گزارشی به مناسبت شهادت امام صادق (ع)؛
سیره امام صادق(ع) الگویی تمام عیار برای بشریت/امام صادق (ع) الگوی پیشه وران صادق
بیست و پنج شوال مصادف با شهادت امام صادق علیهالسلام است. امام ششم شیعیان که شناختهشدهترین لقب ایشان «صادق» به معنی راستگو و راستین است. در زمینه فضایل و مکارم اخلاقی امام جعفر صادق علیه السلام روایات و وقایع بسیار زیادی نقل شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از بلاغ، امام جعفر صادق علیه السلام، امام ششم شیعیان، در هفدهم ربیع الاول سال 83 هجری قمری در مدینه متولد گردید. کنیه ایشان ابو عبدالله و لقبشان صادق می باشد. پدر ارجمندشان امام باقر علیه السلام و مادرش ام فروة است.
امام صادق علیه السلام در سال 114 هجری قمری پس از شهادت پدرش در سن 31 سالگی به امامت رسید. دوران امامتش مصادف بود با اواخر حکومت امویان که در سال 132 به عمر آن پایان داده شد و اوایل حکومت عباسیان.
در آغاز امامت حضرت افرادی از شیعیان و حتی بستگان حضرت حاضر به قبول امامت ایشان نبودند، لذا حضرت از راههای گوناگونی کوشیدند آنها را به قبول راه صحیح وادار سازند و در این زمینه به اذن خداوند معجزاتی نیز انجام دادند.
دوران امام جعفر صادق علیه السلام، بنی امیه و بنی عباس مدتها در حال مبارزه با یکدیگر بودند که این مبارزه در سال 129 هجری وارد مبارزه مسلحانه و عملیات نظامی گردید.
این کشمکش ها و مشکلات سبب شد که توجه بنی امیه و بنی عباس کمتر به امامان و فعالیتشان باشد، از این رو این دوران، دوران آرامش نسبی امام صادق علیه السلام و شیعیان و فرصت بسیار خوبی برای فعالیت علمی و فرهنگی آنان به شمار می رفت.
عصر آن حضرت همچنین عصر جنبش فرهنگی و فکری و برخورد فرق و مذاهب گوناگون بود. امام صادق با توجه به فرصت مناسب سیاسی و نیاز شدید جامعه، دنباله نهضت علمی و فرهنگی پدرش را گرفت و حوزه وسیع علمی و دانشگاه بزرگی به وجود آورد و در رشته های مختلف علمی و نقلی شاگردان بزرگی تربیت کرد.
امام از فرصت های گوناگونی برای دفاع از دین و حقانیت تشیع و نشر معارف صحیح اسلام استفاده می برد. همچنین در حوزه فقه و احکام نیز توسط ایشان فعالیت زیادی صورت گرفت و شرایطی مناسب پیش آمد و معارف اسلامی بیش از هر وقت دیگر از طریق الهی خود منتشر گشت، به صورتی که بیشترین احادیث شیعه در تمام زمینه ها از امام صادق نقل گردیده و مذهب تشیع به نام مذهب جعفری و فقه تشیع به نام فقه جعفری خوانده می شود.
پس از به قدرت رسیدن عباسیان، همانطور که آن حضرت پیش بینی کرده بود فشار بر شیعیان افزایش یافت و با روی کار آمدن منصور این فشار به اوج خود رسید. امام نیز از این فشار ها مستثنی نبود. این دوران، یعنی چند سال آخر عمر آن حضرت بر خلاف دوران اولیه امامتشان، دوره سختی ها و انزوای دوبارة آن حضرت و حرکت تشیع بود. منصور شیعیان را به شدت تحت کنترل قرار داده بود.
سرانجام کار به جایی رسید که با تمام فشارها، منصور چاره ای ندید که امام صادق را که رهبر شیعیان بود از میان بردارد و بنابراین توسط عواملش حضرت را به شهادت رساند. آن حضرت در سن 65 سالگی در سال 148 هجری به شهادت رسید و در قبرستان معروف بقیع در کنار مرقد پدر و جدّ خودش مدفون گردید.
شمه ای از فضایل و مکارم اخلاقی امام صادق علیه السلام
اخلاق که یکی از بهترین اصول زندگی فردی و اجتماعی محسوب می شود امروز بیش از هر زمان بشر نیازمند آن است در واقع بسیاری از مشکلات پیش روی انسان ناشی از فقدان اخلاق فردی و اجتماعی افراد جامعه بشری است. اینجاست که خلأ وجود اصول اخلاقی مبتنی بر فطرت بشری به چشم می خورد. بنابراین برای رفع این معضل بزرگ جهان امروز ناگزیر باید به بزرگترین اساتید و معلمان اخلاق در طول تاریخ مراجعه کرد و با الگو گرفتن از رفتار شان و گوش سپردن به گفتارشان بر این مهم فائق آمد و آنان نیستند جز ائمه از خاندان پاک رسالت و نبوت یعنی امامان معصوم شیعه که به اعتراف خاص و عام بهترین الگو در رفتار اسلامی هستند.
در زمینه فضایل و مکارم اخلاقی امام جعفر صادق علیه السلام روایات و وقایع بسیار زیادی نقل شده است. آن حضرت با رفتار کریمانه و خلق و خوی الهی خود بسیاری از افراد را به راه صحیح هدایت فرمود، به گونه ای که پیروان دیگر مکاتب و ادیان نیز زبان به مدح آن حضرت گشوده اند.
بیست و پنج شوال مصادف با شهادت امام صادق علیهالسلام است. امام ششم شیعیان که شناختهشدهترین لقب ایشان «صادق» به معنی راستگو و راستین است. ایشان در تمام عمر پربرکت خویش به دفاع از اسلام راستین و مناظرات در این باره پرداختند. به همین دلیل بیشترین حدیث شیعیان در دوره زندگی ایشان نقل شده است. آن حضرت سرانجام توسط عوامل منصور دوانقی به شهادت رسید و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد. در ادامه و به مناسبت روز شهادت امام صادق علیهالسلام به بررسی سیره و سبک زندگی امام ششم شیعیان میپردازیم.
کار کردن در گرمای تابستان
یکی از ویژگیهای امام جعفر صادق علیهالسلام این بود که نه تنها دیگران را دعوت به کار میکردند، بلکه خودشان نیز برای کسب روزی حلال تلاش میکردند. ایشان با وجود مشغله زیاد، درس و مناظرات باز هم از کسب روزی حلال غافل نمیشدند. یکی از یاران امام صادق علیهالسلام نقل میکنند که در یکی از روزهای گرم تابستان حضرت را در باغشان دیدهاند که با یک لباس زبر و خشن در حالی که بیل در دستشان بود، مشغول کار کردن بودند. ایشان در حالی که قطرات عرق روی صورتشان نشسته بود، به درختان و گیاهان آب میدادند. راوی میگوید از حضرت خواستم که من به جای ایشان کار کنم. اما ایشان فرمودند: «من کسی را دارم که برایم این کارها را انجام بدهد، اما دوست دارم در راه کسب روزی حلال از گرمای آفتاب آزار ببینم و خداوند شاهد باشد که در پی کسب روزی حلال هستم.»
مهمان نوازی برتر از آزاد کردن برده
امام بسیار مهمان نواز و دوستدار مهمان بودند تا جایی که وقتی سفره غذا را نزد مهمان میگشودند، بسیار به آنها تعارف میکردند تا سیر شوند. گاهی وقتها هم پس از اینکه مهمانان از غذا خوردن دست میکشیدند، حضرت دوباره برایشان غذا میآوردند و برای اینکه آنان خوب غذا بخورند، احادیثی از پیامبر (ص) برایشان نقل میکردند. ایشان به مهمانان خود میفرمودند: «مهربانترین شما نسبت به ما کسانی هستند که بر سر سفره ما خوب غذا میخورند.» همچنین حدیثی در این باره از امام نقل شده که: «اگر کسی پنج درهم به دست گیرد، وارد بازار شود، با آن غذایی تهیه کرده و چند نفر مسلمان را دعوت کرده و اطعامشان کند، نزد من دوست داشتنیتر از آن است که یک برده را آزاد کند.»
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, شمه ای از فضایل و مکارم اخلاقی امام صادق علیه السلام, شمه ای از فضایل و مکارم اخلاقی امام صادق علیه السلام,
,
,
,
,
,
,
,
, کار کردن در گرمای تابستان, کار کردن در گرمای تابستان,
,
,
,
, مهمان نوازی برتر از آزاد کردن برده, مهمان نوازی برتر از آزاد کردن برده,
,
,
,
دقت در به دست آوردن روزی حلال
روایت سوم الگوی رفتاری بسیاری خوبی برای این روزهای ماست. حضرت صادق علیهالسلام در تجارت و کسب و کار رضای خدا را در درجه اول برایشان اهمیت داشت. به همین دلیل وقتی دیدند کسی که با سرمایه ایشان برای تجارت به مصر رفته بود، با سود کلان برگشت، پرسیدند که چنین سودی از کجا به دست آمده است. آن شخص نیز در پاسخ گفت: «چون مردم به کالای ما نیاز داشتند، آن را با سود هنگفت در بازار به فروش رساندیم.» امام فرمودند: «سبحان الله! علیه مسلمانان هم پیمان شدید که کالاهایتان را جز در برابر هر دینار سرمایه یک دینار سود نفروشید!» سپس امام اصل سرمایهاش را برداشت و از آن سود گزاف چشم پوشی کردند. ایشان فرمودند: «ای مصادف! چکاچک شمشیرها از کسب روزی حلال آسانتر است.»
بخشش به سبک امام صادق علیهالسلام
حضرت بسیار به فکر نیازمندان و فقرا بودند. هرگاه شخص نیازمندی به ایشان مراجعه میکرد، به سرعت نیاز او را برطرف میکردند و میفرمودند: «مبادا زمینه از بین برود و او خود به خود از من بی نیاز گردد.» حضرت دارایی خود را با فقرا و نیازمندان تقسیم میکردند و از خرماهای رسیده باغ خود به اندازه ده ظرف که هر کدامش ده نفر را سیر میکرد، به دیگران میبخشید و برای پیرمرد، کودک، نیازمند و زنانی که در همسایگی باغ بودند ولی قادر به آمدن نبودند، یک مد خرما میفرستادند. باقی محصول خرما را هم به مدینه میبردند و بین فقرا تقسیم میکردند. در نهایت از یک محصول ۴ هزار دیناری، تنها ۴۰۰ درهم برایشان باقی میماند. حضرت بسیار شکر صدقه میدادند، وقتی از ایشان دلیل این کار را پرسیدند، فرمودند: «هیچ چیز نزد من دوست داشتنیتر از شکر نیست. من دوست دارم که محبوبترین چیز را صدقه دهم.»
برخورد روشنگرانه با مخالفین
امام فردی بسیار خوش برخورد و مهربان در میان مردم بودند. هرگز در جلسات خود سخن کسی را قطع نمیکردند و با تبسم و چهرهای گشاده با مردم برخورد میکردند. ایشان در برابر مخالفان و فرقههای انحرافی راه روشنگری را پیش میگرفتند تا بتوانند آنها را هدایت کنند. به عنوان مثال مالک بن انس از سران مخالفان بود ولی حضرت به او احترام میگذاشتند و برخورد گرم و صمیمانهای با او داشتند. همین باعث شد که مالک بن انس از نظر رفتاری امام صادق علیهالسلام را به عنوان الگوی خود انتخاب کند. البته در مواردی که لازم بود، حضرت در عین احترام از برخورد تند برای تلنگر زدن به مخالفان استفاده میکردند.
