یادداشت؛

پیوندهای ضعیف در شبکه‌های اجتماعی

پیوندهای ضعیف در شبکه‌های اجتماعی
با توجه به تقسیم کار فزاینده در جوامع جدید و مدرن و تنها شدن انسان‌ها، نمی‌توان انتظار داشت که پیوندهای قوی همچنان گسترده و پایدار بمانند. بلکه این پیوندهای ضعیف هستند که به بقای گروه‌های اجتماعی کمک می‌کنند و یکی از راه های تقویت پیوندهای ضعیف، گسترش شبکه‌های اجتماعی است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح توس؛ از زمانی که نسل سوم وب متولد شد و امکان ارسال و تبادل پیام در میان گروه‌هایی از کاربران اینترنتی میسر شد، نقش رسانه‌های اجتماعی و شبکه‌های مجازی در زندگی روزمره انسان‌ها به تدریج افزایش یافته است. 

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صبح توس,

چنین سطح و میزانی از ارتباط و پیوند میان انسان و پیام رسانه‌ای در تاریخ فرهنگ بشری بی‌سابقه و منحصربه‌فرد است. شاید همین ویژگی بوده که دانیل بل، مانوئل کاستلز و رونالد اینگلهارت آن را به ترتیب، جامعه اطلاعاتی، جامعه شبکه‌های و فرهنگ خودشکوفایی نامیده‌اند. 

,

سیاست‌مداران، کمی با تاخیر وارد این عرصه شدند و پای فعالیت‌های سیاسی بسیار محتاطانه و به تدریج به این شبکه‌ها باز شد. پس از انقلاب‌های رنگی در شرق اروپا، اوج این فعالیت را در بهار عربی دیدیم، آنجا که گروهی از جوانان مصری فعالیت‌های اعتراضی خود علیه حکومت حسنی مبارک را از طریق شبکة فیسبوک سازماندهی کردند و به «جوانان فیسبوکی» معروف شدند

,

با این همه، تجربه‌های موجود پرسش‌های مختلفی در باب ارتباط بین این شبکه‌ها و گسترش و بسط مردم‌سالاری مطرح ساخته است. اولین و قوی ترین فرضیه آن است که یکی از ارکان مردم‌سالاری در همه تجربه‌های موجود، آزادی بیان و شفافیت در گردش اطلاعات است. 

,

وجود شبکه‌های اجتماعی کمک می‌کند افراد بدون نیاز و وابستگی به سازمان‌های عریض و طویل رسانه‌ای، بتوانند به اخبار دست پیدا کنند. چنین دسترسی‌ای، امکان پوشاندن و سانسور اخبار و اطلاعات را به حداقل می‌رساند. 

,

ثانیا، یکی دیگر از ارکان مردم‌سالاری رشد اعتماد اجتماعی و به تبع آن سرمایه اجتماعی است. مارک گرانووتر در اثر مهم خود «نظریه پیوندهای ضعیف» را مطرح کرده بود. مطالعات او در دهه هفتاد نشان داد برای تداوم یک گروه، بیش از آنکه پیوندهای قوی اولویت داشته باشند، پیوندهای ضعیف اهمیت دارند و فقدان پیوندهای ضعیف باعث متلاشی شدن یک گروه می‌شود. 

,

این نظریه مزیتی برای شبکه‌های اجتماعی در گسترش سرمایة اجتماعی قائل شد که تا پیش از آن مورد توجه نبود. با توجه به تقسیم کار فزاینده در جوامع جدید و مدرن و تنها شدن انسان‌ها، نمی‌توان انتظار داشت که پیوندهای قوی همچنان گسترده و پایدار بمانند. بلکه این پیوندهای ضعیف هستند که به بقای گروه‌های اجتماعی کمک می‌کنند و یکی از راه های تقویت پیوندهای ضعیف، گسترش شبکه‌های اجتماعی است.

,

وجه دیگر هر نظام مردم‌سالارانه، نهادینه شدن فرهنگ دموکراتیک در میان کنش‌گران است. گفت‌وگوی نقادانه در رابطه‌ای برابر و افقی یکی از الزامات اصلی نهادینه شدن فرهنگ دموکراتیک است. در شبکه‌های اجتماعی، کاربران این فرصت را می‌یابند تا در تعاملی مستمر چنین گفت وگویی را تمرین و تجربه کنند.

,

از طرف دیگر، گفت‌وگویی به دموکراسی کمک می‌کند که در فضای عمومی اتفاق بیفتد و امکان نقد آن نیز فراهم شود. شبکه‌های اجتماعی نوعی فضای عمومی مجازی هم هستند که از این نظر‌ می‌توانند به تقویت مردم‌سالاری بینجامند. 

,

با همه این‌ها روشن است شبکه‌های اجتماعی جنس فعالیت‌های سیاسی و مکانیسم‌های دموکراتیک را متحول کرده و در آینده تغییرات بیشتری نیز انتظار می‌رود.

,

احمد شکرچی، کارشناس رسانه

,

انتهای پیام/

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه