گزارش دانا از کابوس ۲۰۰ دلاری نفت بر مدار تشدید؛
تشدید جنگ در هرمز و بابالمندب و «شوک عرضه» بیسابقه/ نفت در آستانه ۲۰۰ دلار
در شرایطی که بسته شدن همزمان دو آبراه استراتژیک، زنجیره تأمین انرژی جهان را با اختلالی بیسابقه مواجه کرده و درگیری جدید عربستان و یمن بر پیچیدگی معادلات افزوده، تحلیلگران ارشد رسانههای بینالمللی از سناریوی «نفت ۲۰۰ دلاری» به عنوان محتملترین گزینه یاد میکنند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ بلومبرگروز گذشته نوشت: این جنگ اقتصادی، به سمت «نقطه جوشش» پیش میرود و تداوم وضعیت فعلی، نه فقط قیمت سوخت که امنیت غذایی و نظم مالی جهان را نشانه گرفته است. بازار جهانی نفت در هفتههای اخیر شاهد صعودی بیسابقه قیمتها بوده، رسانههای بینالمللی از احتمال شکلگیری یک «سونامی قیمتی» خبر میدهند. به گزارش بلومبرگ، وابستگی بیش از ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان به عبور از تنگه هرمز، این آبراه را به «شریان اصلی اما شکننده» اقتصاد جهانی بدل کرده و هرگونه اختلال در آن، واکنش زنجیرهای در بازارهای انرژی ایجاد میکند. فایننشال تایمز نیز در گزارشی تحلیلی، ضمن اشاره به قیمت فعلی نفت برنت، احتمال افزایش آن به مرز ۱۵۰ دلار را «بسیار محتمل» دانسته است.
هرمز و بابالمندب؛ گلوگاههای خفهکننده انرژی
نکته کلیدی که تحلیلگران بر آن تأکید دارند، بسته شدن همزمان دو آبراه حیاتی هرمز و بابالمندب است. اکونومیست در گزارشی نوشته است: «ترکیب این دو انسداد، چیزی فراتر از یک شوک نفتی معمولی است؛ این یک «قطع کامل» در جریان انرژی از خاورمیانه به جهان است.» بر اساس دادههای رویترز، صادرات نفت از خلیج فارس در ماه ژوئن ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۸۵ درصد کاهش یافته و رکورد تاریخی ثبت کرده است. در این میان، تشدید درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا در کنار حملات انصارالله یمن به تأسیسات نفتی عربستان، این بحران را وارد فاز جدیدی کرده است.
درگیری جدید عربستان و یمن؛ شعلهای بر مخزن نفت
حمله موشکی اخیر انصارالله به تأسیسات نفتی عربستان در منطقه جده، به باور تحلیلگران مؤسسه کپلر، عاملی کلیدی برای صعود بیشتر قیمتها خواهد بود. این حملات، علاوه بر تهدید مستقیم تأسیسات و خطوط لوله، عملاً مسیرهای جایگزین حمل ونقل را نیز ناامن کرده است. به گزارش الجزیره، عربستان که تا پیش از این با ارسال پیامهای آشتیجویانه، سعی در مدیریت تنش با یمن داشت، اکنون با اعلام آماده باش کامل، وارد فاز جدیدی از رویارویی با انصارالله شده است.
خروج از تابآوری؛ ذخایر رو به پایان و صنایع در انتظار شوک
در حالی که کشورهای غربی و برخی مصرفکنندگان بزرگ، طی ماههای گذشته با تکیه بر ذخایر استراتژیک خود، بخشی از کمبود عرضه را مدیریت کردهاند، آمارهای بینالمللی نشان میدهد که این ذخایر به پایینترین سطح در ۲۰ سال اخیر رسیده است. تحلیلگران بلومبرگ میگویند: «با تداوم وضعیت فعلی تا سه ماه آینده، دوران "تابآوری قیمتی" به پایان میرسد و اقتصادهای صنعتی با سوالی بزرگ روبهرو میشوند: تورم یا رکود.»
نگاه کارشناسی؛ از «شوک عرضه» تا «تغییر دائمی نظم انرژی»
کارشناسان ارشد بازار نفت، بر این باورند که اختلالات فعلی، موقتی نیست و میتواند به «تغییر دائمی» در معماری بازار انرژی منجر شود. «دانیل یرگین»، تحلیلگر مشهور انرژی، در گفتگویی با سیانان، اعلام کرده است: «ما در حال ورود به عصری هستیم که در آن امنیت انرژی، بیش از هر زمان دیگری با هزینههای نظامی و ریسکهای ژئوپلیتیک گره خورده است.» همچنین، «فاتح بیرول»، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، هشدار داده است که در صورت ادامه روند کنونی، بازار نفت تا ماه جولای یا آگوست وارد «منطقه قرمز» خواهد شد.