مردی که همیشه راست میگفت
امام صادق علیهالسلام همیشه به راستگویی و صداقت مشهور بودند و دیگران را نیز به این کار سفارش میکردند. ابوخالد کابلی از امام سجاد علیهالسلام اسامی ائمه را میپرسید که وقتی حضرت سجاد علیهالسلام به نام حضرت صادق رسیدند، پرسید: «همه شما راستگو هستید، پس چرا ایشان را «صادق» مینامند؟» امام فرمودند: «چون پنجمین اولاد او نیز جعفر نام دارد ولی به کذب ادعای امامت میکند.» یعنی امام صادق علیهالسلام در ادعای امامت خود صادق و راستگو بودند برخلاف جعفر کذاب. از امام صادق علیهالسلام احادیث بسیاری درباره راستگویی نقل شده است: «راستگو را نخستین کسی که تصدیق میکند، خدای عزّ و جلّ است که میداند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش میکند که میداند راستگوست.»
در اینجا شمه ای از فضایل و مکارم اخلاقی حضرت صادق علیه السلام به عنوان نمونه ذکر می شود.
1- تلاش براى روزی و معیشت
ابوعمرو شیبانى مى گوید: حضرت امام صادق علیه السلام را دیدم که با تیشه اى در دست و لباسى خشن بر تن، در باغى که در مالکیت او بود کار مى کرد در حالى که از بدن مبارکش عرق جارى بود، گفتم: فدایت گردم تیشه را به من بسپارید تا من براى شما کار کنم؛ فرمود: دوست دارم مرد در جستجوى معیشت به حرارت آفتاب آزار ببیند. (الکافى،5/76)
2- معاشرت با مردم
روزی امام علیه السلام به قصد تسلیت گوئی به یکی از خویشاوندان نزدیکش از خانه بیرون آمد و عده ای از اصحاب نیز همراه وی بودند. از قضا در وسط راه بند کفش امام پاره شد. آن حضرت کفش به دست گرفت و پا برهنه به راه خود ادامه داد. ابن یعفور یکی از یاران نزدیک امام تا حضرت را در این وضع دید فورا کفش از پای خویش در آورد و بند آن را باز کرد و به امام تقدیم داشت، اما امام نه تنها آن بند را نگرفت بلکه با ناراحتی از او روی برگردانید و فرمود: شایسته ترین فرد برای تحمل مصیبت و ناراحتی خود صاحب مصیبت است. امام همینطور با پای برهنه راه رفت تا به منزل مردی که برای تسلیت به او بیرون آمده بود، رسید.» (صفحاتی از زندگانی امام جعفر صادق علیه السلام،303).
3- نیکی در برابر بدی
گاهى امام علیه السلام مى شنید که یکى از خویشاوندان نزدیکش او را به بدى یاد کرده و وى را ناسزا گفته است. امام فوراً آماده نماز مى شد و پس از نماز، دعائى طولانى مى خواند و با اصرار از پروردگار خویش مى خواست که آن شخص را در برابر عمل ناروایش موأخذه نکند و او را به سبب ستمى که در حق امام روا داشته است، گرفتار نسازد. (اصول کافى،۲/۱۵۶).
4- سود حلال
ابوجعفر فزارى مى گوید: حضرت امام صادق علیه السلام غلامش را که به او مصادف مى گفتند به حضور خواست و هزار دینار در اختیارش گذاشته، فرمود: آماده شو تا به مصر براى داد و ستد بروى.
مصادف کالایى آماده کرد و با کاروان تجار به سوى مصر رهسپار شد؛ هنگامى که نزدیک مصر رسیدند قافله اى که از مصر بیرون مى آمد با آنان برخورد کرد، از قافله درباره وضعیت و قیمت کالایى که داشتند و مورد نیاز عموم مردم بود پرسیدند که در مصر چگونه است؟
کاروانیان به آنان گفتند: چیزى از آن در مصر یافت نمى شود. هم سوگند و هم پیمان شدند که کالایشان را از نظر سود دینار به دینار بفروشند! وقتى کالایشان را فروختند و قیمتش را گرفتند، به مدینه باز گشتند. مصادف، بر حضرت امام صادق علیه السلام وارد شد در حالى دو کیسه هزار دینارى همراهش داشت، به حضرت گفت: فدایت گردم این کیسه اصل سرمایه و آن دیگر سود سرمایه.
حضرت فرمود: این سود، سودى زیاد و فراوان است! شما در فروش کالا چه کردید؟ مصادف داستان را بیان کرد، حضرت فرمود: سبحان الله، بر ضد مسلمانان هم سوگند شدید که جنس را از نظر سود جز دینار به دینار به آنان نفروشید؟! سپس یکى از آن کیسه ها را گرفت و فرمود: این اصل سرمایه من و به سودش هیچ نیازى ندارم سپس فرمود: اى مصادف! شمشیر زدن در میدان جنگ از طلب حلال آسان تر است. (الکافى،5/161).
5- ساده زیستی و همرنگی با مردم
امام علیه السلام همانند مردم معمولی لباس می پوشید و در زندگی رعایت اقتصاد را می کرد. می فرمود: بهترین لباس در هر زمان، لباس معمول همان زمان است. (بحارالانوار،۴۷/۵۴).
لذا گاه لباس نو و گاه لباس وصله دار بر تن می کرد. لذا وقتی سفیان ثوری به وی اعتراض می کرد که: پدرت علی لباسی چنین گرانبهای نمی پوشید، فرمود: زمان علی(ع) زمان فقر و اکنون زمان غنا و فراوانی است و پوشیدن آن لباس در این زمان، لباس شهرت است و حرام... پس آستین خود را بالا زد و لباس زیر را که خشن بود، نشان داد و فرمود: لباس زیر را برای خدا و لباس نو را برای شما پوشیده ام. (اعیان الشیعه،1/660).
با این همه حضرت همگام و همسان با مردم بود و اجازه نمی داد، امتیازی برای وی و خانواده اش در نظر گرفته شود. و این ویژگی هنگام بروز بحران های اقتصادی و اجتماعی بیشتر بروز می یافت. از جمله در سالی که گندم در مدینه نایاب شد، دستور داد گندم های موجود در خانه را بفروشند و از همان، نان مخلوط از آرد جو وگندم که خوراک بقیه مردم بود، تهیه کنند و فرمود: «فان اللهی علم انی واجدان اطعمهم الحنطه علی وجهها ولکنی احب ان یرانی الله قد احسنت تقدیر المعیشه/ خدا می داند که می توانم به بهترین صورت نان گندم خانواده ام را تهیه کنم، اما دوست دارم خداوند مرا در حال برنامه ریزی صحیح زندگی ببیند» (اعیان الشیعه،1/59).
پایگاه جامع اطلاع رسانی بلاغ، سالروز شهادت جانگداز ششمین اختر تابناک آسمان ولایت و امامت، حضرت امام جعفر صادق علیه السلام را به تمامی مسلمانان و شیعیان جهان و هموطنان گرامی تسلیت عرض می کند و از خداوند منان توفیق قرار گرفتن در زمره پیروان راستین آن حضرت را مسئلت دارد. امید است مسمانان و شیعیان جهان بتوانند در پرتو وحدت و آگاهی برگرفته از تعالیم ارزشمند بزرگ پرچمدار شیعه راستین علوی، صادق آل محمد(ص) آینده ای نوید بخش را برای امت اسلامی رقم زده و همواره در مسیر حق و حقیقت حرکت کنند.
انتهای پیام/
,
,
,
, بخشش به سبک امام صادق علیهالسلام, بخشش به سبک امام صادق علیهالسلام,
,
,
,
, برخورد روشنگرانه با مخالفین, برخورد روشنگرانه با مخالفین,
,
,
,
, مردی که همیشه راست میگفت, مردی که همیشه راست میگفت,
,
,
,
,
,
, 1- تلاش براى روزی و معیشت, 1- تلاش براى روزی و معیشت,
,
,
,
, 2- معاشرت با مردم, 2- معاشرت با مردم,
,
,
,
, 3- نیکی در برابر بدی, 3- نیکی در برابر بدی,
,
,
,
,
,
, 4- سود حلال, 4- سود حلال,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, 5- ساده زیستی و همرنگی با مردم, 5- ساده زیستی و همرنگی با مردم,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه