ابرهای سربی در آسمان اقتصاد آمریکا؛
سرمایهگذاری ۲۰۲۶ در هوش مصنوعی؛ تورم را ۰.۴ درصد بالا برد/ پاشنه آشیل جدید واشنگتن در برابر ایران
در حالی که آمریکا با چالش تورم دست و پنجه نرم میکند، تازهترین گزارشها حاکی از آن است که موج سرمایهگذاریهای سنگین در حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶، حدود ۰.۴ درصد به نرخ تورم سالانه این کشور اضافه کرده است. تحلیلگران مؤسسه CIBC Capital Markets هشدار میدهند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در حالی که آمریکا با چالش تورم دست و پنجه نرم میکند، تازهترین گزارشها حاکی از آن است که موج سرمایهگذاریهای سنگین در حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶، حدود ۰.۴ درصد به نرخ تورم سالانه این کشور اضافه کرده است. تحلیلگران مؤسسه CIBC Capital Markets هشدار میدهند که هزینههای گزاف احداث مراکز داده، تولید برق و تأمین تجهیزات پیشرفته، اگرچه در بلندمدت به بهرهوری کمک میکند، اما هماکنون به یکی از عوامل داغتر شدن اقتصاد آمریکا تبدیل شده است. اما آنچه این گزارش را برای ایران راهبردی میکند، «نقطه اتکای جدید» اقتصاد آمریکاست؛ زیرساختهای برقخوار و شکننده هوش مصنوعی که میتواند با هدفگیری هوشمندانه ایران، تبدیل به یک «اهرم فشار» تمامعیار در برابر واشنگتن و متحدان منطقهایاش شود. این گزارش به تحلیل این فرصت راهبردی و چگونگی تبدیل یک تهدید فناورانه به یک برگ برنده برای تهران میپردازد.
بر اساس گزارش تازه شرکت «سیآیبیسی کپیتال مارکتس»، سرمایهگذاری گسترده در حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶، بهتنهایی حدود ۰.۴ درصد به نرخ تورم سالانه آمریکا افزوده است. تحلیلگران این مؤسسه معتقدند اگرچه مزایای هوش مصنوعی در افزایش بهرهوری در آینده نمایان خواهد شد، اما هزینههای سنگین ایجاد زیرساختهای مورد نیاز آن هماکنون در حال افزایش قیمتهاست.
این تحلیل تأثیر مستقیم هوش مصنوعی بر تورم را ناشی از افزایش شدید سرمایهگذاری در مراکز داده، تجهیزات رایانهای و تولید برق میداند. افزایش تقاضا برای تراشهها، نرمافزار، مصالح ساختمانی، خدمات حملونقل جادهای و برق، باعث شده است قیمت تجهیزات پردازش اطلاعات و خدمات رفاهی بالاتر از میانگینهای تاریخی خود قرار گیرد.
برآوردها نشان میدهد همین عوامل تا ماه مه، بهتنهایی حدود ۰.۳ درصد به تورم شاخص هزینههای مصرف شخصی آمریکا (PCE) اضافه کرده است و پیشبینی میشود که بخشی از افزایش قیمت فناوری هنوز به طور کامل در آمارهای رسمی منعکس نشده باشد.
گسترش هوش مصنوعی فراتر از تأثیر افزایش هزینه تجهیزات، باعث داغتر شدن اقتصاد آمریکا شده است. پیشبینی میشود سرمایهگذاری در فناوری اطلاعات، نرمافزار، تحقیق و توسعه و ساخت مراکز داده در سال ۲۰۲۶، حدود ۰.۴ درصد به رشد واقعی تولید ناخالص داخلی (GDP) آمریکا اضافه کند. همچنین افزایش ثروت ناشی از رشد سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی، با تقویت هزینههای مصرفکنندگان، ۰.۲ درصد دیگر به رشد اقتصادی اضافه خواهد کرد. به این ترتیب، هوش مصنوعی میتواند عامل حدود ۳۰ درصد از رشد اقتصادی آمریکا در سال جاری باشد.
پاشنه آشیل هوش مصنوعی؛ وابستگی به کابلها و برق
اما آنچه این گزارش را برای ایران راهبردی میکند، وابستگی عمیق و روزافزون اقتصاد آمریکا به زیرساختهای فیزیکی هوش مصنوعی است. مراکز داده غولپیکر که قلب تپنده هوش مصنوعی محسوب میشوند، به سه عنصر کلیدی وابستهاند: کابلهای اینترنتی پرسرعت (زیردریایی و زمینی)، برق پایدار و فراوان، و سیستمهای خنککننده پیشرفته.
آمریکا برای تأمین این زیرساختها به شدت به کابلهای فیبرنوری زیردریایی و زمینی متکی است که بخش قابلتوجهی از آنها از مسیرهای حساس خاورمیانه عبور میکنند. کابلهایی که نه تنها دادههای مالی و نظامی، بلکه مغز متفکر هوش مصنوعی آمریکا را تغذیه میکنند.
ایران، نقطه اتکای استراتژیک
تحلیلگران امنیتی معتقدند ایران با موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد خود، میتواند به یکی از مهمترین گلوگاههای این زنجیره تبدیل شود. ایران نه تنها بر بخشهایی از مسیر کابلهای زیردریایی در آبهای خلیج فارس و دریای عمان تسلط دارد، بلکه با شبکه گسترده کابلهای زمینی که از طریق ترکیه، قفقاز و آسیای مرکزی به اروپا متصل میشود، میتواند نقطهعطفی در انتقال دادههای حیاتی هوش مصنوعی باشد.
«مارک پاول»، تحلیلگر ارشد مسائل امنیت سایبری در بنیاد کارنگی، در گفتگو با یک نشریه بینالمللی اخیراً هشدار داده است: «قطع شدن تنها چند کابل کلیدی زیردریایی در خلیج فارس، میتواند سرعت پردازش دادههای هوش مصنوعی در آمریکا را به شدت کاهش دهد و حتی برخی خدمات ابری را با اختلال جدی مواجه کند.» پاول افزود که «اگر چنین اختلالی با افزایش قیمت انرژی همراه شود (که ایران نیز در آن نقش کلیدی دارد)، میتواند یک شوک تورمی مضاعف به اقتصاد آمریکا وارد کند.»
اهرم فشار چهاروجهی ایران علیه اقتصاد دیجیتال آمریکا
با توجه به تحلیل CIBC و هشدارهای کارشناسان، ایران دستکم چهار اهرم فشار همزمان علیه اقتصاد دیجیتال آمریکا در اختیار دارد:
۱. اختلال در کابلهای اینترنتی: ایران با توانایی هدفگیری یا مختلسازی کابلهای زیردریایی در خلیج فارس، دریای عمان و حتی دریای سرخ (از طریق متحدان خود)، میتواند بخش قابلتوجهی از پهنای باند بینالمللی آمریکا را مختل کند.
۲. فشار بر قیمت انرژی: هرگونه تنش در خلیج فارس، قیمت نفت و گاز را افزایش میدهد. با توجه به اینکه مراکز داده هوش مصنوعی مصرفکنندگان عظیم انرژی هستند، افزایش قیمت برق و سوخت مستقیماً به افزایش هزینههای عملیاتی و در نتیجه تورم دامن میزند.
۳. تأثیر بر تولید تراشه: بسیاری از مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز برای تولید تراشههای هوش مصنوعی از مسیرهای آبی خاورمیانه عبور میکنند. اختلال در این مسیرها، زنجیره تأمین فناوری آمریکا را هدف قرار میدهد.
۴. افزایش هزینههای بیمه و حملونقل: همانطور که در جنگ رمضان مشاهده شد، هرگونه تنش در خلیج فارس، هزینه بیمه و حملونقل را به شدت افزایش میدهد. با توجه به اینکه تجهیزات هوش مصنوعی اغلب از مسیرهای دریایی جابهجا میشوند، این هزینهها بهسرعت به قیمت تمامشده فناوری اضافه میشود.
به گزارش راه دانا؛ در حالی که آمریکا برای حفظ رشد اقتصادی خود به هوش مصنوعی به عنوان یک موتور رشد ۳۰ درصدی چشم دوخته، وابستگی عمیق این فناوری به زیرساختهای فیزیکی و انرژی، آن را به هدفی راهبردی برای ایران تبدیل کرده است. تحلیل CIBC نشان میدهد که هزینههای هوش مصنوعی هماکنون به یکی از عوامل تورمی تبدیل شده و هرگونه اختلال در زنجیره تأمین آن، میتواند فشارهای تورمی را تشدید کند.
تحلیلگران راهبردی معتقدند «جنگ آینده، جنگ کابلها و بیتهاست و ایران در این میدان، برگهای برندهای در اختیار دارد که میتواند با استفاده هوشمندانه از آنها، هزینههای سنگینی را بر اقتصاد دیجیتال آمریکا و متحدانش در منطقه تحمیل کند». از مسدودسازی کابلهای حیاتی در خلیج فارس تا هدفگیری زنجیره تأمین انرژی مراکز داده، ایران اهرمهای فشاری را در اختیار دارد که میتواند «گلوگاه جدید اقتصاد آمریکا» را به یک نقطه شکست راهبردی تبدیل کند.
ارسال دیدگاه