آسیب به کابل‌های زیردریایی هرمز چه اثری بر اینترنت دارد؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ بخش قابل توجهی از ارتباطات اینترنتی جهان به زیرساختی وابسته است که در نگاه نخست دیده نمی‌شود؛ کابل‌های زیردریایی میلیون‌ها کیلومتر در بستر دریا کشیده شده‌اند و بیش از ۹۹ درصد ترافیک بین‌المللی داده از طریق شبکه‌ای متشکل از حدود ۵۰۰ کابل زیردریایی منتقل می‌شود.

این کابل‌ها از چندین لایه تشکیل شده‌اند. در مرکز آن‌ها رشته‌های فیبرنوری قرار دارد که داده‌ها را به صورت پالس‌های نور منتقل می‌کنند. اطراف فیبرها نیز لایه‌هایی برای عایق‌بندی و حفاظت در برابر فشار آب و آسیب‌های فیزیکی قرار گرفته است.

در مسیرهای طولانی، تقویت‌کننده‌های نوری در فواصل مشخص سیگنال را تقویت می‌کنند و در نهایت کابل در ایستگاه‌های ساحلی به شبکه‌های مخابراتی زمینی متصل می‌شود. در مناطق کم‌عمق نیز برای کاهش خطر برخورد لنگر کشتی‌ها و تجهیزات ماهیگیری، کابل‌ها در بستر دریا دفن می‌شوند.

آسیب به یک کابل به معنای قطع فوری اینترنت یک منطقه نیست، زیرا بخشی از ترافیک می‌تواند از مسیرهای جایگزین عبور کند، با این حال تعمیر کابل آسیب‌دیده به کشتی‌های تخصصی، تجهیزات ویژه و مجوز ورود به آب‌های سرزمینی نیاز دارد.

بر اساس یک گزارش پژوهشی، میانگین زمان تعمیر کابل‌های آسیب‌دیده در سال ۲۰۲۳ حدود ۴۰ روز بوده و هزینه هر عملیات بین یک تا سه میلیون دلار قرار داشته است.

این زمان در مناطق پرتنش می‌تواند افزایش پیدا کند. در سال ۲۰۲۴، آسیب به سه کابل در دریای سرخ حدود شش ماه زمان برای تعمیر نیاز داشت. در سپتامبر ۲۰۲۵ نیز چهار کابل آسیب دیدند که تعمیر سه مورد آن‌ها حدود پنج ماه طول کشید و چهارمین کابل همچنان خارج از مدار گزارش شده است.

تنگه هرمز یکی از مسیرهای مهم عبور کابل‌های زیردریایی در خلیج فارس است. طبق داده‌های TeleGeography، کابل‌های AAE-1، FALCON و Gulf Bridge International از این تنگه عبور می‌کنند. در صورت بروز آسیب، عملیات تعمیر نیازمند دسترسی کشتی‌های تخصصی به محل حادثه و توقف آن‌ها در همان منطقه است؛ موضوعی که در شرایط پرتنش دریایی می‌تواند روند تعمیر را پیچیده‌تر کند.

در خلیج فارس نیز تعداد کشتی‌های تخصصی محدود است. TeleGeography گزارش کرده است که شرکت e-Marine پنج کشتی برای تعمیر کابل در اختیار دارد، اما در مقطعی تنها یک فروند در داخل خلیج فارس مستقر بوده است.

آسیب به کابل‌های زیردریایی می‌تواند بر خدمات ابری، تراکنش‌های مالی، ارتباطات سازمانی و فعالیت شرکت‌هایی که به ارتباطات بین‌المللی وابسته‌اند اثر بگذارد.

تجربه قطعی‌های دریای سرخ نیز نشان داده است که حتی در صورت امکان مسیریابی مجدد داده‌ها، کاهش ظرفیت مسیرهای جایگزین می‌تواند به افت سرعت و افزایش تأخیر ارتباطات منجر شود. به همین دلیل، کابل‌های زیردریایی دیگر تنها تجهیزات مخابراتی محسوب نمی‌شوند و تاب‌آوری آن‌ها به یکی از موضوعات مهم زیرساخت دیجیتال کشورها تبدیل شده است.