چرا دولت روحانی نتوانست از ظرفیت معادن بهره بگیرد؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از موج رسا؛ ایران از جمله کشورهای معدنی است که این ثروت خدادادی و ظرفیت مهم را در اختیار دارد. کشور ما از این لحاظ در جهان به ‏ویژه در غرب آسیا با عنوان کشور معدن‌خیز شناخته شده است.‏

با اینکه دولت روحانی شعارهای فراوانی در خصوص عدم خام‌فروشی معادن داشت و ‏به گذشتگان انتقاداتی وارد می‌کرد اما عملکرد وزاری صمت دولت از نعمت‌زاده گرفته تا ‏شریعتمداری و رحمانی هیچ‌یک آن‌طور که باید به فکر این ثروت ملی نبود.‏

بی‌برنامگی دولت کنونی در بخش معادن تا آنجایی پیش رفته که حتی کارگران این بخش ‏نیز دل خوشی از عملکرد دولت روحانی در این زمینه ندارند، از طرفی سستی و خمودگی ‏وزرا و کابینه اقتصادی باعث شده تا عملا برنامه در این زمینه وجود نداشته باشد.‏

عدم سرمایه‌گذاری مناسب در این حوزه باعث شده ما در سبد تولیدات جهانی جایگاهی ‏نداشته باشیم و همچنین میزان استخراج معادن ما با ذخایر معدنی متناسب نیست و این امر ‏به سرمایه‌گذاری نامناسب در حوزه معدن برمی‌گردد در حالی که کشور ما در حدود 68 ‏نوع ماده معدنی قابل استخراج دارد و جزو کشورهای پرقدرت در حوزه معدنی در جهان ‏است.‏

استفاده مناسب از این ثروت و جلوگیری از خام فروشی و تکمیل زنجیره فرآوری ‏مواد معدنی استخراج شده مهمترین موضوعی است که متاسفانه به دلیل بی‌توجهی به این ‏امر مهم در سالیان گذشته باعث شده از ظرفیت این حوزه به خوبی استفاده نشود.‏

گفتن این موضوع مهم که ایران جزء پانزدهمین کشور قدرتمند جهان در حوزه معدن است ‏خالی از لطف نیست و کشور ما از لحاظ دارایی‌های معدنی غنی بوده ولی متاسفانه معادن ‏ما با این ثروت و سرمایه سهم بسیار اندکی از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص ‏داده‌اند.‏

ایران دارای 57 میلیون تن ذخیره معدنی بوده و تکمیل زنجیره‌های صنایع معدنی در ‏کشور به عنوان راهکاری برای جلوگیری از خام‌فروشی مطرح است ولی در عمل اتفاق ملموسی ‏در این حوزه نمی‌افتد و صنایع مرتبط با استخراج معدنی ایجاد نمی‌شود و اینکار باعث شده ‏میلیون‌ها تن از مواد معدنی به صورت خام از کشور خارج ‌شود و این یعنی ثروت این ‏مملکت آگاهانه به تاراج رفته است.‏

استان زنجان نیز با دارا بودن 328 معدن جزو استانهای معدن‌خیز کشور بوده و از جایگاه ‏خوبی در حوزه معدنی کشور برخورددار است. ظرفیتهای خوبی در حوزه معدنی در این ‏استان وجود دارد  واستفاده مناسب و درست از حوزه معدن می‌تواند براقتصاد استان و ‏حتی کشور تاثیر ویژه ای داشته باشد.‏

ظرفیت‌های معدنی موجود در استان این نیاز را می‌طلبد که باید زنجیره تولید مواد ‏استخراج شده در استان تکمیل شود و شاهد تکمیل زنجیره تولید مواد معدنی در استان ‏باشیم.‏

توجه به تکمیل زنجیره استخراج و تولید حوزه معدنی در استان می‌تواند مشکل بیکاری ‏بخش زیادی از استان زنجان را برطرف کند.‏

175 معدن در استان زنجان فعال است

مهدی فرامرزی رئیس اداره امور معادن استان زنجان با اشاره به اینکه در حال حاضر ‌‏328 فقره پروانه برای معادن در استان زنجان صادر شده است اظهار کرد: تعداد معادن ‏فاقد پروانه بهره‌برداری نیز 64 فقره بوده که این تعداد یا در حال واگذاری از طریق ‏مزایده بوده و یا کار واگذاری انجام شده در حال صدور پروانه بهره‌برداری هستند.‏

وی با بیان اینکه از 328 فقره پروانه صادر شده 135 معدن در سال گذشته فعال بود ‏افزود: تعداد معادن فعال در سالجاری به بیش از 175 فقره رسیده که در حدود 40 معدن ‏در سال جاری به تعداد معادن فعال اضافه شدند و عمده این معادن نیز در زمینه استخراج ‏سنگ آهن فعالیت دارند.‏

رئیس اداره امور معادن استان زنجان عنوان کرد: بیشتر این معادن در حوزه استخراج ‏سنگ‌های همات و مگنت فعال شدند چون بازار مناسبی در عراق ایجاد شده و این ‏سنگ‌های استخراج شده به این کشور صادر می‌شود و همچنین بخشی از این سنگ‌ها مواد ‏اولیه واحدهای فراوری داخل کشور را تامین می‌کند.‏

وی با اشاره به انکه در حال حاضر در استان برای 35 نوع ماده معدنی پروانه ‏بهره‌برداری صادر شده است افزود: از این تعداد 30 نوع ماده معدنی در استان زنجان ‏استخراج می‌شود و عمده مواد معدنی استخراج شده نیز سرب و روی٬ مواد اولیه سیمان٬ ‏سیلیس٬ خاک‌های صنعتی و فلدسبات٬ شن و ماسه٬ گچ و غیره است.‏

فرامرزی خاطرنشان کرد: بیشترین مواد معدنی استخراج شده در استان زنجان به ترتیب ‏از لحاظ تناژ مواد اولیه سیمان٬ سیلیس٬ سرب و روی٬ خاک‌های صنعتی و فلدسبات٬ ‏سنگ‌های ساختمانی گرانیت و تراورتن٬ سنگ آهن٬ شن و ماسه و غیره است.‏

وی در ادامه در مورد میزان برداشت مواد معدنی در استان زنجان افزود: به طور متوسط ‏سالانه 5 میلیون تن مواد معدنی توسط معادن فعال در سطح استان زنجان استخراج می‌شود ‏و عمده این مواد معدنی در داخل استان و کشور مصرف شده و بخشی از آن نیز به خارج ‏از کشور صادر می‌شود.‏

رئیس اداره امور معادن استان زنجان با اشاره به اینکه مواد معدنی سلستین نیز در استان ‏استخراج شده و به خارج از کشور صادر می‌شود عنوان کرد: سنگ‌ آهن مگنت هم در ‏سالهای گذشته صادر می‌شد و امسال نیز سنگ‌ هماتیت به گروه مواد معدنی صادراتی ‏استان اضافه شده و این سنگ‌ها بیشتر به کشور عراق صادر می‌شود.‏

وی خاطر نشان کرد: بخشی از سنگ‌های گرانیت و تراوتن به صورت جزئی صادر ‏می‌شود که عمدتا این سنگ‌ها مصرف داخلی بوده و در سال گذشته چینی‌ها این سنگ‌ها را ‏خریداری می‌کردند به همین خاطر بخشی از این سنگ‌های استخراجی به چین صادر ‏می‌شد.‏

از ظرفیت‌های فرآوری مواد معدنی نتوانستیم استفاده کنیم

رضا کشاورزی نیز در مورد تکمیل زنجیره فرآوری ‏مواد معدنی در استان زنجان به موج رسا گفت: تقریبا زنجیره تولید سرب و روی در استان ‏زنجان تکمیل شده و فقط ورق‌های گالوانیزه آن در استان تولید نمی شود که اگر این روند ‏نیز در استان زنجان راه اندازی شود زنجیره تولید آن از صفر تا 100 در زنجان انجام ‏می‌شود.‏

وی تصریح کرد: از بابت سنگ آهن نیز زنجیره تولید تقریبا تکمیل است و هم کنسانتره و ‏گندله در انجام می‌شود و مشکل در این حوزه تقریبا برطرف شده و همچنین زنجیره ‏سنگ‌های تزیینی نیز در استان زنجان تکمیل شده و چند واحد تولیدی و فراوری در این ‏حوزه فعالیت می‌کند.‏

رئیس سازمان نظام مهندسی معدن استان زنجان با اشاره به اینکه در حال حاضر در حوزه ‏خاک‌های صنعتی در استان زنجان مشکل داریم که به صورت خام از استان زنجان خارج ‏می‌شود افزود: در این حزوه نتوانستیم کاری در سطح استان از لحاظ فرآوری انجام دهیم.‏

وی ابراز کرد: طرح جدیدی که در بحث عوارض فروش مواد معدنی خام اجرا می‌شود ‏میزان خام فروشی کم‌کم رو به کاهش می‌رود و به شرطی که بتوانیم از سرمایه‌گذاران ‏استقبال کرده و بتوانیم سرمایه‌گذاران حوزه فرآوری صنعتی را در استان نگه داریم.‏

کشاورزی با اشاره به اینکه ما موافق اخذ عوارض خام فروشی نیستیم افزود: دو موضوع ‏مهم را در بحث فراوری باید بتوانیم به صورت هماهنگ جلو ببریم اولین مورد زیر ‏ساخت‌ها برای تکمیل زنجیره تولید حتما باید انجام شود و زیرساخت برای جا‌به‌جایی ریلی ‏در حوزه معدنی انجام نشده است.‏

وی عنوان کرد: علاوه بر این مشکلات از طرفی هم مجوزهای لازم برای سرمایه‌گذاری ‏داده نمی‌شود و در این حوزه کمی کوتاهی انجام می‌شود و از طرفی هم معافیت‌ها و ‏مشوق‌های برای جذب سرمایه‌گذاران برای تکمیل زنجیره تولید در استان وجود ندارد.‏

رئیس سازمان نظام مهندسی معدن استان زنجان خاطر نشان کرد: علاوه بر این مشکلات ‏از سویی هم با بستن عوارض غیر کارشناسی جلو صادرات گرفته می‌شود و ما نمی‌گوییم ‏عوارض تعرف نشود ولی باید همه کارها به صورت اصولی و کارشناسی شده پیش برود.‏

وی بیان کرد: اگر فعالیت‌ها به صورت کارشناسی شده پیش برود هم معدندارمی‌تواند کار ‏خود را انجام دهد و مواد اولیه کارخانه‌های داخل کشور تامین می‌شود و بخشی نیز صادر ‏می‌شود که برای کشور ارز آوری دارد.‏

‏60 درصد ظرفیت فرآوری مواد معدنی در زنجان استفاده نمی‌شود

کشاورزی در مورد اینکه چقدر از ظرفیت‌های معدنی استان جهت فرآوری مواد معدنی و ‏افزایش اشتغال استفاده شده است عنوان کرد: در استان زنجان از ظرفیت‌های موجود تنها ‌‏30 تا 40 درصد توانستیم استفاده کنیم در واقع از 60 درصد ظرفیت باقی مانده هنوز ‏استفاده نکردیم در حالی که این ظرفیت با تکمیل زنجیره تولید می‌تواند علاوه بر توسعه ‏اقتصاد بر افزایش اشتغال استان نیز تاثیر گذار باشد.‏

وی عنوان کرد: در بحث فرآوری تنها مواد معدنی که روی آن در زنجیره فرآوری استفاده ‏شده فقط سرو روی است آن هم 100 درصد کار نشده است و کنسانتره و شمش روی فقط ‏در زنجان تولید می‌شود در حالی که بعد از این کارهای زیادی در بحث فرآوری وجود ‏دارد که می‌توان بر اقتصاد استان تاثیر به سزایی داشته باشد.‏

رئیس سازمان نظام مهندسی معدن استان زنجان خاطرنشان کرد: در حوزه مس نتوانستیم ‏از ظرفیت‌هایی که داریم به خوبی استفاده کنیم و در مجموع در استان زنجان در بحث ‏فرآوری مواد معدنی اقدام قابل توجهی نتوانستیم انجام دهیم.‏

حال که مسئولین و کارشناسان این بخش به بی تدبیری دولت در استفاده از این ظرفیت ‏عظیم اذعان دارند، باید از روحانی به عنوان رئیس دولت پرسید که چرا وی و دولتش ‏نخواستند از ظرفیت معادن برای رونق تولید بهره گیرند.‏

انتهای پیام/