همچنین تحلیلگران ارشد مؤسسههای مالی و رسانههای بینالمللی، از شکلگیری یک «سونامی قیمتی» در بازار نفت خبر میدهند. به گزارش بلومبرگ، وابستگی بیش از ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان به تنگه هرمز، این آبراه را به «شریان اصلی اما شکننده» اقتصاد جهانی تبدیل کرده است. فایننشال تایمز نیز در گزارشی تحلیلی، ضمن اشاره به قیمت فعلی نفت برنت، احتمال افزایش آن به مرز ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار را «بسیار محتمل» دانسته است.
محاصره دریایی آمریکا؛ از «دزدی دریایی» تا بنبست انرژی
عملیات «محاصره دریایی» که واشنگتن از اواسط آوریل با هدف «توقف صادرات نفت ایران» آغاز کرده بود، حالا به یک «عملیات دزدی دریایی» در آبهای بینالمللی تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای میدانی، نیروی دریایی آمریکا با تهدید نفتکشها و ایجاد رعب در مسیرهای تجاری، عملاً مانع از تردد آزادانه در خلیج فارس شده است، اما آنچه این محاصره را به یک «شکست راهبردی» برای واشنگتن تبدیل کرده، ناتوانی آن در توقف صادرات نفت ایران است. طبق دادههای مؤسسه تانکرترکرز، در ۱۰ روز ابتدایی محاصره، ایران حدود ۹۱۰ میلیون دلار درآمد نفتی داشته است.
واکنش تهران؛ «زبان تهدید را تحمل نمیکنیم»
در تازهترین واکنش به این تحرکات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه در حاشیه نشست شورای وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان، در جمع خبرنگاران اعلام کرد که «ایران هرگز در برابر زورگویی آمریکا تسلیم نخواهد شد و به هیچ وجه به زبان زور، فشار و تهدید پاسخ نخواهد داد» . وی با تأکید بر اینکه «ما از تهدید بیزاریم»، افزود که حفاظت از مردم و منافع ایران در تنگه هرمز یک «سیاست اصولی» است . وزیر امور خارجه همچنین از گفتوگوهای خود با همتایان پاکستانی، چینی و روسی در حاشیه این نشست خبر داد .
تشدید درگیری و بسته شدن بابالمندب؛ شوک دوگانه به بازار انرژی
در کنار محاصره دریایی آمریکا و بسته شدن تنگه هرمز، تشدید درگیریهای نظامی در منطقه و بسته شدن تنگه بابالمندب، یک «شوک دوگانه» به بازار انرژی وارد کرده است. تحلیلگران مؤسسه کپلر معتقدند که ترکیب این دو انسداد، چیزی فراتر از یک شوک نفتی معمولی است؛ این یک «قطع کامل» در جریان انرژی از خاورمیانه به جهان است که میتواند قیمت نفت را تا مرز ۲۰۰ دلار افزایش دهد. به گزارش رویترز، صادرات نفت از خلیج فارس در ماه ژوئن ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۸۵ درصد کاهش یافته است.
به گزارش راه دانا؛ در حالی که واشنگتن با تکیه بر «محاصره دریایی» به دنبال تغییر معادلات در خلیج فارس است، دادههای میدانی و تحلیلهای بینالمللی نشان میدهد که این استراتژی نه تنها نتوانسته صادرات نفت ایران را متوقف کند، بلکه بازار جهانی انرژی را در آستانه یک شوک بیسابقه قرار داده است. اظهارات قاطع وزیر امور خارجه ایران در نشست شانگهای، نشاندهنده عزم تهران برای ایستادگی در برابر «زبان زور» و تداوم سیاستهای اصولی خود در تنگه هرمز است . با اتمام ذخایر استراتژیک کشورهای غربی و نزدیک شدن به فصل اوج مصرف تابستان، بازارهای جهانی باید خود را برای یک جهش قیمتی عظیم آماده کنند که مسئولیت مستقیم آن بر عهده ماجراجوییهای نظامی و «دزدی دریایی» مدرن آمریکا در خلیج فارس است.
سناریوی ادامه بحران؛ پایان عصر نفت ارزان
در صورت تداوم شرایط فعلی (بسته ماندن هرمز و بابالمندب، تشدید درگیری در ایران و جنگ جدید عربستان-یمن)، دو سناریو محتمل است: سناریوی اول، «افزایش تدریجی قیمت» تا مرز ۱۵۰ دلار و تشدید فشار بر اقتصادهای نوظهور؛ سناریوی دوم و هشداردهندهتر، «جهش ناگهانی» قیمت نفت به مرز ۲۰۰ دلار و ایجاد شوکی بیسابقه در بازارهای مالی جهانی. در این میان، تولیدکنندگان بزرگ اوپک و متحدانش نیز نمیتوانند جای خالی این حجم از عرضه را پر کنند و تعادل جدیدی در بازار شکل خواهد گرفت که در آن «قیمتهای سهرقمی» به یک قاعده ثابت تبدیل میشود.
ارسال دیدگاه