سفره کردی هنر زنان کرمانج خراسان شمالی

سفره کردی هنر زنان کرمانج خراسان شمالی
گلیم سفره کردی نوعی گلیم است که به دست زنان عشایر کرد خراسان شمالی بافته شده و تولید آن در شهرستان‌های بجنورد ، مانه و سملقان ، شیروان ، فاروج و اسفراین رواج دارد.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا  به نقل از اترک نیوز، سفره کردی خراسان شمالی در پنجمین جلسه شورای عالی سیاستگذاری ثبت آثار تاریخی و میراث ناملموس در سال ۱۳۹۱،‌ در فهرست آثار ملی قرار گرفت و در دی ماه سال ۹۲ موفق به دریافت نشان اصالت یونسکو شد.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اترک نیوز,
 
,
, ,
 
,
 
,
سفره کردی با بافت پیچ منحصر به عشایر خراسان شمالی در گذشته بخاطر نفوذ ناپذیری در برابر نم و رطوبت وسیله ایی مناسب برای نگهداری نان در میان عشایر محسوب می شد از این رو به عنوان ((سفره کردی )) معروف شده است . این دستبافته به علت زیبایی و داشتن نقش های پرمایه و نگاره های پر مفهوم مورد توجه است شکل ظاهر سفره کردی تشکیل شده است از یک حاشیه که بوسیله انگشتانه ها به متن متصل می شود و در متن سفره کردی نماد های هندسی ، جانوری،‌گیاهی و بافته می شود .
,
این گلیم بسیار ظریف، پشمی است و رنگ‌های متنوعی نیز در آن به‌کار رفته است،آشخانه به عنوان یکی از فعال‌ترین شهرستان‌های خراسان شمالی در تولید این دستبافته محسوب می‌شوند. 
,
 
,
, ,
 
,
 
,
سفره کردی یک هنر خاص از بافته‌های داری منحصربه‌فرد زنان کرد عشایر شمال خراسان است و بعنوان هنری وصف‌‌ناپذیر مطرح است که نمادهای اشتیاقی و ذوق و احساس آنان نسبت به طبیعت و تاریخ قومی و فرهنگی را در خود جای داده است و نقش‌های بافته شده نشان از عظمت فرهنگ، هنر، باورها، آداب و رسوم، و تاریخ پر فراز و نشیب قومی کردهای این دیار را با خود به یدک می‌کشد. 
,
نمادها در سفره کردی همگی بیانگر کرامت قومی و احترام به طبیعت است، نگاره و نقوش سفره کردی در واقع نقش‌های کهنی هستند که در نوع خود بی‌نظیر هستند. نقش‌های بافته‌شده در این هنر بیشتر حیوان و انسان است، نمادها در سفره کردی بیشتر نماد نوع زندگی و معیشتی و سیستم اجتماعی و فرهنگی کردهای این دیار را در خود جای داده‌است.
,
 
,
, ,
 
,
 
,
نقوش سفره کردی بیشتر بر پایه و اساس سه شکل اصلی دایره ، مثلث ، مربع می باشد .
,
مربع:
,
مربع نمادی از زمین ها عدد چهار و استواری است که  نشان دهنده ناهمواری های زمین و کوه هاست و عشایر هنگام گذر از کوهها و دره ها برای نشان دادن این تکرار و سخت و مشکل بودن آن دست به خلق چنین نقش مایه هایی زده اند و رنگ بندی در این نقوش به سبب خشونت طبیعت رنگ های تند و گرم همانند لاکی و نارنجی می باشند. زیباترین نقوش در حاشیه سفره نقش گرفته که از نقوش پر کاری به نام های زولی، پژ و نیوبی که الهام گرفته از گردونه مهر می باشند و از مهم ترین و با ارزش ترین نقش های کردی سماور و سرمه دان که متشکل از لوزی مرکزی و شش سه گوش است و در فاصله میان دیگر نقوش قراردارد و در قالب هشت گوش می افتد .
,
 
,
, ,
 
,
 
,
مثلث:
,
این نقوش به صورت مجزا در کنار نقش اصلی بافته و هنگام قائم الزاویه بودن ،نماد آب می باشد؛ هنگامی که رأس آن به سوی بالا باشد نمادی از آتش و جنس مذکر وهنگامی که رأس رو به پایین باشد نمادآب و جنس مونث می باشد. حوضی منات در مرکز به صورت بسیار بزرگ که متن سفره را در بر می گیرد. نمادی از آبگیر یا چاه آب که برکتی همیشگی است. چاکل به صورت حاشیه فرعی و همانند انگشتان دست راست که نشان از بالا بودن دست ها به سوی خدا برای در خواست روزی می باشد.
,
 
,
, ,
 
,
 
,
نقوش حیوانی:
,
 جیرانی:
,
 نماد باروری و قدرت که بافنده با یادآوری گروه های شکار حیوان ستایش خود را نسبت به پروردگار برای استواری روزی در سفره خود اعلام می کنند.
,
 شتر:
,
نماد بزرگی در بین اقوام کرد که گاه جهیزیه عروس را می بردو گاهی به صورت چند رأس شتر که افسار اولین آنها در دست دختری کرد می باشد ،به هنگام کوچ زیبا ترین و شجاع ترین دختر ایل افسار اولین شتر را در دست می گیرد.
,
کلاغ:
,
خوش خبر و پرنده ای جاوید که به صورت چهارتایی در اغلب سفره کردی ها دیده می شود.
,
مرغابی:
,
نماد سالی پر آب و پر برکت.
,
 
,
, ,
 
,
 
,
 خروس:
,
بیدار کننده مومن و دور کننده بلاو کدورت
,
درخت:
,
اعتقاد به مقدس بودن درختان کهن و باور به این که واسطه ای میان خدا و خلق حاجت مندان و از ایران باستان نشأت می گیرد. این باور برای آن است که درخت از بهشت آمده است ، پس درخت در سفره کردی به کار نمی رود که فقط یک نقش در متن آن باشد بلکه ریشه در اعتقادات دارد. کردها به درختان از جمله درخت ارس احترام زیادی می گزارند تا به آن جا که پارچه های رنگی را که هریک بر خود حاجتی دارند بر شاخه ها ی آن گره می زنند .
,
عکس ها از احسان کمالی
,
انتهای پیام/ش
]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه