه ایرانی، زن ایرانی، به یک معنا مانند هر زن غربی مدرن برخورد می کند، به طوری که در خارج از خانه تحصیلات خوبی داشته و دارای شغل است حق انتخاب شوهر را با رضایت والدین دارد و حتی در مدیریت امور خانه و خانواده حق تصمیم گیری داشته و از نفوذ قابل توجهی برخوردار است، ولی همچنان براساس باورهای اسلامی و فرهنگ ایرانی خود، هویت و شخصیت خود را در زن بودن نمی جوید بلکه در نقش اجتماعی زن بودن خویش آن را می جوید. از این رو با آن که خود را زن می یابد و می خواهد زن بودن خویش را در کنار مرد بودن نشان دهد، ولی بیش ترین تلاش او آن است که از این زن بودن به عنوان یک نقش اجتماعی بهره گیرد. لذا نمی خواهد مرد باشد و همانند مرد اندیشه و یا کار کند؛ زیرا خود را مکمل مرد می داند چنان که مرد را نیز مکمل خود می یابد. این بدان معناست که نقش های متفاوتی را برای خود قایل است که مردان از عهده آن برنمی آیند.
,برای درک بهتر اینکه بدانیم زن در هر جامعه و اجتماع چه جایگاهی دارد، باید به نوع دیدگاه آن جامعه نسبت به زن توجه ویژه داشته باشیم که آیا در آن جامعه زن با شخصیت خود به اجتماع معرفی شده یا با جسمیتش؟
,
معمولاً در جوامعی مانند ایران که اجتماع آن بر پایه اصول و اعتقادات دینی - فرهنگی غنی شکل گرفته است نگاه اجتماع به زن نگاهی شخصیتی است چرا که مادام از پوشیده بودن زن جهت ارتقای سطح شخصیتی او دفاع می شود حال آنکه در جوامع اروپایی آزادی پوششی زن یکی از معضلاتی است که اکنون زوایای پنهان آن در اروپا قابل مشاهده است.
,
زنان در اروپا تا پیش از انقلاب صنعتی حق هیچ گونه مالکیتی را نداشتند و درآمد و مایملک آنان متعلق به شوهرانشان بود. به گونه ای که اگر زنی به فعالیت پرداخته و دستمزد می گرفت موظف به اعطای آن به شوهرش بود. چنین نگاهی به زن او را به موجودی گوشه گیر بدل کرده که قل و زنجیری به دست های او بسته باشد و هیچ حقی برای خود قائل نبوده و کسی هم برای او قائل نباشد.
,
ولی با تغییر و تحولات جهان و انقلاب صنعتی در اروپا، رفته رفته قوانین حمایتی در مورد زنان تصویب و به اجرا گذاشته میشد طوری که در سال 1886 اولین اجازه ی استقلال اقتصادی به زنان داده شد.
,
این امر در ظاهر امری بشر دوستانه بود ولی فلسفه آن چه بود؟ در جریان جنگ جهانی دوم و کشته شدن عده ی کثیری از مردان جامعه ی اروپا و به تبع آن از بین رفتن نیروی کار و دستمزد های گزاف مردانی که در کارخانه جات مشغول به کار بودند، سرمایه داران اروپایی را به استفاده از نیروی کار ارزانتر با بازدهی برابر مردان ترقیب نماید چرا که زنان در کارخانه جات بیش از 12 ساعت در روز کار کرده و یک سوم مردان حقوق دریافت می کردند. تا جایی که "ویل دورانت" مورخ و فلسفه دان امریکایی در کتاب "لذات فلسفه" به این موضوع اشاره کرده و می گوید : " آزادی زنان از عوارض انقلاب صنعتی است".
,
این امر زن را که پایه ی آرامش و کانون خانواده بود از خانه بیرون کشاند و مورد استثمار خاموش قرار داد.
