نکاتی درباره یکی از مهم‌ترین غده‌های بدن/ وقتی تیروئید بلای جان می‌شود

 
بیماری که در نتیجه مصرف ناکافی ید، سلنیوم، کمبود ویتامین D، آلودگی هوا، قرار گرفتن در معرض تابش های رادیواکتیو، افزودنی ها و نگهدارنده های موادغذایی و سیگار در افراد بروز می کند، به گونه ای که شاید خیلی ها متوجه ابتلا به آن نباشند که این خود می تواند عوارض جبران ناپذیری را برای آن ها به همراه داشته باشد.
 
بنابراین گسترش آگاهی در مورد این بیماری و دلایل و علائم بروز آن و روش های درمانی اش می تواند در کاهش آمار مبتلایان یا درمان به موقع افرادی که گرفتار آن می شوند، کمک کند، به خصوص در روزهایی که جامعه جهانی گرفتار کروناست و چنین بیمارانی بیشتر در معرض خطر هستند.
 
روز جهانی تیروئید فرصتی را فراهم کرد تا با کارشناس مرکز بهداشت سیستان و بلوچستان با هدف اطلاع رسانی در مورد تشخیص و معالجه بیماری های تیروئید و ارائه راه های پیشگیری و کنترل گفت و گویی انجام شود.

تاثیر مستقیم بیماری های غدد درون ریز بر سلامت جامعه
 
مسعود فیروزکوهی، کارشناس مرکز بهداشت سیستان و بلوچستان با بیان این که امروز روز جهانی تیروئید نام گذاری و برای امسال شعار "مادر  کودک ید " انتخاب شده است، در گفت و گو با خبرنگار ما بیان کرد: هدف از برگزاری روزجهانی یا هفته بیماری تیروئید، اطلاع رسانی عمومی برای حساس شدن جامعه و توجه به بیماری و آشنایی با راه های درمان آن است.
 
وی ادامه داد: غده تیروئید در نقطه جلوی گردن واقع شده است، این غده یکی از مهمترین غدد درون ریز هست و بیماری های آن به طور مستقیم بر سلامتی فرد موثر است. اختلال در عملکرد غده تیروئید منجر به بروز علائم و نشانه های بالینی متعدد در فرد می شود.
 
به گفته فیروزکوهی، افراد در تمام سنین، ممکن است با بیماری و مشکل عملکرد غده تیروئید مواجه شوند و متاسفانه برخی افراد مبتلا، ممکن است به بیماری شان آگاهی نداشته باشند و ضمن مواجهه با عوارض آن، دیرهنگام برای معالجه اقدام می کنند.
 
وی با بیان این که برخی بیماری های غده تیروئید شامل پرکاری و کم کاری تیروئید، هاشیماتو، گواتر، التهاب یا تورم، توده در تیروئید و سرطان تیروئید است، گفت: برای بررسی عملکرد غده تیروئید، به طور معمول توصیه می شود تا با بررسی سالیانه، به خصوص بعد از سن 40 سالگی، از بروز سرطانها و بیماریهای تیروئید جلوگیری به عمل آوریم.
 
این کارشناس اظهار کرد: کشور ایران از دهه 1340 به عنوان یکی از مناطق دچار کمبود ید شناخته شد و بیماری گواتر که ناشی از بزرگ شدن غده تیروئید است، به عنوان تظاهری از کمبود ید به صورت همه گیر در بسیاری از استان های کشور وجود داشت.
 
وی افزود: با مطالعات انجام شده تا سال 1368 و تشکیل کمیته کشوری مبارزه با عوارض ناشی از کمبود ید در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، غنی سازی نمک با ید و تهیه آن در کارخانه های تولید نمک و توزیع آن در مراکز فروش و تاکید بر مصرف آن در خانوار، به عنوان استراتژی اصلی انتخاب شد.
 
فیروزکوهی ادامه داد: این برنامه، موفقیت های چشمگیری در کنترل بیماری و مبارزه با عوارض ناشی از کمبود آن در جامعه به همراه داشت، به طوری که امروزه افراد با بزرگی ناهنجار غده تیروئید را تقریبا در هیچ نقطه کشور نمی بینیم.

نقش حیاتی ید در بقای انسان
 
به گفته وی، هورمون های ترشح شده از غده تیروئید (دو هورمون اصلی تیروئید T3 (تیری یودوتیرونین) و T4 (تیروکسین) هستند) در متابولیسم یا سوخت و ساز بیشتر سلول های بدن و همچنین در رشد و نمو جسمی و فیزیکی کودکان و تکامل سیستم عصبی نقش دارند. یکی از عناصر مهم که در عملکرد غده تیروئید و ساخته شدن هورمون های آن موثر بوده و در بقای انسان نقش حیاتی دارد، عنصر  کمیاب " ید " است.
 
این کارشناس تصریح کرد: ید به طور طبیعی در آب دریاها، گیاهان آبزی، برخی از مواد معدنی و خاک وجود دارد و برای رشد و نمو فرد لازم است، به خصوص در رشد و تکامل عصبی – روانی جنین در دوران زندگی داخل رحمی و دو سال پس از تولد مورد نیاز است و کمبود آن موجب اختلال در رشد و تکامل مغز شده و با ایجاد مشکل در رشد شناختی – رفتاری عقب ماندگی ذهنی را سبب می شود.
 
وی گفت: همچنین به دلیل تاخیر در رشد فیزیکی - عصبی کوتولگی را به دنبال دارد، افزایش مرگ و میر کری و لالی نوزاد، لوچی چشم، اختلال در تکلم، اختلال روانی اختلال در ایستادن، راه رفتن و رشد جسمی و سفت و سخت شدن عضلات از عوارض دیگر کمبود ید در انسان است.
 
فیروزکوهی اذعان کرد: چرخه فعالیت طبیعت موجب کاهش مقدار ید در خاک می شود که این کمبود در گیاهان و سپس حیوانات و در نهایت به دلیل کمبود دسترسی از غذا، موجب کمبود در انسان می شود و به همین جهت لازم است که با غنی سازی برخی مواد غذایی با عنصر ید یا مکمل یاری، از بروز کمبود جلوگیری شود.

نیاز بیشتر زنان باردار و شیره به ید
 
وی اضافه کرد: زنان در دوران بارداری و شیردهی به منظور حفظ سوخت و ساز طبیعی بدن و انتقال هورمون تیروئید و ید به جنین و نوزاد، به ید بیشتری نیاز دارند، در صورت کمبود دریافت ید، احتمال مرگ داخل رحمی جنین و  سقط جنین افزایش می یابد و تاخیر شدید و غیر قابل برگشت فعالیت های مغزی بروز می کند.
 
این کارشناس ادامه داد: به همین جهت زنانی که قصد حاملگی و فرزند آوری را دارند، باید علاوه بر مصرف منظم مواد غذایی دارای ید مثل ماهی و فرآورده های دریایی آب های شور و نمک یددار تصفیه شده در غذا (حداکثر 5 گرم در روز) ، باید روزانه 150 میکروگرم مکمل ید هم دریافت کنند.
 
وی گفت: به تمام زنان در سن بارداری توصیه می شود که از سه ماه قبل حاملگی و در تمام دوران بارداری و شیردهی از مکمل ید استفاده کنند، مصرف نمک یددار تصفیه شده برای همه افراد خانوار جهت تامین ید مورد نیاز، در حد حداکثر پنج گرم روزانه لازم است.
 
به گفته فیروزکوهی، قرص های یدوفولیک تا پایان 3 ماهه اول بارداری و کپسول های مولتی ویتامین حاوی 150 میکروگرم ید از اوایل 3 ماه دوم بارداری تا پایان شیردهی توصیه می شوند، این مکمل یاری در سلامت مادران و جنین و نوزادانشان بسیار تاثیر گزار است.
 
وی خاطرنشان کرد: به همه شهروندان در همه گروه های سنی و به خصوص زنان در سن باروری، زنان باردار و شیرده توصیه می شود که به مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه های بهداشتی مراجعه و ضمن تشکیل پرونده، از آموزش های لازم فرزند آوری و فرزند داری و تغذیه  برخوردار شوند و مکمل های لازم را دریافت کنند تا هم زنانی سالم باشند و هم کودکانی سالم پرورش دهند.

کمبود ید در انتظار گیاهخواران

این کارشناس اذعان کرد: ایران در کمربند تیروئید قرار گرفته و کمبود ید در اکثر اراضی کشور وجود دارد که ماهی ها و غذاهای دریایی دریاهای شور بهترین منابع غذایی برای دریافت ید هستند، تخم مرغ هم میزان مقبولی ید دارد و می توان از شیر و دیگر فرآورده‌های لبنی و آلو خشک استفاده کرد.
 
وی گفت: کسانی که روش گیاهخواری را انتخاب می‌کنند به طور معمول بیشتر در معرض کمبود ید هستند، جایگزینی نمک ید دار به جای نمک معمولی و استفاده از مکمل های دارویی حاوی ید که بیشتر در موارد کمبود ید بدن، بیماری های مرتبط با کمبود آن یا دوران بارداری توصیه می‌شود، از راه های تامین ید مورد نیاز بدن است.
 
فیروزکوهی افزود: دریافت پروتئین کافی در کنار دریافت ید برای تهیه هورمون‌های تیروئید لازم بوده و قرص یدوفولیک یکی دیگر از داروهای تامین کننده ید است که مراکز خدمات جامع سلامت به صورت رایگان در اختیار مادران قرار می دهند.
 
انتهای پیام/