در گفت و گو با کارشناس مردم شناسی مطرح شد؛

تجلی سنت های عید سعید فطر در سرزمین وحدت اسلامی/ آیین های فرهنگی و معنوی، تجسم اندیشه و باورهای قومی هستند

تجلی سنت های عید سعید فطر در سرزمین وحدت اسلامی/ آیین های فرهنگی و معنوی، تجسم اندیشه و باورهای قومی هستند
محمدعلی ابراهیمی گفت: آیین های فرهنگی و معنوی در سیستان و بلوچستان تجسم اندیشه و باورهای قومی هستند که سالیان دراز در کنار یکدیگر در کمال سلامتی و وحدت وهمدلی فراز و نشیب های بسیاری را دیده اند، ماه مبارک رمضان و عید سعید فطر به عنوان یکی از بزرگترین اعیاد جهان اسلام فرهنگ غنی از آموزه های معنوی و اخلاقی را ظاهر می سازد.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ محمدعلی ابراهیمی، کارشناس مردم شناسی و پژوهشگر میراث فرهنگی در گفت و گو با خبرنگار عصرهامون بیان کرد: عید سعید فطر یکی از مهمترین اعیاد مردم سیستان و بلوچستان است که به مدت سه روز گرامی داشته می‌شود.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, عصرهامون ,
وی ادامه داد: کمک به فقرا و نیازمندان، حضور پررنگ‌تر از گذشته در مساجد، تلاوت قرآن، پرداخت زکات و صدقات فطریه، دوری از خوردن و نوشیدن، حضور بر سر مزارها و ذکر فاتحه برای مردگان، از دیگر رسوماتی است که مردم استان در ماه مبارک رمضان و روز عید سعید فطر به آن پایبند هستند.

کارشناس مردم شناسی تصریح کرد: آیین های ماه مبارک رمضان را می توان در سه مرحله خلاصه کرد؛ آیین گسست یا پیشواز که شامل نظافت خانه، مساجد و تکایاست نخستین مرحله آن است.

ابراهیمی ادامه داد: آیین گذار یا آیین های ماه مبارک رمضان که شامل عیادت از بیماران، تهیه و تدارک جهیزیه برای نو عروسان، اعزام روحانیون به مساجد و آموزش قران کریم و اصول عقاید، تشخیص زمان افطار، افطار کردن و افطاری دادن، روشهای بیدار شدن در سحر و سحرخوانی، بر پایی نماز تراویح و ختم قرآن، سنت ارک وبرک، مجالس ختم قرآن، مراسم قدر، رمضونیکه دومین مرحله است.

وی تصریح کرد: مرحله پیوستن یا پسا گذار یا رسوم و سنت های وداع با شهر رمضان که شامل چمروک و رویت هلال ماه شوال است، سومین مرحله را شامل می شود.
 
,
,
,
,
,
,
,
,
, ,

آیین های عید فطر در سیستان

پژوهشگر میراث فرهنگی عنوان کرد: مردم سیستان سه روز قبل از فرارسیدن عید فطر، به نظافت و خانه‌تکانی می‌پردازند و لباس‌های نو تهیه می‌کنند، در این روز نان‌های روغنی به نام "قلیفی" و کلوچه‌های محلی پخت و بین همسایه‌ها و خویشاوندان توزیع می‌شود.

کارشناس مردم شناسی اظهار کرد: در روز عید فطر تمام مردم روستا در مکانی که برای اقامه نماز عید در نظر گرفته است ‌شده حضور می‌یابند و پس از خواندن نماز و پرداخت فطریه، فرارسیدن عید فطر را به یکدیگر تبریک می گویند و به همراه روحانی و ریش‌سفیدان برای عرض تبریک به خانه‌های اقوام و آشنایان می‌روند.

ابراهیمی تصریح کرد: دید و بازدید عید از خانه شهدا و سادات یا بزرگ‌ترین فرد فامیل آغاز می‌شود و پس از حضور در هر خانه و خوردن شیرینی محلی و چای و میوه، خانه را به همراه صاحب‌خانه برای رفتن به منزل دیگر خویشاوندان و دوستان ترک می‌کنند.

وی عنوان کرد: معمولاً تمام ساکنان هر روستا با یکدیگر قوم‌ و خویش هستند و به همین سبب هیچ خانه‌ای بدون دید و بازدید عید نمی‌ماند حتی اگر از اقوام و خویشان هم نباشند.
 
,
, آیین های عید فطر در سیستان , آیین های عید فطر در سیستان ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
پژوهشگر میراث فرهنگی تصریح کرد: قربانی کردن دام یا حتی یک مرغ زنده در بین مردم از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است به طوری که مردم معتقدند بعد از یک ماه بندگی و تطهیر در درگاه الهی باید با ریختن خون، این مهمانی را به پایان برد تا از شر شیطان و هوای نفس دور ماند.
,

کیسه برکت؛ سنتی دیرینه برای کمک به نیازمندان

ابراهیمی بیان کرد: کیسه برکت نیز از دیگر رسوم مردم است که در منطقه سیستان و بلوچستان استفاده می شود، به طوری که بزرگان روستا چه مرد و چه زن با دوختن یک کیسه به جمع‌آوری نذورات، کفاره و فطریه مردم مشغول می‌شوند که آنها را در اختیار فقرا و نیازمندان قرار دهند.

وی تصریح کرد: حضور بر سر مزار درگذشتگان از دیگر رسم و رسوم‌های مردم است، آنان به مزار می‌روند و عید را به گذشتگان خود تبریک می‌گویند و خرما، کلوچه محلی و شکلات بر سر مزار توزیع می‌کنند.

کارشناس مردم شناسی ادامه داد: مردمان سیستان در این روز بعد از خواندن نماز صبح حمام می‌روند و لباس نو با رنگ‌های روشن بر تن می‌کنند و معتقد هستند در یک ماه رمضان با زدودن تیرگی‌ها به استقبال عید فطر باید رفت.
,
, کیسه برکت؛ سنتی دیرینه برای کمک به نیازمندان, کیسه برکت؛ سنتی دیرینه برای کمک به نیازمندان,
,
,
,
,
,
,

,
, ,

فطر در بلوچستان؛ از برپایی نماز در عیدگاه تا سوزن دوزی زنان بلوچ

پژوهشگر میراث فرهنگی بیان کرد: عید سعید فطر یکی از روزهای مهم در نواحی مختلف سیستان و بلوچستان به شمار می‌رود، در این روز مردم لباس نو می‌پوشند و پس از 30 روز روزه دار بودن در محل‌هایی به نام "عیدگاه" جمع می‌شوند و نماز عید فطر برپا می‌دارند و فطریه می‌دهند، پس از آن به خانه مراجعت می‌کنند و به دیدار خویشان و اقوام خود می‌روند و عید را تبریک می‌گویند.

ابراهیمی تصریح کرد: با توجه به زمان‌بر بودن دوخت البسه سوزن دوزی شده، زنان بلوچ در ماه رمضان به محض فراغت از کار منزل تا عصر به دوخت ‌و ‌دوز و سوزن دوزی لباس‌های مخصوص عید فطر خود و فرزندانشان مشغول می شوند.

وی ادامه داد: چند روز مانده به پایان ماه مبارک رمضان، شهرهای بزرگ و مراکز خرید در بلوچستان به طور چشمگیری شلوغ می‌شوند و مردم شهرهای کوچک و روستاها برای تهیه ملزومات عید، خود را به شهرها می‌رسانند.

ابراهیمی بیان کرد: عید فطر نیز در بین مردمان بلوچستان این استان از جایگاه بالایی برخوردار است به طوری که قوم بلوچ اهل سنت این عید را یکی از اعیاد بزرگ اسلام می‌دانند و سه روز به جشن و شادمانی می‌پردازند.

وی اظهار کرد: همه ساله در آستانه عید سعید فطر به ویژه در بخش پوشاک زنان، مشتری‌های این بازار تا پنج برابر در مقایسه با روزهای عادی افزایش می‌یابد.

پژوهشگر میراث فرهنگی گفت: مردان این روزها کمتر خرید می‌کنند، آنان بیشتر وقت خود را به خرید شیرینی و تنقلات اختصاص می‌دهند و بانوان بلوچ بیشتر برای خرید به بازار می‌آیند.
,
, فطر در بلوچستان؛ از برپایی نماز در عیدگاه تا سوزن دوزی زنان بلوچ, فطر در بلوچستان؛ از برپایی نماز در عیدگاه تا سوزن دوزی زنان بلوچ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,


 
,
, ,
,

حنابندان در آخرین شب ماه رمضان

ابراهیمی گفت: در شب پایانی ماه مبارک رمضان، زنان بلوچ با آماده کردن حنا که معمولاً حنای محلی آن منطقه است، خود را برای مراسم حنا‌بندان آماده می‌کنند.

وی افزود: در این مراسم که شب قبل از عید فطر برگزار می‌شود، زنان و دختران با حنا نقش‌های مختلف و زیبایی را بر روی دست‌های خود می‌کشند و کار بستن حنا بر دست زنان توسط فردی که در این زمینه مهارت خاص دارد انجام می‌شود.

کارشناس مردم شناسی بیان کرد: بعد از بر پا کردن نماز عید فطر در سنت دیرینه مردم بلوچ قربانی کردن آمده است که اعضای خانواده در خانه بزرگ جمع می‌شوند و بزرگ خاندان ضمن قربانی کردن از آنها میزبانی می‌کند.

ابراهیمی تصریح کرد: برای بیان سنت‌های حسنه اهل سنت در عید سعید فطر به مولفه‌های بسیاری می‌توان اشاره کرد، اما خیابان‌ها و شهرهای محل زندگی این مردم در روز عید دیدنی است و جلوه‌هایی خاص و ماندگار را ترسیم می‌کنند.

وی خاطرنشان کرد: گروه‌های مختلف خانواده‌ها در دسته‌های نسبتاً پرجمعیت که گاه چند خانواده را شامل می‌شود و همگی نیز لباس‌های نو پوشیده‌اند در این روز در خیابان به راه می‌افتند و به دید و بازدید خویشاوندان خود می‌پردازند.

پژوهشگر میراث فرهنگی گفت: بیشتر زنان بلوچ ضمن پوشیدن لباس‌های نو و گران قیمت و گذاشتن حنا به دستان خود از طلاجات نیز استفاده می‌کنند.

ابراهیمی افزود: در روز عید فطر اکثر مردم بلوچستان به دیدار بزرگترها و بیماران می‌شتابند و اگر در طول چند ماه فردی یکی از نزدیکان خود را از دست بدهد، مردم برای دلداری به منزل وی می‌روند.

آیین های فرهنگی و معنوی؛ تجسم اندیشه و باورهای قومی

وی تصریح کرد: امیدواریم در دوران شیوع ویروس کرونا، با بیان آداب و رسوم این سنت‌های زیبای کم رنگ‌ و فراموش شده را با فرهنگ‌سازی و ترویج رسوم نیکوی گذشته و رعایت پروتکل های بهداشتی احیا کنیم.

کارشناس مردم شناسی تصریح کرد: آیین های فرهنگی و معنوی در کهن دیار سیستان و بلوچستان تجسم اندیشه و باورهای قومی هستند که سالیان دراز در کنار یکدیگر در کمال سلامتی و وحدت وهمدلی فراز و نشیب های بسیاری را دیده اند و هنوز امیدوارهستند که در قالب اعمال و رفتارهای مشخصی نعمات پروردگار در زندگی وآخرتشان ظهور ‌یابد.

ابراهیمی تصریح کرد: اجرای آیین ها وسیله‌ای برای انتقال دانش و سنت های نیاکان است و عامل ایجاد ارتباط با دیگر انسان ها وگردشگرانی است که در پساکرونا از استان بازدید می کنند.

وی ادامه داد: یکی از فصول مهم معنوی و دینی در زندگی اقوام سیستان و بلوچستان ماه مبارک رمضان است که فرهنگی بسیار غنی از آموزه های معنوی و اخلاقی را در برابر دیدگان ما ظاهر می سازد.

پژوهشگر میراث فرهنگی تصریح کرد: در این ماه مبارک، جدایی ناپذیری اخلاق و فرهنگ، شکلی بسیار آشکار می یابد و در تمام سطوح و لایه های جامعه، فرهنگ رمضان از طریق سنت ها و آیین های معنوی، اخلاق فردی و شهروندی را مستحکم تر می سازد.

ابراهیمی تصریح کرد: رمضان، فرهنگ دوستی، آشتی، برادری، همسایگی، اکرام اطعام و ... را تقویت می کند و از گسست ها و فاصله های اجتماعی می کاهد و راه را برای همزیستی و زندگی صلح آمیز فراهم می سازد.

انتهای پیام/

, حنابندان در آخرین شب ماه رمضان, حنابندان در آخرین شب ماه رمضان,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, آیین های فرهنگی و معنوی؛ تجسم اندیشه و باورهای قومی, آیین های فرهنگی و معنوی؛ تجسم اندیشه و باورهای قومی,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه