در گفتگو با دانا مطرح شد؛
ژست ساختارشکنی در تهران کنارت/ در جستوجوی معنا میان هیاهوی حواشی
منتقد سینما گفت: «تهران کنارت» میخواهد متفاوت باشد، اما تفاوت، اگر به عمق روایت و شخصیتپردازی نرسد، به تظاهر میلغزد
حمیدرضا مقدسیان، پژوهشگر و منتقد سینما در گفت و گو با خبرنگار فرهنگی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ با اشاره به فیلم جنجالی و پرحاشیه «تهران کنارت» عنوان کرد: تهران کنارت»، جدیدترین ساخته علی بهراد، تمام توان خود را صرف نمایش تکههایی از زیست ممنوعه، از رقص و تکخوانی زنان تا روابطی خارج از چارچوبهای سنتی کرده است. اما در این ضیافت تابوشکنی، یک عنصر حیاتی فراموش شده است، «سینما»، این فیلم حقیقتا واجد فرمی برای روایت است و تنها با اتکا به حواشی و ژستهای روشنفکرانه، سعی دارد خلأ بزرگ در قصهگوییاش را بپوشاند.
وی افزود: «تهران کنارت» پیش از آنکه یک فیلم باشد، یک ادعاست، ادعای بازنمایی نسلی که میخواهد بیواسطه دیده شود و بدون فیلتر زندگی کند. فیلم پا به قلمروهایی میگذارد که در سینمای ایران همواره حساس و محل مناقشه بودهاند، از نوع پوشش گرفته تا روابط عاطفی خارج از چارچوب و رقص و تکخوانی زنان.
مقدسیان تصریح کرد: فیلم تلاش میکند تصویری متفاوت از تهران امروز ارائه دهد، شهری چندصدا، متکثر و درگیر تناقضهای اجتماعی. شخصیتها در فضایی حرکت میکنند که در آن روابط عاطفی پیچیدهتر از تعریفهای رسمیاند و مرزهای سنتی به چالش کشیده میشوند. با این حال، مشکل از جایی آغاز میشود که این چالشها بهجای آنکه در بستر شخصیتپردازی عمیق شکل بگیرند، در سطح باقی میمانند. روابط شکل میگیرند، تنش ایجاد میشود، اما کمتر به لایههای درونی و روانی شخصیتها نفوذ میکنیم.
وی خاطرنشان کرد: در مواجهه با مسئله حجاب، فیلم رویکردی نمادین و تا حدی نمایشی دارد. پوشش برخی شخصیتها بیشتر از آنکه انتخاب باشد، حامل پیام بیرونی است. گویی فیلم میخواهد پیش از آنکه قصهاش را تعریف کند، موضع خود را اعلام کند. این تأکید بیرونی، در مواردی تمرکز روایت را تضعیف میکند و اجازه نمیدهد مخاطب بدون پیشداوری وارد جهان داستان شود. روابط خارج از چارچوب رسمی نیز بهعنوان یکی از محورهای اصلی فیلم، بیش از آنکه به کاوشی اجتماعی تبدیل شود، در حد موقعیتهایی ملتهب باقی میماند. فیلم میتوانست با تمرکز بر پیامدهای عاطفی و اخلاقی این روابط، عمق بیشتری به روایت ببخشد، اما اغلب به نمایش سطحی بحران بسنده میکند. در نتیجه، مخاطب با مجموعهای از صحنههای پرتنش روبهروست، بیآنکه تحول قابلتوجهی در شخصیتها ببیند.
این منتقد سینما با اشاره به نمایش رقص و تک خوانی زنان در صحنه هایی از این فیلم گفت: سکانس های رقص و آواز زنان بالقوه میتوانستند به لحظاتی برای رهایی شخصیتها تبدیل شوند، وقتی چنین عناصر حساسی بهجای آنکه در تار و پود روایت تنیده شوند، به شکل برجسته و مستقل ارائه میشوند، خطر تبدیل شدن به ژست افزایش مییابد.
مقدسیان در ادامه بیان کرد: «تهران کنارت» در تلاش برای تصویر کردن تهران بهعنوان یک موجود زنده و پیچیده، موفق عمل میکند. شهر در این فیلم صرفا پسزمینه نیست، حضوری ملموس دارد. خیابانها، ازدحام، تنهایی در میان جمعیت و تضاد میان خلوت درونی و هیاهوی بیرونی، فضای قابلقبولی میسازند. اما همین ظرفیت نیز نیازمند شخصیتهایی عمیقتر بود تا شهر بتواند در آینه آنها معنا پیدا کند.
وی در پایان گفت: «تهران کنارت» میخواهد فیلمی متفاوت باشد، میخواهد از کلیشه فاصله بگیرد و واقعیتی کمتر دیدهشده را به تصویر بکشد. اما تفاوت، زمانی معنا پیدا میکند که پشت آن انسجام روایی و اندیشهای روشن وجود داشته باشد. اما به قیمت زیرپاگذاشتن تمامی خط قرمزها و چارچوب ها.
ارسال دیدگاه