تشکیل کمیته امنیت آب هزینه اشتباهات گذشته را جبران نمی کند/ بحران خشکسالی و کاهش درآمد منجر به مهاجرت مردم می شود

تشکیل این کمیته با توجه به شرایط نمی تواند به عنوان اقدامی پیشگیرانه تلقی شود چرا که سالهای سال است که کارشناسان و صاحب نظران هشدارهایی را برای رسیدن به بحران  و به مسئولان اقدامات پیشگیرانه را تذکر داده اند.
رویدادهایی به مثل خشک شدن رودخانه ها، دریاچه ها و تالابها در سنوات اخیر و خشک شدن قنوات و چشمه ها و کاهش بارندگی و غیره از نشانه های بارز وارد شدن به حوزه بحران خشکسالی و کم آّبی بوده که زنگ خطری را برای همه آحاد جامعه به صدا در آورده است.
با این هشدارها به دلیل عدم توجه به این مسئله بسیار مهم از سوی مسئولان امر وارد بحران خشکسالی و کم آّبی شدیم، بارها بیان شده که بیشتر استان‌های کشور در معرض خشکسالی قرار گرفته و توان حیات اقتصادی، اجتماعی و امنیتی آنها را به خطر انداخته است.
طبق گزارش‌های سازمان ملل در نیم‌قرن اخیر، بیش از هزار و 830 مورد مناقشه در زمینه آب در جهان رخ داده که 37 مورد آن سبب بروز جنگ یا انفجار سدها شده است، در منطقه خاورمیانه و قاره آفریقا کشورهای مصر، سودان و اتیوپی بر سر تقسیم آب رود نیل و کشورهای عراق، سوریه و ترکیه بر سر رودهای دجله و فرات تنش‌های جدی دارند. گرچه میزان وابستگی ایران به منابع خارجی در سطح نسبتاً پایینی قرار دارد (حدود هفت درصد از منابع آب ایران از منابع خارجی تامین می‌شود) اما محدودیت منابع آب در شرق کشور سبب شده که اختلافات جدی بین ایران و افغانستان در خصوص میزان بهره‌مندی از آب رودخانه هیرمند که از افغانستان سرچشمه می‌گیرد، وجود داشته باشد،همین اختلافات و تنش‌ها در حال حاضر بین ایران و ترکیه دیده می‌شود، یعنی بحران و کم‌آبی می‌تواند خود عامل جنگ باشد.
در کنار آن، در گزارش ناسا که درباره شرایط جوی زمین در 30 سال آینده منتشر شده آمده است 45 کشور جهان دچار خشکسالی شدید شده و در صورت عدم ذخیره منابع آبی دچار بحران در تولید کشاورزی و دامداری می‌شوند که در این گزارش ایران رتبه چهارم در میان 45 کشور در معرض خطر را دارد و علاوه بر این مسئله در این گزارش پیش‌بینی شده است که بعید نیست در 30 تا 40 سال آینده بخش‌های وسیعی از ایران به بیابان تبدیل شود. این گزارش هم به شدت بحران آب و پیامدهای آن را برای کشور به تصویر کشیده است که یادمان باشد بحران آب و خشکسالی زندگی در کشور را غیرممکن می‌سازد.
در گزارش‌های تحقیقاتی آمده است از مجموع بارندگی سالانه در کشور 66 درصد آن پیش از رسیدن به رودخانه‌ها تبخیر می‌شود و براین اساس، مدیریت عرضه آب در کشور درست نیست و به همین دلیل آب‌ها به هدر می‌رود.
تنها با تشکیل «کمیته امنیت آب» نمی‌توان انتظار داشت هزینه اشتباهات گذشته جبران شود و ایران از مرز بحران آب عبور کند، این کار نیازمند عزم ملی، مشارکت مردم و دولت و نظام کشور است که در صورت حکمرانی خوب شاید بتوان از گسترش و ایجاد هزینه‌های بیشتر برای کشور جلوگیری کرد و هزینه دیگری بر کشور تحمیل نکرد.
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی نیز در روزهای اخیر در زمینه بحران آب گفت: در صورت ادامه وضعیت موجود، بحران آب به بحران امنیتی تبدیل خواهد شد.
احمدعلی کیخا در خصوص تبدیل بحران کم آبی به بحران امنیتی در کشور، افزود: مردم بنا به دلایل مختلف به آب نیاز داشته و وابسته هستند، امروزه متاسفانه با تنش آبی برای تامین آب شرب در مناطقی چون یزد، زاهدان و اصفهان مواجه هستیم به نوعی که ذخایر سدها و منابع آبی با شرایط نزولات آسمانی امکان تامین آب طبق روال گذشته را فراهم نخواهد کرد.
