پرونده "تحولات غرب آسیا و تروریسم"(۴)؛
کنفرانس جده؛ یک بام و دو هوای عربستان در مقابله با داعش
برخی نیز معتقدند برگزاری این نشست در جده و نه در شهری مانند قاهره، کوچک انگاشتن نقش مصر درمقایسه با عربستان در منطقه است واینکه هر حرکتی در منطقه باید از زیر عبای شاهزادگان عربستانی شروع شود. چه بسا این اقدام تاکیدی بر نقش رهبرگونه عربستان درشورای همکاری خلیج فارس وبه ویژه پس از بروز اختلافات بسیار میان کشورهای عضو این شورا است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز، در بحبوحه تبلیغات آمریکا برای مبارزه با تروریسم و کوبیدن بر طبل جنگ علیه داعش، به تازگی کنفرانسی در جده عربستان در این زمینه برگزار شد. قبل از این کنفرانس، نشست هایی مانند نشست ناتو در ولز انگلیس هم، برسیاست مبارزه علیه تروریسم و ایجاد ائتلافی جهانی علیه آن تاکید کرده بود.همچنین در نشستی به نام اتحادیه عرب در سطح وزاری خارجه کشورهای عضو و به دنبال یک گفت و گوی تلفی بلند ، میان نبیل العربی دبیر کل این اتحادیه و جان کری برگزار شد، و ماحصلی جز صدور بیانیه ای با همان موضع گیری ها و اقداماتی که در بیانیه اختامییه نشست پیمان ناتو بیرون آمده بود چیز دیگری نداشت.
, شبکه اطلاع رسانی دانا , صاحب نیوز,
, , این بار در کنفرانس جده کشورهای شرکت کننده در نشست، شامل شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس و سه کشور عربی دیگر از جمله اردن، مصر، لبنان و همچنین ترکیه وآمریکا بودند. توجه به نقش کشورهای عربی به ویژه عربستان در نشست جده از جهات مختلف دارای اهمیت است . اما شاید بتوان مهمترین هدف عربستان در همکاری برای برگزاری این نشست را برقراری توازن وتغییرمعادلات منطقه ای دانست. اولین پیام عربستان به ایران است به ویژه پس از اینکه نقش ایران و تاثیراتش بر منطقه و جهان به شکل برجسته ای آشکار ودست یابی به توافقاتی میان ایران و کشورهای۱+۵ موضع تهران را در منطقه و جهان قوی تر کرده است.
,در این راستا ریاض تلاش می کند که نشان دهد عربستان هنوز دولتی با نفوذ و قدرتمند در منطقه و موضوعات سیاسی مختلف آن است. دومین پیام به آمریکا است که تصور می کند عربستان کنترل و حفظ امنیت منطقه خلیج فارس را از کف داده است. برخی نیز معتقدند برگزاری این نشست در جده و نه در شهری مانند قاهره، کوچک انگاشتن نقش مصر درمقایسه با عربستان در منطقه است واینکه هر حرکتی در منطقه باید از زیر عبای شاهزادگان عربستانی شروع شود. چه بسا این اقدام تاکیدی بر نقش رهبرگونه عربستان درشورای همکاری خلیج فارس وبه ویژه پس از بروز اختلافات بسیار میان کشورهای عضو این شورا است.
,مهمترین برنامه کنفرانس ، بررسی تررویسم در منطقه وگروههای افراط گرای تروریستی و تشکیل ائتلافی بین المللی برای مبارزه با تروریسم است. ظاهرا پیشنهاد تشکیل ائتلاف را نیز عربستان در سال ۲۰۰۵ مطرح کرده و دراوت سال جاری با پرداخت ۱۰۰میلیون دلار از آن حمایت کرده است. عربستان از کشورهایی است که ابوبکر البغدادی خلیفه گروه تروریستی داعش نسبت به هدف قرار دادن عربستان هشدار داده است و ریاض این تهدید را حداقل به دو دلیل جدی گرفته است یکی اینکه تروریست های داعش اکنون در نزدیکی مرزهای عربستان مستقر هستند و تنها ۱۰۰کیلومتر با مرزهای این کشور فاصله دارند و دلیل دوم برمی گردد به اینکه عربستان احساس می کند تهدیدات جدی گروه تروریستی دولت اسلامی (داعش) مستقیما تهدیدی برای موجودیت و ماهیت حکومت عربستان و به صورت ویژه خاندان آل سعود است.
,این تهدید زمانی قوت می گیرد که عربستان به عنوان یک کشور از اندیشه وهابی- تروریستی داعشی ها حمایت می کند اندیشه ای که نسلهای متعدد عربستانی ها براساس آن پرورش یافته اند. به این ترتیب این اندیشه در جامعه عربستان که تولید کننده تروریسم است و صادر کننده هزاران تروریست به افغانستان ،عراق و سوریه است به صورت گسترده ای رخنه کرده و این تفاوت اساسی طرف عربستانی و طرف عراقی – سوری است واز اینجاست که فکر تکفیری- وهابی داعش یا آنچه آن را دولت اسلامی می نامند به طور طبیعی وایدئولوژیک با حمایتهای عربستان گسترش می یابد و دولت اسلامی شروع به مبارزه و نزاع با آل سعود به عنوان کفار و خارجین از دین می کند؛ اینجاست که ضرورت ایستادگی در برابر این گروهک تروریستی و تغییر حد وحدود برای آن از سوی شاهزادگان عربستانی احساس می شود.
,البته نکته قابل توجه این است که عربستان که امروزادعای مبارزه با تروریسم را سر می دهد خود از بانیان شکل گیری گروههای تروریستی درمنطقه است. این گروهها با حمایتهای مالی دولت عربستان و برخی از کشورهای عربی و همچنین با آموزشهای نظامی که در اردن فرا گرفتهاند شکل گرفته و به جنگ با مردم و کشور سوریه پرداختند و بعد از ناامید شدن از پیروزی در این کشور ناگزیر به سمت عراق هجوم آوردند در حال حاضر که این بانیان به اهداف از پیش تعیین شده خود دست نیافتند سعی میکنند تا به سرعت تغییر موضع داده تا افکار کشورهای اسلامی را جهت تشکیل ائتلاف در مبارزه با این گروهک مجاب کنند. جان کری در ابتدای نشست جده با بیان اینکه کشورهای عربی نقش مهمی در ایجاد ائتلاف مد نظر آمریکا برای مبارزه با داعش ایفا میکنند، گفت: وحشیگری داعش هیچ مرزی نمیشناسد و باید متوقف شود. همچنین سعود الفصیل در نشست خبری مشترک با کری، خواستار توقف ارسال منابع مالی و تسلیحات به سوریه شد و گفت: «ما توافق کردیم که با طرح جامع مبارزه با داعش همکاری کنیم و برای نابود کردن این گروه، مسئولیتهایی به عهده بگیریم. وی افزود: “عربستان همواره بر لزوم مقابله با تروریستها تأکید کرده واین کشور برای پیشبرد این چارچوب و ارائه کمک، هیچ محدودیتی قائل نخواهد بود.”
,رهبران عربستان سعودی درباره اهمیت متوقف کردن فعالیتهای گروه داعش در عراق و سوریه با آمریکا دیدگاه مشترکی دارند، اظهارنظری که وقتی به حجم کمکهای مالی سعودی به داعش نگاه میکنیم خندهدار به نظر میرسد. درباره کمکهای دولتی عربستان به گروه تروریستی داعش باید گفت عربستان سعودی بهشدت دراینباره پنهانکاری می کند. ریاض ظاهراً ادعا می کند داعش یک گروه تروریستی است ولی شواهد متنوعی نشان میدهد پول اصلی این گروه از عربستان تأمین میشود همچنان که پیشازاین منابع مالی القاعده هم از سوی سعودی تأمین میشده است. ریاض از تحرکات اخیر گروه داعش بهعنوان یک جریان سنی در برابر حکومت شیعه عراق و همچنین موفقیتهای نیروهای جهادی در برابر نیروهای بشار اسد در سوریه ابراز رضایت کرده است. تحلیلگران میگویند کمکهای عربستان به این گروه عمدتاً در حوزههای هماهنگیهای لجستیکی برای موفقیتهای بیشتر این گروه در سوریه و خارج از سوریه است.
,
, , همچنین موسسه واشنگتن مواردی از کمکهای مستقیم را هم فاش کرده است. البته بخش بزرگی از کمکهای عربستان به داعش بهطور غیرمستقیم و در پوشش شهروندان این کشور انجام میشود. مطابق یک برآورد موجود کسانی که کمکهای مالی شهروندان عربستانی را برای تروریستها سازماندهی میکنند برای آنکه کمککنندگان عربستانی مطمئن شوند که کمکهای آنها به سوریه منتقل میشود به آنها اعلام میکنند که ابتدا کمکهای خود را به کویت منتقل کنند که یکی از مهمترین مراکز تأمین کمکهای مالی موردنیاز تروریستها در منطقه خلیجفارس است. جالب است که میدانیم از ۱۱ سپتامبر به اینسو امریکا کلیه این مبادلات مالی را کنترل می کند ولی هرگز از آن جلوگیری نکرده و هرگز عربستان را هم بابت آن بازخواست نکرده است. در کنار این مسئله داعش منابع مالی مستقل نیز دارد که شامل فعالیتهایی مانند قاچاق نفت، سلاح و آثار هنری و همچنین دریافت باج و مالیات از فعالیتهای محلی و جرائمی مانند آدمربایی و جعل و تقلب به دست میآید.
,شاید بتوان گفت که هرچند عربستان سعودی در گروه مخالفان داعش قرار گرفته است اما خود مرددترینِ این کشورها برای کمک به آمریکا برای مبارزه با این گروه تروریستی است. تردید عربستان به این دلیل است که ترجیح می دهد فقط به پیام دادن برای مبارزه با تروریسم و کمک مالی به قبایل سنی و یا آموزش مخالفان سوری بسنده کند. عربستان از سوی آمریکا احساس نگرانی می کند، زیرا بعد از نوسان های بزرگی که باراک اوباما در سیاست خود در قبال ایران و جنگ در سوریه نشان داده عربستان دیگر نمی توانند به او اعتماد کند. این کشور همچنین از این مساله نگران است که سرکوب داعش، باعث افزایش قدرت ایران و هم پیمانانش در بغداد و دمشق شود.
,همانگونه که انتظار میرفت، کنفرانس جده برگزار شد، در حالیکه نتوانست به سوالات بسیار مهم پاسخ شفاف و روشن بدهد، از جمله اینکه میزان جدیت شرکت کنندگان در این کنفرانس برای مبارزه با داعش در راستای عدم مشارکت کشورهای مهم و تاثیر گذاری همانند روسیه و ایران تا چه اندازه است؟ دوم اینکه آیا آمریکا تلاش میکند، شورای امنیت را دور بزند تا پوششی بین المللی – منطقهای محدود و متشکل از ۱۱ کشور علیه داعش تشکیل دهد، یا پا را فراتر از آن خواهد نهاد؟ بیانیه صادره توسط کنفرانس، این آزادی را به کشورهای شرکت کننده در کنفرانس میدهد، تا در اقدامات نظامی علیه داعش مشارکت نداشته باشند، همانگونه که کناره گیری ترکیه از تدوین بیانیه و امضای آن نشان دهنده متزلزل بودن عزم برخی از کشورهای حاضر در کنفرانس در رویارویی با داعش و عدم جدیت آنها در این امر است.
,اما سوال مهمتر آن است که آیا کشورهایی همچون آمریکا و عربستان سعودی که به حمایتهای خود از تروریسم در سراسر نقاط جهان از جمله منطقه خاورمیانه و کشورهایی مانند عراق و سوریه معروف هستند، تا چه اندازه در خشکاندن منابع مالی حمایت کننده از داعش جدی میباشند، در حالیکه این منابع برای آنها کاملا شناخته شده هستند. این سوالات و مشابه آن و عدم پاسخگویی به آنها شک و تردیدهای بسیاری درباره هدف واقعی برگزاری این کنفرانس به وجود میآورد.
,
__________
مریم عمادی
, مریم عمادی,
انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه