در گفتوگو با کارشناسان مطرح شد؛
30 سال رویارویی ایران با کشورهای غربی؛ از قطعنامه 598 تا برجام/ در برجام امریکایی ها آنچه خواستند بر ما تحمیل کردند
ایران پس از قطعنامه 598 در دوره های مختلف با کشورهای غربی وارد مذاکره شد که بزرگترین و آخرین تجربه در این سال ها، برجام است؛ در میزگردی 30 سال رویارویی ایران با کشورهای غرب از قطعنامه 598 تا برجام را بررسی کردیم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صاحب نیوز؛ قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل هشتمین قطعنامهای بود که از آغاز تجاوز علنی رژیم بعثی عراق به حریم جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 29 تیر 1366 و بر اساس فصل هفت منشور سازمان ملل تصویب و صادر شده بود؛ قطعنامهای تاریخی که پس از گذشت یک سال و در تاریخ 27 تیر 1367 از سوی جمهوری اسلامی ایران پذیرفته و منجر به پایان جنگ ایران و عراق شد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صاحب نیوز,پذیرش این قطعنامه هرچند به معنای پذیرش آتشبس از سوی جمهوری اسلامی ایران بود اما عراق بعثی که دو روز پس از تصویب قطعنامه، آن را پذیرفته بود بهطور ناجوانمردانه و برخلاف قواعد بینالمللی به حملات نظامی خود ادامه داد و با هدف تصرف نقاط مهمی از خاک ایران ازجمله خرمشهر، مجدداً داخل خاک ایران شد، اما ناکام ماند و نهایتاً جنگ تحمیلی در ۲۹ مرداد ۱۳۶۷ خاتمه یافت.
,این قطعنامه شاید اولین برخورد رسمی و در سطوح عالی کشور با دولت های غربی و پذیرش یک معاهده از سوی کشورهای غربی توسط ایران به شمار می رود؛ ایران پس از این قطعنامه در دوره های مختلف با کشورهای غربی وارد مذاکره شد که بزرگ ترین و آخرین تجربه در این سال ها، برجام است.
,برهمین اساس در میزگردی برخط با حضور اساتید دانشگاه و کارشناسان مسائل بین المللی به مناسبت سالروز پذیرش قطعنامه 598 توسط ایران به بررسی 30 سال رویارویی دیپلماسی ایران با دولت های غربی پرداخته ایم.
,در این میزگرد نظرات محمدعلی بصیری، دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، محمود معلمی، تحلیلگر مسائل سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه و محمود فروزبخش، کارشناس مسائل تاریخ سیاست استفاده می کنیم.
,امام خمینی (ره) که مخالف با پذیرش قطعنامه 598 بود، چه چیزی باعث تغییر نظر ایشان شد؟
, امام خمینی (ره) که مخالف با پذیرش قطعنامه 598 بود، چه چیزی باعث تغییر نظر ایشان شد؟, امام خمینی (ره) که مخالف با پذیرش قطعنامه 598 بود، چه چیزی باعث تغییر نظر ایشان شد؟,فیروزبخش: عاملی که باعث پذیرش قطعنامه 598 شد در حالی که هفته قبل از آن ایشان سنگین ترین صحبت ها و پیام ها را برای حمایت از جبهه ها فرموده بودند، فقط بحث نابرابری تجهیزات ایران و عراق نبوده است.
,به نظر من مبحث نابرابری تجهیزات ایران و عراق در طول این هشت سال و اوج آن در ابتدای جنگ بود و در خاطرات رهبری است که ایشان می فرمایند به امام گفتم که نیروهای هوای ارتش می گویند که تا حدود یک ماه دیگر تمام تجهیزات مان تمام می شود و امام می فرمایند که بروید بجنگید جنگ است دیگر؛ به اتکای این حرف امام راحل نیروی هوایی ارتش تا امروز کار می کند.
,یکی از مهمترین نامه هایی که باعث شد که امام برای پذیرش قطعنامه متقاعد شوند، نامه ای بود که به سرپرستی محسن رضایی و تأیید بسیاری از کارشناسان نظامی به امام خمینی (ره) نوشته شد و در آن نامه که سال های بعد منتشر شد، تجهیزات ما نسبت به رژیم بعثی چقدر کم است و تا حدود پنج سال آینده امکان عملیات موفق نداریم.
,امام راحل در پیام پذیرش قطعنامه به این نامه اشاره می کند و می گویند که با توضیح اینکه تمام کارشناسان نظامی ادامه این جنگ را صلاح نمی دانند، این قطعنامه را خلاف نظر خودم پذیرفتم.
,در مورد شرایط ایران برای پذیریش قطعنامه 598 بگویید؟
, در مورد شرایط ایران برای پذیریش قطعنامه 598 بگویید؟, در مورد شرایط ایران برای پذیریش قطعنامه 598 بگویید؟,بصیری: قطعنامه 598 زمانی تصویب می شود که جمهوری اسلامی ایران در اوج فشارهای جنگ و تحریم ها بود؛ قبل از این قطعنامه، قطعنامه هایی بود که منافع ایران در آن کمتر لحاظ شده بود، قطعنامه 598 که تقریبا منصفانه بود، تصویب شد.
,,
, پس از پذیرش قطعنامه، جنگ به پایان رسید اما صدام باز هم به ایران حمله کرد که با تلاش رزمندگان نقشه های شوم آن نقشه بر آب شد؛ پذیرش قرارداد الجزایر و خط تالوگ در اروند رود، مبادله اسرا، تعیین کشور متجاوز از نقاط مثبت این قطعنامه بود.
,به دلیل حرکت های صدام در حمله به کویت و ساقط کردن آن، جنگ داخلی و .. باعث شد کرد پیگیری مباحث دیگر قطعنامه به درستی پیش نرود؛ صدام و رژیم بعثی متجاوزگر جنگ شناخته شد اما پرداخت خسارت های جنگ می تواست یکی از دستاوردهای آن باشد، به دلیل نبود دولت قوی و مسئول در عراق پیگیری نشد.
,ارزیابی ایران از خسارت های هشت سال دفاع مقدس، هزاران میلیارد دلار بود، پیگیری خسارت ها تاکنون به دلیل اوضاع عراق به نتیجه نرسید؛ بلند مدت شدن می تواند باعث به نتیجه نرسیدن قطعنامه ها و پیمان های بین المللی می کند.
,یعنی تنها کمبود امکانات باعث پذیرش قطعنامه 598 بود؟
, یعنی تنها کمبود امکانات باعث پذیرش قطعنامه 598 بود؟, یعنی تنها کمبود امکانات باعث پذیرش قطعنامه 598 بود؟,امام راحل زمانی که با نامه مواجه می شود فقط به کمبود امکانات نگاه نمی کند، امام به خود این افراد هم نگاه می کند و اعلام می کند که حالا که شما ماجرا را اینقدر بر مبنای تجهیزات و امکانات می بینید، من نمی توانم مانند سال های ابتدای جنگ با شما همراه شوم و اینجا است که امام خمینی می پذیرد که باید صلح را قبول کند.
,ترکیبی بین کمبود تجهیزات و تغییر نگاه برخی ها باعث تغییر نگاه امام و پذیرش قطعنامه بود.
,برخی این پذیرش را به دلیل تغییر هویت در برخی از مسئولان داخلی می دانند؛ اینگونه نگاهی در کشور وجود داشت؟
, برخی این پذیرش را به دلیل تغییر هویت در برخی از مسئولان داخلی می دانند؛ اینگونه نگاهی در کشور وجود داشت؟, برخی این پذیرش را به دلیل تغییر هویت در برخی از مسئولان داخلی می دانند؛ اینگونه نگاهی در کشور وجود داشت؟,معلمی: قطعنامه 598 یک قرارداد برای پایان جنگ بود؛ پذیرش این قطعنامه چند مورد را ثابت کرد، یکی از این موارد پایبند نبودن استکبار بر هیچ چیز حتی امضای خود بود، صحیح بودن فرمایشات امام خمینی (ره) که فرمودند عراق دوباره حمله می کند، ثابت شد و عراق دو مرتبه حمله می کند که این اتفاق هم رخ داد و حتی بیشترین اسرای ما بعد از پذیرش قطعنامه اسیر شدند.
,یکی از بحث هایی که باعث پیشبرد انقلاب اسلامی تاکنون شده است، مسئله هویت دینی و انقلابی مردم ایران است، تاکنون هر کجا که این هویت را کم رنگ کردیم، باعث ضرر ما شده است، انقلاب اسلامی ایران به سه رکن اسلام، رهبری و مردم پا برجا است؛ هر زمانی که یکی از این سه رکن را از دست دهیم انقلاب با مشکلاتی رو به رو شده است.
,امام خمینی پذیرش قطعنامه 598 را به نوشیدن جام زهر تعبیر می کند، نظر شما نسبت به این تعبیر چیست؟
, امام خمینی پذیرش قطعنامه 598 را به نوشیدن جام زهر تعبیر می کند، نظر شما نسبت به این تعبیر چیست؟, امام خمینی پذیرش قطعنامه 598 را به نوشیدن جام زهر تعبیر می کند، نظر شما نسبت به این تعبیر چیست؟,فروزبخش: منظور امام از جام زهر این بود، آنچه در حال رخ دادن مطابق با کلیتی که در نظر من بود، نبود؛ به نظر می آید کلیت نظر امام این بود که امام خمینی (ره) جنگ را یک منظر عارفانه نگاه می کند و منظور امام از جنگ نوعی انجام وظیفه است.
,زمانی که امام راحل احساس کرد که مخاطب سخنان، مخاطبی است که این حرف کلی به خوبی درک نمی کند، حکم بر این داد که ادامه این وضعیت موجب فساد می شود؛ اگر بر هر انسانی که تحمل یک حرف بزرگ عارفانه را ندارد بخواهی فشار بیاوری و این حرف بزرگ عارفه تحمیل کنی، نه تنها تربیتی نیست بلکه در ادامه منجر می شود که کشور دچار فساد شود و به همین دلیل اما این بار تکلیف را از دوش امت سبک می کند و به جنگ خاتمه می دهد.
,چرا نظرات امام خمینی که در ابتدای جنگ راه گشا بود اما در سال های انتهای جنگ فهمیده نمی شود؟
, چرا نظرات امام خمینی که در ابتدای جنگ راه گشا بود اما در سال های انتهای جنگ فهمیده نمی شود؟, چرا نظرات امام خمینی که در ابتدای جنگ راه گشا بود اما در سال های انتهای جنگ فهمیده نمی شود؟,متفکران و نخبگانی که حول امام هستند و دست های اصلی گرداندگی جنگ و مدیریت کشور را بر عهده دارند، نمی توانند روحیه کلی عرفانی امام خمینی را تبدیل به یک راه و استراتژیک کنند؛ به عنوان مثال اولویت اصلی دولت آقای موسوی در ابتدا جنگ نبود و آقای هاشمی اولویت خود را بر فتح بصره و ادامه جنگ را مبتنی بر این می دید که بتوانیم زمین های مانند شلمچه را فتح و بصره را بگیریم و در ازای فتح بصره، خاک کشور که در اشغال بعثی ها است را در کنار امتیازاتی بگیریم.
,شعار آقای هاشمی «جنگ جنگ تا فتح یک پیروزی بزرگ» بود در حالی که نظر امام خمینی این مورد نیست؛ زمانی که پیروزی برزگ فراهم نشد و همه فهمیدن که گرفتن بصره غیر ممکن است، آقای هاشمی از موضع خود که ادامه جنگ بود، صرف نظر کرد و به فکری که جنگ را خاتمه دهد، روی آورد.
,به بحث مذاکره برگردیم، نظر شما نسبت مذاکره چیست و آیا مذاکره صرفا بد و ضرر است؟
, به بحث مذاکره برگردیم، نظر شما نسبت مذاکره چیست و آیا مذاکره صرفا بد و ضرر است؟, به بحث مذاکره برگردیم، نظر شما نسبت مذاکره چیست و آیا مذاکره صرفا بد و ضرر است؟,بصیری: مذاکره یکی از ابزارهای سیاست خارجه و دیپلماسی است نفس آن خنثی است و همه کشورها از آن استفاده می کنند
,,
, نحوه استفاده برای دستیابی به اهداف آن را مثبت و یا منفی می کند، در دهه اخیر بعد از جنگ، تابویی که برخی از جریان ها و افراد اشتباه می کردند و مذاکره را یک امر خطر آفرین و ساختار شکنی می دانستند، شکسته شد.
,امروز دیگر در افکار عمومی ایران کنار گذاشته شده که اصل مذاکره خطر ندارد و تابوی خطر آفرین نیست، مهم چهار چوب و نیروهای مذاکره کننده هستند که تعقیب نقاطی که در مذاکرات می خواهد به توافق برسد و منجر شدن آن به یک سند و امضا و اجرایی شدن است.
,اگر این گونه است پس چرا به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران چپ و راست اعتقاد به خسارت محض بودن برجام در شرایط فعلی دارند؟
, اگر این گونه است پس چرا به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران چپ و راست اعتقاد به خسارت محض بودن برجام در شرایط فعلی دارند؟, اگر این گونه است پس چرا به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران چپ و راست اعتقاد به خسارت محض بودن برجام در شرایط فعلی دارند؟,شاید بتوانیم بگوییم که عجله زیاد و اعتماد نابجا و عدم حساسیت های حقوقی و اقتصادی و مالی و ضمانت های لازمی که باید از طریق کنگره امریکا گرفته می شد.
,اعتماد اشتباه به امریکا، وزیر امور خارجه و رئیس جمهور وقت امریکا که با رفتن آن ها نفر بعدی می تواند به راحتی آن را لغو کند، چنین اوضاعی را برای برجام رقم زد؛ امروز همه جریانات سیاسی در کشور بر این اوضاع برجام تاسف می خورند.
,نباید نادیده گرفت که در امریکا شخصی مانند ترامپ رئیس جمهور نشده بود شاید سرنوشت برجام به این اوضاع اسفبار امروز دچار نمی شد و شاید دستاوردهایی داشت. ترامپ با رئیس جمهور امریکا شدن، برجام مشکل دار را خنثی کرد.
,چه تفاوتی بین نگاه کشور در 598 و برجام وجود دارد
, چه تفاوتی بین نگاه کشور در 598 و برجام وجود دارد, چه تفاوتی بین نگاه کشور در 598 و برجام وجود دارد,معلمی: امام خمینی (ره) برای پذیرش قطنامه 598 بر هویت انقلابی و دینی تاکید کردند اما متاسفانه بعد از جنگ به این مسئله بی توجهی شد، در برجام امریکایی ها آنچه خواستند بر ما تحمیل کردند و اما امریکایی ها در برجام به تعهدات خود عمل نکردند و از برجام خارج شدن، اروپایی ها عملا از برجام خارج شدند، متاسفانه پیشاپیش به همه تعهداتی که داده بودیم، آن را انجام دادیم و مسئولان مذاکره کننده به 9 شرط رهبر انقلاب توجه نکردند و برجام باعث لطمه خوردن به هویت دینی و انقلابی شد.
,به نظر می رسد، در کنار تشابهات فکری که بین تیم های مذاکره کننده در قطعنامه 598 و برجام وجود داشت، آن چه موجب نتیجه ندادن این معاهدات شده است، فاصله گذاری از تفکر و خط مشی امامین انقلاب است؛ این خط مشی که برگرفته از نظر قرآن و سیر ائمه اطهار است همیشه با مرور زمان در کشور به اثبات رسیده است.
, به نظر می رسد، در کنار تشابهات فکری که بین تیم های مذاکره کننده در قطعنامه 598 و برجام وجود داشت، آن چه موجب نتیجه ندادن این معاهدات شده است، فاصله گذاری از تفکر و خط مشی امامین انقلاب است؛ این خط مشی که برگرفته از نظر قرآن و سیر ائمه اطهار است همیشه با مرور زمان در کشور به اثبات رسیده است.,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه