سرمقاله روزنامه های امروز کشور؛
اسکیزوفرنی سیاسی؛ یک مشت توهّم و مشتی بر چانه!
نگاهی به سرمقاله روزنامه های کثیرالانتشار و چاشنی که هر کدام از رسانه های مکتوب به محتوای امروز نشریات اضافه کردند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ روزنامهها و جراید در بخش سرمقاله و یادداشت روز به بیان دیدگاهها و نظریات اصلی و اساسی خود میپردازند؛ نظراتی که بیشتر با خط خبری و سیاسی این جراید همخوانی دارد و میتوان آن را سخن اول و آخر ارباب جراید عنوان کرد که اهمیت ویژهای نیز دارد. در ادامه یادداشت و سرمقالههای روزنامههای صبح کشور با گرایشهای مختلف سیاسی را میخوانید:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,,
, ,
اسکیزوفرنی سیاسی؛ یک مشت توهّم و مشتی بر چانه!
, اسکیزوفرنی سیاسی؛ یک مشت توهّم و مشتی بر چانه!,محمد صرفی در کیهان نوشت:
, محمد صرفی در کیهان نوشت:,«ذهن زیبا» محصول سال 2001، یکی از فیلمهای زیبا و ماندگار عالم سینماست. فیلم به زندگی یک ریاضیدان معروف آمریکایی به نام «جان نش» میپردازد. نش، نظریه بازیها را بهشکل چشمگیری ارتقا داد و در برابر نظریه مشهور آدام اسمیت که مدتهای مدید بر دنیای اقتصاد مسلط بود، نظریه تعادل (مشهور به تعادل نش) را مطرح کرد که مورد توجه و استقبال گستردهای در عالم اقتصاد قرار گرفت و دامنه استفاده از آن به سایر حوزهها – مانند حوزه سیاست و روابط بینالملل، جامعهشناسی، روانشناسی و... - نیز کشیده شد. این ریاضیدان در سال 1994 جایزه نوبل اقتصاد را از آن خود کرد.
,نکته غمبار ماجرا که دستمایه اصلی فیلم «ذهن زیبا» نیز قرار گرفته، بیماری روانی این دانشمند برجسته ریاضیات بود. او به اسکیزوفرنی شدید مبتلا بود. این بیماری فرد را دچار تخیلات و توهمات میکند. این تخیلات چنان قوی و قابل باور میشوند که کم کم فرد را از دنیای واقعی جدا کرده و کاملاً به درون خود میکشند. دنیای تخیلی و غیرواقعی فرد مبتلا به اسکیزوفرنی که خود آن را ساخته و به آن پر و بال داده، جای دنیای واقعی را میگیرد. این مسئله بر افکار، گفتار و رفتار فرد تاثیر میگذارد. در «ذهن زیبا» این دنیای تخیلی در قالب یک ماجرای جاسوسی- امنیتی بروز میکند. ماموری از طرف سازمان سیا به نش مراجعه کرده و از او میخواهد با کشف یک سری رمز، آمریکا را از خطری بزرگ برهاند؛ خطری در دروان جنگ سرد و از سوی اتحاد جماهیر شوروی.
,اگرچه اسکیزوفرنی یک بیماری فردی است اما به نظر میرسد شکل یا اشکالی از آن میتواند بهصورت جمعی نیز بروز کند. آنچه امروز از رفتار و مواضع جریان مدعی اصلاحات – نه لزوماً هر اصلاحطلبی- میبینیم چیزی شبیه این بیماری است که شاید بتوان آن را بهصورت تلویحی «اسکیزوفرنی سیاسی» نامید. مبتلایان به این بیماری از دنیایی و چیزهایی حرف میزنند که وجود خارجی و واقعیت ندارد اما نوع مواجهه و عملکرد آنان نشان میدهد به این دنیای خیالی و خودساخته بشدت باور دارند. هرکس این دنیای خیالی را باور نداشته باشد و زیرسؤال ببرد به ندیدن واقعیتها و توهم متهم میشود! شواهد حاکی است انتخابات اخیر آمریکا این بیماری را تشدید کرده است. دنیای خیالی و خودساخته این عده چه ویژگیهایی دارد و آنان چگونه میبینند و میاندیشند؛
,1- این عده گمان میکنند دشمنی آمریکا با جمهوری اسلامی ایران به دلیل فعالیتهای صلحآمیز هستهای، اقتدار موشکی، نفوذ منطقهای ایران و مسائلی از این دست است. بر این اساس اگر چنانچه ایران در این زمینهها عقبنشینی کرده و به آمریکا امتیاز بدهد، دشمنی آنها نیز برطرف میشود. برخی از این جماعت که بهصورت شدیدتری به این بیماری مبتلا هستند، اساس این دشمنی را زیر سؤال برده و مدعی هستند که دشمنی از طرف ما بوده و این ایران بوده که با رفتار و مواضع خود باعث خصومت شده است.
,2- آنان آمریکا را ابرقدرتی بلامنازع و فعال مایشاء میبینند که چارهای جز تسلیم در برابر آن نیست. ایستادگی و مقاومت در برابر آمریکا خلاف عقل سلیم است و باید با آن از در پذیرش و تسلیم درآمد. طیف مبتلا به نوع خوشخیم این بیماری به استکباری بودن سیاست آمریکا و زورگویی آن اذعان دارند اما میگویند قدرت و هیمنه آمریکا ایجاب میکند در مقابل آن تسلیم شویم و طیفی که به نوع شدید و پیشرفته این اسکیزوفرنی سیاسی مبتلا هستند، آمریکا را قبله آمال و الگو میپندارند و رفتار خصمانه آن علیه مردم دیگر کشورها را با همین دید توجیه کرده و منفی نمیبینند.
,
3- در این دنیای خیالی راهحل همه مشکلات به مذاکره و سازش با آمریکا ختم میشود. مذاکره با آمریکا و توافق با آن تحریمها و در نتیجه مشکلات را بالمره برطرف میکند. مذاکره چوبی جادویی است که «صبح بدون تحریم» و «پیروزی
بدون جنگ» را رقم میزند. اگر از آنان بپرسید مگر 5 سال پیش مذاکره و توافق نکردیم، پس چرا مشکلات حل نشد، میگویند اصلاً خود شما بودید که چوب لای چرخ توافق گذاشتید و اجازه ندادید ملت طعم شیرین سیب و گلابیهای آن را بچشند!
,
4- از نظر آنها دو آمریکا وجود دارد. یک آمریکای خشن و تهاجمی که در قالب دولت ترامپ بروز یافت و یک آمریکایی مؤدب، قابل احترام و اعتماد که دولت اوباما و دولت بایدن در این دسته هستند. در این دنیای خیالی میتوان مشکلات ایران و آمریکا را با افرادی همچون اوباما و بایدن رفع کرد. آنها نگاهی انسانی و متوازن دارند و باید از این فرصت استفاده کرد و زودتر جنبید! هر روز که توافق با آنها تاخیر شود دهها و بلکه صدها میلیون دلار به کشور لطمه میخورد. این افراد چنان در این توهم غرق هستند که نمیتوانند ببینند دولت اوباما بیشترین و سختترین تحریمها را طی چهار دهه اخیر بر ایران تحمیل کرد و حتی به توافقی که خود کرده بود هم پایبند نبود.
,5- این جماعت خود را مظهر عقلانیت و تبحر در سیاست پنداشته و ماموریت خود را نجات کشور و مردم میدانند. دیگرانی که بهطور طبیعی و منطقی دنیای خیالی آنان را نمیتوانند ببینند و اعتقادی به آن ندارند، ماموریت دارند که با انواع و اقسام روشها و ابزارها – مانند موهوماتی به اسم دولت پنهان، دولت موازی و... - مانع از به سرانجام رسیدن این هدف بزرگ و مقدس شوند. اگر هم به رسم دلسوزی و نصیحت به آنان تذکر یا نقدی وارد شود، واکنش آنها منفی و توام با بدبینی خواهد بود. در فیلم «ذهن زیبا»، پروفسور نش، گروه پزشکی را یک تیم امنیتی میبیند که برای دستگیری او آمدهاند و از دستشان فرار میکند. وقتی هم که دکتر معالج و سرپرست گروه خود را معرفی میکنند، پاسخ نش، مشتی است که حواله چانه دکتر میشود!
,جان نش 30 سال به این بیماری مبتلا بود و در نهایت بر آن غلبه کرد. او در این مورد مینویسد: «به مرور زمان سعی کردم بخش بیمار ذهن خودم را شناسایی و پاک کنم. سعی کردم رفته رفته ذهنیت عالمانهای را که از قبل داشتم، بازسازی کنم. این کار خیلی طول کشید، خیلی چیزها را از من گرفت اما فکر میکنم الان دیگر بخش اعظم آن هذیانها و آن توهمات را دور ریختهام. اینکه در این سن و سال هنوز میتوانم یک ریاضیدان و تئوریسین فعال باشم، به این معنی است که من در مبارزه با بیماریام موفق شدهام.»
,آیا جماعتی که در کشور ما سالهاست به «اسکیزوفرنی سیاسی» مبتلا شدهاند هم میتوانند از دنیای خیالی خود بیرون بیایند و توهمات را کنار بگذارند؟ اسکیزوفرنی نهایتاً فرد و اطرافیان نزدیک او مثل خانواده را تهدید کرده و به آنها ضربه میزند اما نوع سیاسی آن میتواند منافع یک کشور و ملت را به خطر اندازد. بدون شک رهایی از این دنیای خیالی، کار آسانی نیست. وقتی گروهی به یک دنیای خیالی مشابه باور داشته باشند، توهمات یکدیگر را تایید و تشدید میکنند و اجازه تشکیک درباره آن را نمیدهند. سختترین قضیه پذیرش اصل مشکل است. باید به آنها برای خلاصی از این وضعیت خیالی ویرانگر کمک کرد. حتی اگر پاسخ آنها به دراز کردن دست یاری، حواله کردن مشتی به صورت باشد!
,,
, ,
۱- برکناری برخی مقامات کاخ سفید و بعضاً مجبور به استعفا کردن آنها، این روزها پمپئو را به تکاپو واداشته تا شاید از خطر اخراجش از دستگاه دیپلماسی کشوری که این روزها آرامش ندارد و حال یک محتضر را دارد، در امان بماند. پیش از آنکه اسپر، وزیر دفاع امریکا استعفا کند، خبرها حکایت از تصمیم ترامپ برای برکناری پمپئو داشت. پس نگرانی او قابل درک است، چراکه در این روزها که ترامپ تنها شده و بیش از گذشته به کمک نیاز دارد، اگر او تحرکی به خود ندهد، حتماً با تغییر همچون «اسپر» یا دیگرانی که هر روز اخبار آن را در رسانهها میبینیم، مواجه خواهد شد. در کنار این استعفاها و جابهجاییها، شاید رفتن برخی از مشاوران، دستیاران و مقامات کاخ سفید در این مقطع بیش از هر زمان دیگری از اهمیت برخوردار باشد. همین دیروز خبر استعفای «والری بوید»، دستیار وزیر در امور بینالملل و «برایان ویر»، دستیار مدیر امنیت سایبری در بخش آژانس امنیت زیرساختی و سایبری وزارت امنیت داخلی امریکا با فشار کاخ سفید که مجبور به استعفا شده بودند، توجه همگان را به خود جلب کرد؛ بنابراین اولین احتمال اینگونه سخنان پمپئو نسبت به مقامات اروپا و موضعگیری در رابطه با طرفهای معامله با ایران و همچنین سفرهای دورهای او به غرب آسیا را باید تلاش برای رضایت ترامپ و بقای در قدرت و نهایتاً خارج شدن از کاخ سفید بدون اینکه در این مدت باقیمانده غیرمحترمانه اخراج شود، دانست.
,
۲- پمپئو در حالی سخن از تحریمهای جدید ایران به میان میآورد که خوب میداند دولتی که ادعای ابرقدرتی دارد، وقتی هر هفته یک یا دو شخصیت حقیقی را که غالباً اسامی آنها آنچنان گمنام است که کمتر کسی آنها را میشناسند، به اتهام ارتباط تجاری با ایران تحریم میکند، نشان از استیصال مطلق امریکا و رئیسجمهور آفتاب لب بام آن دارد. یک ماه پیش، وقتی شرکت ملی و وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران، یعنی بزرگترین مجموعه درآمدزایی ارزی کشورمان را تحریم کردند، دیدیم که صادرات نفت ایران از مرز یک میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه گذشته است. این یعنی شکست دولت ترامپ در تحریم و دولتی که قرار است در آینده سکاندار کاخ سفید باشد.
,
۳- تیم ترامپ در کاخ سفید و شخص پمپئو تصور نمیکردند با اعلام اولین نتایج انتخابات ریاست جمهوری، نه بهطور رسمی و از سوی مقامات مسئول، بلکه با اعلام پیروزی «بایدن» توسط رسانهها، سران کشورهای اروپایی صف بکشند و با عجله پیامهای تبریک خود را برای «بایدن» گسیل دارند. این رفتار اروپاییها موجب واکنش عصبی پمپئو شد و او در گفتگو با فاکسنیوز با لحنی که از آن بوی انتقاد به مشام میرسید، به سران دیگر کشورها یادآوری کرد که شمارش آرای انتخابات ۲۰۲۰ هنوز تمام نشده و (نتیجه هرچه که باشد) دونالد ترامپ تا ظهر روز ۲۰ ژانویه (۳۰ دی) که زمان تشکیل دولت جدید واشنگتن است؛ تنها رئیسجمهور قانونی امریکا خواهد بود. از اینرو، در واکنش به تماس تلفنی سران آلمان، فرانسه و انگلیس با «بایدن»، نامزد پیشتاز انتخابات ریاستجمهوری امریکا گفت: اگر این کار فقط در حد سلام کردن است؛ مشکل جدی پیش نمیآید، اما اشتباه تلقی نکنید. در حال حاضر ما فقط یک رئیسجمهور، یک وزیر خارجه و یک تیم مشخص امنیت ملی داریم و این هم امر واضحی است، اما پمپئو این را میداند که غرب از رفتار ترامپ در طول این چهار سال به شدت عصبی است و کشورهای اروپایی ترامپ را عامل تضعیف رابطه فراآتلانتیکی میدانند، لذا از ادعای پیروزی بایدن استقبال میکنند. وزیر خارجه امریکا که منتقد شرکای اروپایی خود در دادن پیام تبریک به «بایدن» است، اما از یک نکته غافل مانده و آن اینکه مقدمه چنین پیامهای تبریکی را دولت ترامپ فراهم کرده است، حتی کشورهایی همچون چین که بنا به برخی ملاحظات، ترجیح داده بودند تا اعلام نتیجه قطعی، پیام تبریک برای «بایدن» ارسال نکنند با موضعگیری مقامات حاضر در کاخ سفید، روز گذشته ملاحظه خود را کنار گذاشتند و در تماسی، به نامزد پیشتاز انتخابات امریکا، انتخاب او را به عنوان رئیسجمهور آینده تبریک گفتند. این موضع چین علیه ترامپ در حالی صورت گرفت که روز پنجشنبه ترامپ با امضای یک فرمان اجرایی، خواستار منع سرمایهگذاری در چندین شرکت چینی به بهانه مرتبط بودن آنها با ارتش چین شد.
,
۴- سفر پمپئو به فرانسه و شش کشور منطقه غرب آسیا (ترکیه، گرجستان، فلسطین اشغالی، امارات، قطر و عربستان سعودی) که قرار بود از روز جمعه آغاز شود، چه بسا اهداف خطرناکتری را در این روزهای واپسین آنها در کاخ سفید در پی داشته باشد، بهویژه اینکه برخی منابع خبری گزارش دادهاند که پمپئو اولین وزیر خارجه امریکاست که قصد دارد از بلندیهای جولان اشغالی سوریه دیدن کند. همچنین منابع خبری از قرارداد ۱۰ میلیون دلاری امریکا با عربستان برای بهینه کردن ناوگان هوایی عربستان، به ویژه جنگندههای اف ۱۶ خبر دادند؛ لذا به نظر میرسد سفر وزیر خارجه امریکا به عربستان با اهداف خاص صورت گرفته باشد. برخی اخبار غیرموثق و تحریککننده مبنی بر اینکه ترامپ در این فاصله تا واگذاری قدرت به «بایدن» چه بسا دست به اقدامی نظامی در منطقه بزند، نگاهها را به این سمت سوق داده که سفر قریبالوقوع پمپئو به این کشورها با اهداف شومی صورت گرفته باشد. هرچند که تیم کنونی کاخ سفید این را میداند که برای هر اقدام دیوانهواری در منطقه با دو مشکل اساسی روبهرو خواهد بود. اولاً؛ کنگره امریکا پیش از این با تصویب قانونی، جلوی هرگونه اقدام نظامی را بسته و ترامپ نمیتواند حرکتی را در این زمینه انجام دهد، مگر اینکه رژیم صهیونیستی را برای آن تحریک و تشویق کند که با توجه به موضع ضعیف دولت نتانیاهو دور از انتظار است که صهیونیستها با توجه به شرایطی که خودشان در داخل دارند و همچنین وضعیت متزلزل دولت ترامپ به عنوان حامی آنها چنین دیوانگیای به خرج دهند. ثانیاً؛ ظرفیت مقاومت در منطقه اعم از حزبالله، سوریه، ایران، یمن و... امروز از هر مقطع دیگری بهتر است و در صورت هرگونه خطای راهبردی دشمن، یقیناً با واکنش محکم و پشیمانکنندهای روبهرو خواهند شد.
,
, دولت در این زمینه تمام تلاش و مساعی خود را در 9 ماه باقیمانده بهکار گیرد و بهویژه دیپلماسی بسیار قوی و مقتدری که بحمدا... قدمهای مثبتی در مرحله اول برداشت مجددا مذاکرات را در چارچوب همان برجام آغاز کنند و برجام که حاکم شد، کشورهای اروپایی که از عمل به تعهدات خود سر باز زدند و آمریکایی که لگدپراکنی کرد، به تعهدات خود عمل کنند. خودِ عمل به تعهدات تورم انتظاری را برطرف میکند و البته از ایجاد سرمایهگذاری واقعی با ترتیب سهگانه نیز غافل نشویم. عجله بایدن از ما چون به آمریکاییها قول داده، بیشتر است. در داخل آمریکا یک تضاد وجود دارد و ترامپیسم حائز اکثریت نیست. اعلام آمادگی بازگشت به برجام قدم اول بسترسازی مذاکره است و بنا به فرمایش رهبری با دولت ترامپ به دلیل بدعهدی مذاکره نمیکنیم، بنابراین دولت روحانی باید راه را برای خودش و دولت بعدی باز کند.
دولت در این زمینه تمام تلاش و مساعی خود را در 9 ماه باقیمانده بهکار گیرد و بهویژه دیپلماسی بسیار قوی و مقتدری که بحمدا... قدمهای مثبتی در مرحله اول برداشت مجددا مذاکرات را در چارچوب همان برجام آغاز کنند و برجام که حاکم شد، کشورهای اروپایی که از عمل به تعهدات خود سر باز زدند و آمریکایی که لگدپراکنی کرد، به تعهدات خود عمل کنند. خودِ عمل به تعهدات تورم انتظاری را برطرف میکند و البته از ایجاد سرمایهگذاری واقعی با ترتیب سهگانه نیز غافل نشویم. عجله بایدن از ما چون به آمریکاییها قول داده، بیشتر است. در داخل آمریکا یک تضاد وجود دارد و ترامپیسم حائز اکثریت نیست. اعلام آمادگی بازگشت به برجام قدم اول بسترسازی مذاکره است و بنا به فرمایش رهبری با دولت ترامپ به دلیل بدعهدی مذاکره نمیکنیم، بنابراین دولت روحانی باید راه را برای خودش و دولت بعدی باز کند.
,
, در طرف دیگر اما گروهی دیگر چنان از تفاوتهای بایدن و ترامپ میگویند و انتظارات را آنچنان بالا میبرند که گویا بایدن بزرگ شده شهرری است و همچون یک سرباز ایرانی که درون آمریکا نفوذ کرده، در مقابل سیاستهای چهل ساله آمریکا علیه جمهوری اسلامی خواهد ایستاد.
,
قطعاً تضاد ما و آمریکا با جابجایی های اینچنینی رفع نمیشود اما نزاع در این سطح با آمریکا قطعاً به ضرر طرفین تمام میشود. اگر رفتن ترامپ کمک کند به کاهش سطح نزاع، حتماً باید به چشم فرصت به آن نگاه کرد اما نه با توهم حل مشکل تاریخی ما با آمریکا.
,
ارسال دیدگاه