به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ عنکبوتی که اندازه‌اش از یک سکه بزرگ‌تر نیست، دانسته‌های پیشین دانشمندان درباره مواد طبیعی را دگرگون کرده است. «عنکبوت پوست‌درختی داروین» (Darwin's bark spider) که در طبیعت بکر ماداگاسکار کشف شده، ابریشمی می‌تند که از کِولار (یک الیاف مصنوعی بسیار مقاوم) هم سخت‌تر است و معیار تازه‌ای برای استحکام زیستی تعیین می‌کند.
برپایه پژوهشی که در The Journal of Arachnology منتشر شده، این عنکبوت تارهای گرد عظیمی را بر فراز رودخانه‌ها و جویبارها می‌سازد و آن‌ها را با رشته‌هایی به طول بیش از ۲۴ متر معلق نگه می‌دارد. ابریشم آن فقط وزن را تحمل نمی‌کند، بلکه انرژی را کارآمدتر از هر ماده طبیعی یا مصنوعی شناخته‌شده‌ای جذب می‌کند.
این گونه سال ۲۰۰۸ توسط ایگنی آگنارسون جانورشناس و ماتیاژ کونتنر زیست‌شناس شناسایی شد و با نام علمی Caerostris darwini به نمونه‌ای شاخص از نوآوری زیستی تبدیل شد. اکوسیستم منزوی ماداگاسکار موجودات عجیب زیادی پدید آورده، اما این عنکبوت نه به‌دلیل ظاهرش، بلکه به‌دلیل آنچه می‌سازد و شیوه ساختنش برجسته است.
بزرگ‌ترین تارهای اندازه‌گیری‌شده در طبیعت
عنکبوت پوست‌درختی داروین تارهایی می‌سازد که می‌توانند بیش از ۲ مترمربع گستردگی داشته باشند و در میانه هوا بر فراز رودخانه‌ها معلق بمانند. هیچ شکارچی هشت‌پای دیگری شناخته نشده که به‌طور منظم در چنین موقعیت‌هایی، یعنی چندین متر بالاتر از سطح آب و متصل به درختان دو سوی ساحل، تار ببافد.
این موقعیت سبب می‌شود تارها ناچار به تحمل باد، کشش و تقلاهای شکار باشند. آگنارسون و کونتنر اشاره کرده‌اند که این عنکبوت‌ها احتمالاً رشته‌هایی را روی آب پرتاب می‌کنند و آن‌ها را به شاخه‌ها گیر می‌اندازند تا پایه‌ی تار شکل بگیرد. پس از مهار شدن، بقیه ساختار را می‌بافند.
در حالی که برخی عنکبوت‌های دیگر هم نزدیک آب تار می‌سازند، تاکنون مستند نشده که هیچ‌یک چنین تارهای گسترده‌ای را در هوای آزاد بسازند. به احتمال زیاد، فشارهای زیستگاه سبب تکامل ابریشم خارق‌العاده آن‌ها شده؛ ابریشمی که نه‌فقط برای تحمل نیرو، بلکه برای دوام در گذر زمان ساخته شده است.
عنکبوت درختی داروین روی برگی در ماداگاسکار استراحت می‌کند
ابریشمی با جذب انرژی بی‌همتا
شگفتی اصلی زمانی رخ داد که پژوهشگران ابریشم را آزمایش کردند. تیم تحقیق دریافت این ابریشم پیش از گسیختن می‌تواند مقدار عظیمی انرژی جنبشی جذب کند و حتی از کولار (ماده به‌کاررفته در جلیقه‌های ضدگلوله) هم عملکرد بهتری دارد. این ابریشم «۱۰ برابر بهتر از کولار» توصیف شد، نه‌تنها از دید استحکام، بلکه از دید توانایی جذب انرژی پیش از پارگی.
جسیکا گارب، زیست‌شناس تکاملی درباره این عنکبوت گفته: «این عنکبوت مشهور است چون نشان داده شده یکی از انواع ابریشمی که تولید می‌کند، به نام ابریشم درَگ‌لاین (نخ کششی)، سخت‌ترین ابریشم عنکبوتی است که تاکنون اندازه‌گیری شده است.»
«کشسانی» نقش مهمی ایفا می‌کند. این ابریشم پیش از پاره شدن، دو برابر بیش از ابریشم دیگر عنکبوت‌های گردباف کش می‌آید. این ویژگی به تار اجازه می‌دهد هنگام تقلا کردنِ شکار سالم بماند و انرژی را بدون گسستن، ذخیره و مستهلک کند.
ساختار مولکولیِ مسئول این ویژگی‌های شگفت‌انگیز هنوز شناخته نشده، هرچند این دو پژوهشگر باور دارند تحقیقات آینده ممکن است روشن کند چه چیزی این ابریشم را تا این حد کارآمد کرده است.
سازه‌ای عظیم، سازنده‌ای کوچک
با اینکه اندازه این عنکبوت به‌زحمت به یک اینچ می‌رسد، تأثیرش بسیار فراتر از جثه‌اش است. آگنارسون و کونتنر می‌گویند این تارها به‌طور منظم ده‌ها حشره را به دام می‌اندازند. اندازه و تلاشی که برای ساخت آن‌ها لازم است بسیار زیاد است، اما انگار بازده تغذیه‌ای آن ارزشش را دارد.
جالب اینکه، هرچند شکارهای بزرگ مانند پرندگان یا خفاش‌ها در این تارها مشاهده نشدند، پژوهشگران این احتمال را رد نکردند. تارها به‌قدر کافی بزرگ و مقاوم هستند که بتوانند مهره‌داران کوچک را هم در خود نگه دارند. با وجود بیش از ۴۰.۰۰۰ گونه عنکبوت و حدود ۲۰۰.۰۰۰ نوع ابریشم برآوردشده در طبیعت، عنکبوت پوست‌درختی داروین ممکن است تنها یکی از گونه‌های زیادی باشد که ویژگی‌های شگفت‌انگیز دارند.
ارسال دیدگاه