گزارش دانا از توافق هستهای آمریکا و عربستان؛
خیانت به صلح با گامی بدون پادمان های نظارتی و سیاست های دوگانه هسته ای آمریکا
واشنگتن در اقدامی بیسابقه، پیشنویس توافقی را آماده کرده که به ریاض اجازه میدهد بدون پایبندی به پروتکلهای نظارتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به فناوری هستهای دست یابد. این توافق که «استاندارد طلایی» منع غنیسازی را نادیده میگیرد، موازنه قدرت در خاورمیانه را دگرگون خواهد کرد.
به گزارش خبرنگار انرژی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ شب گذشته خبرگزاری رویترز اعلام کرد، دولت دونالد ترامپ در روزهای پیشرو قصد دارد پیشنویس همکاری هستهای غیرنظامی با عربستان سعودی را تقدیم کنگره نماید. این توافق که در سکوت خبری تنظیم شده، زمینهساز انتقال دانش و تجهیزات اتمی به ریاض خواهد بود. اما نگرانی بزرگ، حذف پروتکل پادمانهای آژانس از متن توافق است. یعنی نظارت بینالمللی بر برنامه هستهایی عربستان، کور خواهد شد.
تحلیل اقتصادی و ژئوپلیتیکی:
به باور کارشناسان، این تصمیم، برگ برندهای برای عربستان در رقابت با ایران محسوب میشود. دکتر سعید جلالی، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه، در این خصوص تصریح کرد: «حذف بند منع غنیسازی، معنای واقعی توافق را تغییر میدهد. ریاض در آستانه کسب توان تولید سوخت هستهای قرار میگیرد که در بلندمدت، زنجیره تأمین انرژی آن را متحول خواهد کرد.»
از زاویه اقتصاد کلان، این پیمان میتواند قیمت نفت را تحتتأثیر قرار دهد. اگر عربستان به انرژی هستهای دست یابد، مصرف نفت خام در نیروگاههایش کاهش مییابد و صادرات بیشتری به بازارهای جهانی سرازیر خواهد شد. این یعنی کاهش وابستگی ریاض به درآمد نفتی و افزایش قدرت چانهزنی اوپک.
نگرانی از خلأ نظارتی:
نکته کلیدی، غیبت «استاندارد طلایی» در این تفاهمنامه است. همان معیاری که تاکنون مانع از غنیسازی اورانیوم در کشورهای تازهوارد به انرژی هستهای میشد. مریم حسینی، پژوهشگر حقوق بینالملل، به خبرنگار ما گفت: «استثنا قائل شدن برای عربستان، زنگ خطری برای رژیم منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) است. این یعنی آمریکا برای منافع خود، قوانین جهانی را نادیده میگیرد.»
طبق آییننامه داخلی ایالات متحده، کنگره پس از دریافت سند، ۹۰ روز مهلت دارد تا ایرادات خود را اعلام کند. اما به نظر میرسد لابیهای نفتی و تسلیحاتی، مسیر تصویب را هموار ساختهاند.
پیامدهای منطقهای:
کارشناسان نظامی معتقدند، این توافق، ایران را به واکنش وادار خواهد کرد. زیرا موازنه قدرت هستهای در غرب آسیا به هم میخورد. از سوی دیگر، امارات و ترکیه نیز ممکن است خواستار دریافت امتیازاتی مشابه شوند. این یعنی آغاز مسابقهای جدید در منطقه که پایانی بر آن متصور نیست.
جمعبندی گویا برای مخاطب:
-
موضوع: آمریکا به عربستان فناوری هستهای میدهد.
-
نکته مهم: هیچ نظارتی از سوی آژانس بر کار ریاض وجود نخواهد داشت.
-
نتیجه: امکان غنیسازی و تولید سوخت هستهای برای ریاض فراهم میشود.
-
هشدار: کنگره ۹۰ روز فرصت دارد، اما کارشناسان میگویند مخالفتی در کار نیست.
-
تأثیر اقتصادی: کاهش مصرف نفت در عربستان و افزایش عرضه به بازار.
به گزارش راه دانا؛ این اقدام، تعجب تحلیلگران را برانگیخته است. چرا آمریکا از خط قرمزهای دیرینه خود عبور میکند؟ پاسخ را باید در رقابت با چین و روسیه جست. واشنگتن میخواهد متحد استراتژیک خود را در برابر نفوذ شرق، مجهز کند؛ حتی به بهای به خطر انداختن امنیت جهانی.
به نقل از خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاعرسانی راهدانا، این توافق نهتنها معادلات انرژی، بلکه نقشه سیاسی خاورمیانه را برای دهههای آینده بازنویسی خواهد کرد. باید منتظر ماند و پیامدهای این تصمیم تاریخی را از نزدیک تماشا کرد.
ارسال دیدگاه