آداب و رسوم و سنت های مردم دلیجان در نوروز

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، به نقل از پیام دلیجان، مردم شهرستان دلیجان نوروز را همزمان و همگام با مردم سراسر کشورمان با شور و هیجان بسیار، جشن می‌گیرند و همه سعی در هر چه با شکوهتر برگزار کردن آن دارند.

یکی از رسوم گذشته این دیار "هله هله" است و به این صورت اجرا می شد که پنجاه روز مانده به عید نوروز، عدّه ای از جوانان در حالی که کیسه ای روی دوش خود داشتند، در محلی جمع شده و یکی از آنها با پوشیدن لباس زنانه و دیگری به نقش تکه "بز نر" در می آمد و زنگوله های زیادی به کمر خود می بست، سپس در شهر به راه می افتادند و با سر و صدا و شادی چنین می خواندند: "هله هله هو هو ".

این بدان معناست که پنجاه روز به جمع آوری غله (گندم و جو) مانده است، سپس اهالی شهر از خانه بیرون می آمدند و هر کدام کشک، روغن، آرد، کشمش، نخود، پول و یا هر آنچه که داشت را در کیسه جارچیان می ریختند، اما این رسم اینک به فراموشی سپرده شده است.

بانوان شهرستان دلیجان از 10 تا 20 روز قبل از فرا رسیدن عید، به نظافت خانه و اثاثیه منزل می پرداختند تا غبار یکساله را از سر و روی خانه بزدایند.

همچنین زنان در برخی مناطق شهرستان در گذشته های دور، خاک سفیدی را که از دامنه کوه و دشت های اطراف می آوردند، با آب مخلوط کرده و با ملاقه به دیوارها و سقف خانه می پاشیدند تا سفید شود.

پدر بزرگ و یا پدر و مادر خانواده نیز به اتفاق هم با حیوان اهلی و بارکشی که داشتند از یک الی دو هفته قبل از فرا رسیدن نوروز برای خرید عید به شهرهای قم و کاشان سفر می کردند و برای تک تک اعضای خانواده به تناسب نیاز و وسع مالی، کفش و کلاه و پوشاک نو تدارک می دیدند.

آنها در آخرین پنجشنبه سال (شب علفه) دسته های علف را از سر در خانه ها آویزان می کردند و معتقد بودند که اسب "اسفندیار" شاهنامه می آید و آنها را می خورد و انجام این کار را خوش یمن می دانستند و همچنین کوزه نویی را از آب پر کرده و بر پشت بام خانه شان می گذاشتند و معتقد بودند اموات صاحبخانه آب کوزه را می خورند.

از دیگر کارهایی که در شب علفه انجام می شد، پختن حلوا با روغن حیوانی بود که همراه با چند عدد نان  "شاته" در مجمعه (سینی) می گذاشتند و خیرات می کردند، افرادی از حلوا می خوردند و به نیّت شادی روح اموات صاحب خیرات، فاتحه می خواندند.

بچه های دلیجانی در اواخر اسفند و پیش از نوروز دست یکدیگر را می گرفتند و گرد هم می ایستادند و پس از آن یکی استاد می شد و "لی لی کنان" و دایره وار می چرخید و اشعاری را که استاد می گفت مابقی با گفتن "هیدل" پاسخ می دادند.

"هیدل بایی"، "هیدل دسد و تلایی"، "هیدل شیشه به دوشی"،"هیدل الی باشو شی" (شوهر کنی)، "هیدل بایی" را استاد قرائت می نمود و سپس دیگران با گفتن "هیدل" پاسخ وی را می دادند.

بانوان برای تدارک شب عید با تهیه تنقّلات و پخت شیرینی به استقبال نوروز می رفتند از جمله این که گندم و شادونه و کنجد را بو داده و با سنجد و گردو و هسته زردآلو و بادام که از قبل شیرین کرده بودند مخلوط کرده و به عنوان تنقلّات عید استفاده می کردند.

باسلق، حلوا سلیجه و جوزقند نیز از شیرینی های عید نوروز این دیار است.

مردم شهرستان دلیجان همانند تمامی نقاط کشور سفره هفت سین خود را با انواع میوه ها می چیدند.

آن ها ساعتی پس از تحویل سال، عید دیدنی را آغاز می کردند و در ابتدا برای عید دیدنی نزد پدر و مادر، پدربزرگ و مادربزرگ و دیگر بزرگان فامیل خود و سپس به منزل همسایگان و اقوام و سایر بستگان می رفتند.

مردمان این دیار، افرادی که در سال گذشته به جهت از دست دادن عزیزانشان داغدار بودند را فراموش نکرده و به دیدن آنها می رفتند و به هنگام عید دیدنی برای یکدیگر سالی خوب و پر خیر و برکت آرزو می کردند.

همچنین در ایام نوروز به عروس ها و تازه دامادها هدایایی از قبیل: پارچه، گوسفند، پول و غیره هدیه می دادند.

جشن پخت آش اسفندی  یکی از جشن‌های باستانی دلیجان کهن است که به پاس شکرگزاری همراه با تغییر فصل طبخ می شده است و در تهیه این آش بیش از 40 نوع مواد از جمله تمامی حبوبات استفاده می شود و این آش خواهان بسیاری دارد.

مردم دلیجان روز سیزدهم فروردین را به مانند دیگر هموطنان ایرانی خود نحس می دانند و برای بیرون بردن نحسی از خانه، به دامنه کوه و دشت و صحرا می روند و بنا به میل خود ناهار را که بیشتر قرمه سبزی و یا عصرانه که بیشتر آش است به همراه می برند و پس از صرف ناهار به انجام بازی های محلی روی می آورند. 

انتهای پیام/پ