نماینده زابل، زهک، هیرمند و نیمروز در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: از سوی دیگر اقتصاد بخش قابل توجهی از مردم در روستا وابسته به کشاورزی و دامداری است، کشاورزی و دامداری هم بدون تامین آب امکانپذیر نیست لذا زمانی که میزان منابع آبی در معرض تهدید قرار می‌گیرد این دو شغل دچار نقصان و درآمد افراد کم می‌شود، برخی حتی بیکار خواهند شد.
وی افزود: مناطقی به مثل سیستان کاملا وابسته به آبی است که از آن سوی مرز وارد کشور می‌شود، 130 هزار هکتار کشت سالیانه سیستان است که بر اثر خشکسالی حدود 90 هزار هکتار اصلا زراعت نکردند و 40 هزار هکتار تنها کِشت انجام گرفته که عمده آن گندم و جو است، متاسفانه به دلیل عدم تامین آب مورد نیاز و عدم تامین حق آبه هیرمند، این 40 هزار هکتار زراعت شده نیز خشک شدند.
کیخا ادامه داد: در استان‌هایی که فقر گسترده است و نیمی از مردم تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و بهزیستی  هستند و تقریبا فقر مطلق در کل منطقه حاکم است، بحران خشکسالی و کاهش درآمد سبب می‌شود تا اساس حیات مردم تحت تاثیر قرار گیرد و دولت اگر با تمام وجود با این مردم همراهی نکند، مردم به ناچار مهاجرت می‌کنند.
این نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی، اضافه کرد: مهاجرت مردم از این منطقه هم در مقصد بحران اجتماعی به وجود می‌آورد و هم مبدأ را با مشکلاتی مواجه می‌کند، سیستان به راحتی به کویر مرکزی ایران دسترسی دارد و براین اساس در صورت تخلیه مرز باز، ناامنی ایجاد می‌شود.
وی افزود: در صورت تخلیه سیستان مشکلاتی در حوزه قاچاق موادمخدر و ورود تروریست‌ها و غیره کشور را تهدید می‌کند از این رو حفظ مردم در منطقه از منافع بسیاری برخوردار است، در واقع مشکل کشور ما این است که مسئولان و مردم نپذیرفتند که از نظر شرایط اقلیم و آب و هوا به گذشته و دهه‌های پر آب باز نخواهیم گشت و در این راستا رفتار و برنامه‌های خود را با شرایط باید تطبیق دهیم.
کیخا تاکید کرد: بدمصرفی‌ها در حوزه آب باید اصلاح شود زیرا دولت با اتکا به راه حل‌های فنی نمی‌تواند آب را مدیریت کند، رویکردهای اجتماعی در مدیریت منابع آبی باید تغییر و دولت از ابزارهای اقتصادی مثل قیمت برای اصلاح رفتار مردم در مصرف آب استفاده کند تا از این بحران خارج شویم.
این نماینده مردم در مجلس دهم، اذعان کرد: متاسفانه کشاورزی بدون ضابطه و حقوق سایر مصرف کننده‌ها از جمله محیط زیست توسعه دادیم و براین اساس خشکی دریاچه ارومیه، زاینده رود، گاوخونی و بسیاری از تالاب‌های را شاهدیم، بهبود اوضاع کشور می‌طلبد که همه ارکان و سه قوه و مردم مسئله آب را ملی قلمداد کنند.
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی، تاکید کرد: مسئولان و مردم باید در سیاست‌گذاری، برنامه‌ها، طرح‌ها و رفتارهای مصرفی اصلاحات اساسی را انجام دهند، زیرا در صورت ادامه وضعیت موجود بحران آب به بحران امنیتی تبدیل خواهد شد.
با توجه به مطالب گفته شده باید پیش از آنکه عده‌ای مجبور شوند ترک محل سکونت کنند یا عده‌ای از گرسنگی و فقر و کمبود بهداشت از بین بروند و جنگل‌ها و مراتع نابود شوند به مساله بحران آب توجه شود، این عدالت بین‌نسلی نیست که الان ما چاره‌ای نیندیشیم و برای نسل‌های بعدی گرسنگی و تشنگی و مرگ را به ارمغان بیاوریم.
انتهای پیام//