,
اما در ایران به عنوان یک جامعه ی اسلامی این روند چگونه بوده است؟
, اما در ایران به عنوان یک جامعه ی اسلامی این روند چگونه بوده است؟ ,
اسلام به عنوان کامل ترین و آخرین دین الهی، از 1400 سال قبل، یعنی 1300 سال پیش از اولین زمزمه های آزادی خواهی زنان در اروپا، و به محض پدید آمدن، استقلال اقتصادی، شخصیتی، ملکی و ... زن را که تا آن زمان اعراب جاهلی معتقد بودند زن حیوانی است در کالبد انسان را به رسمیت شناخت و او را همطراز با مرد قرار داد. و مصداق این ادعا را میتوان در آیات 7 و 37 سوره مبارکه نساء(1) صراحتاً بر حق استقلال اقتصادی زن تاکید شده است و امروز در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران ماده 1118 صراحتاً بر این امر الهی تاکید شده است(2)
, اسلام به عنوان کامل ترین و آخرین دین الهی، از 1400 سال قبل، یعنی 1300 سال پیش از اولین زمزمه های آزادی خواهی زنان در اروپا، و به محض پدید آمدن، استقلال اقتصادی، شخصیتی، ملکی و ... زن را که تا آن زمان اعراب جاهلی معتقد بودند زن حیوانی است در کالبد انسان را به رسمیت شناخت و او را همطراز با مرد قرار داد. و مصداق این ادعا را میتوان در آیات 7 و 37 سوره مبارکه نساء(1) صراحتاً بر حق استقلال اقتصادی زن تاکید شده است و امروز در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران ماده 1118 صراحتاً بر این امر الهی تاکید شده است(2),
و حتی در بیان حقوق و جایگاه معنوی زن، سوره ای بنام نساء (زنان) نازل فرموده است.
,
در همین راستا و پیرامون موضوع نفقه، در اسلام ضمن رسمیت دادن به استقلال اقتصادی زن، وظیفه ی امرار معاش خانواده از روی دوش او برداشته شده و حتی حق دریافت نفقه، دریافت شیربها و ... به او داده شده است. ولی در اجتماع اروپایی خلأ موجود در اثر عدم وجود قانون نفقه به عنوان یک قانون حمایتی از زن، زن اروپایی را به کار کردن و داشتن درامد برای مخارج خود مجبور می سازد.
,,
رفته رفته پس از ورود زن اروپایی به عرصه ی اقتصاد طرز نگاه اقتصادی هم به او عوض شد تا جایی که جسمیت زن را به وسیله ای برای بازاریابی و فروش بیشتر اجناس بدل نمود. و همین امر شروعی بود بر سقوط زن در اجتماع.
, رفته رفته پس از ورود زن اروپایی به عرصه ی اقتصاد طرز نگاه اقتصادی هم به او عوض شد تا جایی که جسمیت زن را به وسیله ای برای بازاریابی و فروش بیشتر اجناس بدل نمود. و همین امر شروعی بود بر سقوط زن در اجتماع., رفته رفته پس از ورود زن اروپایی به عرصه ی اقتصاد طرز نگاه اقتصادی هم به او عوض شد تا جایی که جسمیت زن را به وسیله ای برای بازاریابی و فروش بیشتر اجناس بدل نمود. و همین امر شروعی بود بر سقوط زن در اجتماع.,بخاطر عدم توجه به پوشش زن در غرب و بدل شدن او به کالا، و تغییر کردن نگاه هایی که بر اساس سیاست های غیر دینی تحمیل می شد، جایگاه شخصیت زن در اجتماع اروپایی رفته رفته تزل یافت تا جائی که بر اساس گزارشی که بی بی سی فارسی منتشر کرد، بیش از یک سوم زنان اروپایی اعتراف کرده اند که در محل کار، مسیر رفت و آمد و حتی داخل خانه مورد اذیت و آزار جنسی رئیس، همکاران، عابرین و یا خشونت های خانگی قرار گرفته اند. برخی از این زنان حتی با مدارج تحصیلی بالا مورد آذار و اذیت قرار گرفته اند.
,
حتی در کشور های غربی زنان را برای انجام خدمت سربازی روانه ی پادگان ها می نمایند که این امر خود به شیوه ی جدیدی از ت ج ا و ز و تعرض به آنان بدل شده و شکایات آنان نیز بجایی نمی رسد.
,
,
درصورتی که اسلام و قوانین موجود در ایران، تکریم زن به عنوان ستون و پایه ی محافظ نگه دارنده ی خانواده را بسیار مهم شمرده و هر شخص از مردان و زنان را به حفظ این جایگاه موظف کرده است. و هر حرمت شکنی را در هر زمان به اشد مجازات محکوم خواهد نمود.
,نقش موثر زنان در جامعه تنها به فعالیتهای اجتماعی محدود نمیشود. تربیت صحیح فرزندان خانواده در مسیر درست نمونه ای از فداکاری زنان کشورمان است.
,نام قاسم سلیمانی نه تنها در ایران بلکه در بیشتر کشورهای جهان نامی شناخته شده است. سردار ایرانی که از زمان جنگ تحمیلی جز نوابغ بهشمار میرفت اکنون نیز با ایستادگی در برابر گروهکهای تروریستی به ویژه داعش تحسین همگان را برانگیخته است.
,در جنگ تحمیلى اگر امثال همین مادر گرامى و مادران شهیدان و همسران شهیدان ؛ایمان خود، صبر خود، ایستادگى خود، معرفت خود و روشنبینى خود در قبال ضایعات جنگ و فداکاریهاى جوانان و مردان را نشان نمىدادند، جنگ پیروز نمىشد. اگر مادران و همسران شهدا بىصبرى نشان مىدادند، شوق جهاد در راه خدا و شهادت در دل مردها مىخشکید؛ اینگونه نمىجوشید؛ اینگونه به جامعه طراوت نمىداد. در میدان جنگ هم زنان نقشهاى درجه اوّل را ایفا کردند. اگر در طول انقلاب، وفادارى زنان، عواطف زنان، حضور زنان در میدانهاى مختلف، در راهپیماییها و در انتخاباتها نمىبود، یقیناً این حرکت عظیم مردمى نمىتوانست اینگونه شکل پیدا کند و ادامه یابد. این نظر اسلام است، این نظر نظام اسلامى است.
, در جنگ تحمیلى اگر امثال همین مادر گرامى و مادران شهیدان و همسران شهیدان ؛ایمان خود، صبر خود، ایستادگى خود، معرفت خود و روشنبینى خود در قبال ضایعات جنگ و فداکاریهاى جوانان و مردان را نشان نمىدادند، جنگ پیروز نمىشد. اگر مادران و همسران شهدا بىصبرى نشان مىدادند، شوق جهاد در راه خدا و شهادت در دل مردها مىخشکید؛ اینگونه نمىجوشید؛ اینگونه به جامعه طراوت نمىداد. در میدان جنگ هم زنان نقشهاى درجه اوّل را ایفا کردند. اگر در طول انقلاب، وفادارى زنان، عواطف زنان، حضور زنان در میدانهاى مختلف، در راهپیماییها و در انتخاباتها نمىبود، یقیناً این حرکت عظیم مردمى نمىتوانست اینگونه شکل پیدا کند و ادامه یابد. این نظر اسلام است، این نظر نظام اسلامى است.,هویّت اسلامى این است که زن در عین اینکه هویّت و خصوصیت زنانه خود را حفظ مىکند - که طبیعت و فطرت است و براى هر جنسى خصوصیات آن جنس ارزش است - یعنى آن احساسات رقیق را، عواطف جوشان را، آن مهر و محبت را، آن رقّت را، آن صفا و درخشندگى زنانه را براى خود حفظ مىکند ، درعینحال، هم باید در میدان ارزشهاى معنوى - مثل علم، مثل عبادت، تقرّب به خدا، معرفت الهى و سیر وادیهاى عرفان - پیشروى کند، هم در عرصه مسائل اجتماعى و سیاسى و ایستادگى و صبر و مقاومت و حضور سیاسى و خواست سیاسى و درک و هوش سیاسى، شناخت کشور خود، شناخت آینده خود، شناخت هدفهاى ملى و بزرگ و اهداف اسلامى مربوط به کشورهاى اسلامى و ملتهاى اسلامى، شناخت توطئههاى دشمن، شناخت دشمن، شناخت روشهاى دشمن باید روزبهروز پیشرفت کند و هم در زمینه ایجاد عدل و انصاف و محیط آرامش و سکونت در داخل خانواده باید پیشرفت داشته باشد. اگر قوانینى لازم است، اگر تصحیح و اصلاحى در مسائلى که به اینجا منتهى مىشود، لازم است، زنان، زنان باسواد، زنان آگاه، زنان بامعرفت، در همه این میدانها بایستى پیشروى کنند؛ الگوى زن را نشان بدهند؛ بگویند زن مسلمان زنى است که هم دین خود را، حجاب خود را، زنانگى خود را، ظرافتها و رقّتها و لطافتهاى خود را حفظ مىکند؛ هم از حق خود دفاع مىکند؛ هم در میدان معنویت و علم و تحقیق و تقرّب به خدا پیشروى مىکند و شخصیتهاى برجستهاى را نشان مىدهد و هم در میدان سیاسى حضور دارد. این مىشود الگویى براى زنان.
, هویّت اسلامى این است که زن در عین اینکه هویّت و خصوصیت زنانه خود را حفظ مىکند - که طبیعت و فطرت است و براى هر جنسى خصوصیات آن جنس ارزش است - یعنى آن احساسات رقیق را، عواطف جوشان را، آن مهر و محبت را، آن رقّت را، آن صفا و درخشندگى زنانه را براى خود حفظ مىکند ، درعینحال، هم باید در میدان ارزشهاى معنوى - مثل علم، مثل عبادت، تقرّب به خدا، معرفت الهى و سیر وادیهاى عرفان - پیشروى کند، هم در عرصه مسائل اجتماعى و سیاسى و ایستادگى و صبر و مقاومت و حضور سیاسى و خواست سیاسى و درک و هوش سیاسى، شناخت کشور خود، شناخت آینده خود، شناخت هدفهاى ملى و بزرگ و اهداف اسلامى مربوط به کشورهاى اسلامى و ملتهاى اسلامى، شناخت توطئههاى دشمن، شناخت دشمن، شناخت روشهاى دشمن باید روزبهروز پیشرفت کند و هم در زمینه ایجاد عدل و انصاف و محیط آرامش و سکونت در داخل خانواده باید پیشرفت داشته باشد. اگر قوانینى لازم است، اگر تصحیح و اصلاحى در مسائلى که به اینجا منتهى مىشود، لازم است، زنان، زنان باسواد، زنان آگاه، زنان بامعرفت، در همه این میدانها بایستى پیشروى کنند؛ الگوى زن را نشان بدهند؛ بگویند زن مسلمان زنى است که هم دین خود را، حجاب خود را، زنانگى خود را، ظرافتها و رقّتها و لطافتهاى خود را حفظ مىکند؛ هم از حق خود دفاع مىکند؛ هم در میدان معنویت و علم و تحقیق و تقرّب به خدا پیشروى مىکند و شخصیتهاى برجستهاى را نشان مىدهد و هم در میدان سیاسى حضور دارد. این مىشود الگویى براى زنان.,شما بدانید زنان مسلمان در بسیارى از نقاط دنیا، امروز به شما نگاه مىکنند و از شما یاد مىگیرند. اینکه مىبینید در بعضى از کشورهاى غربى، در بعضى از کشورهاى مسلمان اما با حکومتهاى غیر اسلامى، اینطور حجاب اسلامى مورد تهاجم دشمنان دین قرار مىگیرد، این نشان دهنده گرایش زنان به حجاب است. در کشورهاى همسایه ما، آنجاهایى که به حجاب اهتمام نمىشد؛ در بعضی کشورهاى اسلامى که هرگز اسمى از حجاب در آنجا آورده نمىشد؛ در مدت بیست ساله بعد از انقلاب، زنان؛ بخصوص زنان روشنفکر و بخصوص دختران دانشجو، به حجاب گرایش پیدا کردند؛ علاقه پیدا کردند؛ رو آوردند و حجاب را حفظ کردند؛ که نمونههایش علاوه بر اینها در کشورهاى غربى هم مشاهده شده است.
,بدانید امروز در هیچ جاى دنیا زنانى که مثل این مادران شهداى ما، مادر دو شهید، مادر سه شهید، مادر چهار شهید باشند، نیستند. در جامعه ما، مادرانى با این خصوصیات که از پدرها بهتر ، قویتر و آگاهانهتر ایستادند، در این میدان بسیارند. این همان تربیت اسلامى است؛ این همان دامان پاک و مطهّر و نورانى فاطمه زهرا سلاماللَّهعلیهاست، زنان ایرانی دخترانِ فاطمه هستند؛ فرزندان فاطمه زهرا هستند؛ دنبالهروان فاطمه زهرا هستند.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه