آداب مردم مشهد در ماه مبارک رمضان؛

از شب‌نشینی در حرم مطهر رضوی تا پخت و پزهای سنتی

از شب‌نشینی در حرم مطهر رضوی تا پخت و پزهای سنتی
آداب و رسوم ماه مبارک رمضان یکی از موضوعات مهم فرهنگی مردم مشهد و خراسان رضوی به شمار می‌آید که به واسطه قدمت خود از قداست ویژه‌ای برخوردار است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح توس، رمضان، از دیرباز در فرهنگ ایرانیان و مخصوصا اهالی مشهد و خراسان به دلیل مجاورت با بارگاه منور رضوی از جایگاهی ممتازی برخوردار بوده است. آداب و رسوم ماه مبارک رمضان یکی از موضوعات مهم فرهنگی مردم مشهد و خراسان رضوی به شمار می آید است که به واسطه قدمت خود، از قداست ویژه‌ای نیز برخوردار است.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صبح توس,

طی چند دهه گذشته متأسفانه با گسترش جوامع بشری در زندگی شهری و ماشینی، بسیاری از سنت‌های زیبا به دست فراموشی سپرده شده اند و بسیاری دیگر نیز کم رنگ تر شده اند که جایی بسی نگرانی دارد. از طرف دیگر به دلیل اینکه این آداب و رسوم زمینه‌ساز همبستگی در میان آحاد مسلمان است، زنده نگه داشت و انتقال آن ها به نسل آینده از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و این موضوعی است که شاید خانواده ها و مسئولان کمتر به آن توجه دارند.

,

, ,

غبارروبی مساجد

, غبارروبی مساجد, غبارروبی مساجد,

رسم دیرینه‌ای که در تمامی شهرستان‌های خراسان رضوی وجود دارد این است که مردم با غبارروبی خانه‌های خدا به استقبال باشکوه از ماه مبارک رمضان می‌روند.مسجد در ماه مبارک رمضان کانون و ماوای اصلی پرهیزگاران است و بخش عمده‌ای از اوقات بندگان خدا در این ماه در مساجد می‌گذرد و به‌همین دلیل مردم شهرستان‌های خراسان‌رضوی با غبارروبی مساجد؛ خانه‌های خدا را برای پذیرایی شایسته از مهمانان خدا آماده و مهیا می‌کنند.

,

تشخیص وقت سحر

, تشخیص وقت سحر, تشخیص وقت سحر,

از گذشته‌های دور، برای بیدار شدن در سحرهای ماه مبارک رمضان و تشخیص وقت دقیق سحر و انجام اعمال مخصوص از وسایل و روش‌های گوناگونی استفاده می‌کردند. بعضی از این روش‌ها امروزه نیز متداول و برخی منسوخ شده اند. از جمله شناختن ستارگان و محل و جای آنها در آسمان، بانگ خروس، روشن کردن چراغ‌هایی در نقاط مرتفع شهر و گلدسته مساجد، صدای نقاره و طبل و شیپور، صدای مناجات از گلدسته‌های مساجد، جار کشیدن در کوچه‌ها، صدای بوق حمامها، کوبیدن دیوار همسایه و غیره از روش‌های پیشین بوده و امروزه مردم به وسیله زنگ تلفن و ساعت شماطه دار و رادیو و تلویزیون متوجه زمان دقیق سحر می‌شوند.

, .,

, ,

رسم چلیک زنی و تشت زنی در ماه رمضان

, رسم چلیک زنی و تشت زنی در ماه رمضان, رسم چلیک زنی و تشت زنی در ماه رمضان,

رسم دیگر مردم مشهد در ماه رمضان چلیک زنی و تشت زنی برای بیدارباش سحری بود. چلیک به پیت حلبی نفت می گفتند. چلیک زن، چلیک را با بندی روی گردن خود می آویخت و برای بیدار نمودن روزه داران با 2 چوب روی چلیک می کوبید. رسم تشت زنی اینگونه بود که در هر محله یک یا 2 نفر تشت به دست به پشت بام بلندی می رفتند و برای اعلام سحر بر آن می کوبیدند.

, ., ., .,

آش قل هو الله

, آش قل هو الله, آش قل هو الله,

مردم روزه‌دار مشهد، طبق رسم دیرین در ماه مبارک رمضان، خواندن قرآن را جزو برنامه‌های عبادی خود قرار می‌دهند و معتقدند وقتی شروع به خواندن قرآن می‌کنند باید آن را تا آخر ماه رمضان به‌پایان برسانند.

,

هنوز این رسم رایج است و مردها در بیشتر مساجد و تکایا دوره قرآن دارند که البته بیشتر شب‌ها و بعد از افطار برگزار می‌شود. بانوان هم اغلب در یک ساعت مشخصی و هر روز در منزل یکی از همسایه‌ها جمع می‌شوند و یک جزء قرآن تلاوت می‌کنند و در روز آخر ماه هرکدام یک سوره از جزء سی‌ام را می‌خوانند و آرزو دارند که سوره توحید به آن‌ها برسد. در نهایت آن کسی که قرائت سوره توحید به او می‌رسد، باید بعد از ماه مبارک رمضان باقی بانوان را به صرف آشی با عنوان «آش قل هو الله» دعوت کند.

,

, ,

افطاری‌دادن در مهمانسرای امام رضا(ع)

, افطاری‌دادن در مهمانسرای امام رضا(ع), افطاری‌دادن در مهمانسرای امام رضا(ع),

اغلب مردم خراسان رضوی برای برآورده شدن حاجات خود نذورات متعددی را درنظر می‌گیرند که یکی از مرسوم‌ترین آنها نذر گوسفند، حبوبات، غلات و غیره برای حرم امام رضا(ع) و مهمانسرای آن حضرت است. حتی برخی از افراد که قدرت مالی انجام این موارد را ندارند، نذر می‌کنند تا برای تهیه غذای حضرت در مهمان‌خانه مشغول انجام کاری از جمله پاک‌کردن برنج، سبزی، حبوبات و غیره شوند تا از این طریق نذرشان مقبول درگاه الهی قرار بگیرد. همه ساله در ماه رمضان و بعد از نماز مغرب و عشاء در سرتاسر صحن‌های حرم رضوی، سفره‌های افطاری برای روزه‌داران پهن می‌شود. خوردنی‌های این سفره‌های افطاری شامل حلوا، ماغوت، شله زرد، پنیر و سبزی، شیربرنج، خرما و زولبیا و بامیه و غذاهایی مانند آش، خورش قیمه و مرغ است.

,

شب‌نشینی در حرم رضوی

, شب‌نشینی در حرم رضوی, شب‌نشینی در حرم رضوی,

اغلب مشهدی‌های قدیمی سعی می‌کنند پس از پایان مراسم افطار و البته شرکت در دوره‌های قرآن خانوادگی دقایقی را در حرم مطهر رضوی بسر برند. این کار بین بازاریان مشهد هنوز هم رایج است و اهالی قدیم بازار سعی می‌کنند تا ساعات پایانی شب تا نزدیک سحر را در حرم مطهر رضوی به شب زنده‌داری و عبادت بگذرانند.

,

پخت نان جو

, پخت نان جو, پخت نان جو,

در شب‌های قدر در بسیاری از خانه‌ها نان جو وجود دارد و مردم هنگام افطار نان جو همراه با ماست می‌خورند و عده‌ای نیز میزان بیشتری نان جو تهیه و در بین نمازگزاران مساجد توزیع می‌کنند.

,

, ,

مراسم ملاقه‌زنی ماه رمضان در مشهد

, مراسم ملاقه‌زنی ماه رمضان در مشهد,

از دیگر مراسم ماه رمضان ملاقه زنی است که این مراسم شب 27 ماه مبارک رمضان که شب قصاص ابن ملجم مرادی است، برگزار می شود.

, .,

در این شب مردم شیرینی پخش می کنند و جوانان به ملاقه زنی می پردازند. برای اجرای ملاقه زنی پسرهای جوان بعد از افطار چادر به کرده و به در منازل می روند و با ملاقه به در می کوبند و سپس پشت درمی ایستند. سپس صاحبخانه مقداری شیرینی، شکلات، نقل، خرما و... داخل ملاقه یا کیسه ملاقه زن ها می ریزد و هنگام ریختن شیرینی و شکلات ها به داخل کیسه یا ملاقه می گوید، «بگو بر ابن ملجم لعنت»

, »,

مراسم اعتکاف

, مراسم اعتکاف,

مراسم اعتکاف از دیگر مراسم ماه مبارک رمضان است که مردم اهل سنت خراسان آن را در دهه آخر ماه مبارک رمضان در مساجد برگزار می‌کنند. این مراسم از افطار شب نوزدهم آغاز می‌شود و تا بامداد روز عید فطر ادامه دارند  و فرد معتکف این چند روز را در مسجد به طاعت و عبادت سپری می‌کند.

,

, ,

آیین شب آخر رمضان

, آیین شب آخر رمضان, آیین شب آخر رمضان,

در آخرین روز از ماه مبارک رمضان، اهالی نقاط مختلف خراسان، خود را برای فرا رسیدن عید رمضان آماده می‌کنند. برای این منظور غسل می‌کنند، لباس تمیز یا نو می‌پوشند و به استقبال عید فطر می‌روند. هنگام افطار آخرین شب از ماه رمضان اعضای هر خانواده بنابر قوت غالب، فطریه خود را دست به دست چرخانده و آن را برای افراد مستمند کنار می‌گذارد.

,

 

,

بهترین و معروف ترین غذاهای سنتی مشهد در ایام ماه مبارک رمضان تهیه و به صورت نذری توزیع می شوند.

, بهترین و معروف ترین غذاهای سنتی مشهد در ایام ماه مبارک رمضان تهیه و به صورت نذری توزیع می شوند.,

شله مشهدی که از حبوبات مختلف تهیه شده است که برای پخت این غذا باید زمان زیادی بگذارید.

, شله مشهدی, .,

پلو مخلوط مشهدی، یکی از غذاهای سنتی مشهد است که بسیار خوشمزه و لذیذ می باشد و طعم بسیار عالی دارد. این غذا ترکیبی از استانبولی و لوبیا پلوی خودمان است.

, پلو مخلوط مشهدی, .,

چنگالی یکی دیگر از غذاهای خوشمزه مشهد است که با نان بیات و خرد شده، روغن، عسل یا شکر و یا شیره ی نبات تهیه می شود.

, چنگالی, .,

آش لخشک مشهدی، تقریبا شبیه آش رشته ی خودمان است با این فرق که در آن تنها عدس به جای همه ی دیگر حبوبات به کار برده شده است.

, آش لخشک مشهدی, .,

یتیمچه‌ی مشهدی، که در تهیه آن از لوبیا، عدس، دارچین، زردچوبه، بادمجان، نخود، نمک و فلفل و دارچین استفاده می شود.

, یتیمچه‌ی مشهدی, .,

اشکنه قوروت از دیگر غذاهای سنتی مشهد است.به اشکنه قوروت، کله جوش هم می گویند.

, اشکنه قوروت, .,

آش ماستی، غذای محبوب همه ی خراسانی ها است که در پخت این آش از لپه، سیر، ماست، پیاز، شوید خشک، سینه ی مرغ، نعنا، برگ بو، ادویه های معمول و زعفران استفاده می شود.

, آش ماستی, .,

, , ,

کوکو شیرین، دسر معروف و محبوب مشهدی هاست که یا به عنوان دسر و یا به عنوان پیش غذا سرو می شود.

, کوکو شیرین, .,

رشته پلو، غذای سنتی مشهدی ها در هنگام تحویل سال می باشد. رشته پلوی مشهدی ها طعم و مزه ی اصیل و مربوط به خود را دارد.

, رشته پلو, .,

مسقطی مشهدی یا ماقوت نوعی حلوا است که برای طعم دار کردن آن از خلال بادام و زعفران استفاده می شود.

, مسقطی مشهدی, .,

خورشت یا خورش ریواس هم از آن دسته غذاهای سنتی مشهد است که در درست کردن آن از گوشت تازه ی گوسفند و یا گوساله، جعفری و نعنا تازه، پیاز و حتی شکر استفاده می کنند.

, خورشت یا,  خورش ریواس, .,

دیگچه مشهدی غذایی پر گوشت و به اصطلاح بار گذاشتنی است که نوعی دسر و شیرینی به حساب می آید.

, دیگچه مشهدی, .,

قیمه مشهدی، شبیه به قیمه های خودمان است که در آن ادویه هایی مثل جوز هندی، زنجبیل، هل، زعفران و دارچین استفاده می شود.

, قیمه مشهدی, .,

 

,

انتهای پیام/

]
  • برچسب ها
  • #
  • #
  • #

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه