آشنایی با هنر دست زنجانی ها
زنجان پایتخت چارق جهان/ ساخت بزرگترین چارق جهان توسط هنرمند زنجانی
چارق به عنوان هنر دست زنجانی ها دارای قدمت بالایی است و هنرمندان زنجان در این زمینه موفق ترین محسوب می شوند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از موج رسا,چارق همان پاپوش و پای افزار است که از قدیم الایام مورد استفاده بوده و به اشکال مختلف تهیه و ساخته می شده و قسمت اعظم ساختمان آن در قدیم از چرم بوده است.
چاروق از صنایع دستی شمال خراسان و بویژه شهر قوچان و هچنین شهر زنجان است،در اصطلاح محلی ترکی زنجان چاروق را "چارخ" تلفظ می کنند، چاروق اکنون در زنجان بصورت یک صنعت دستی ظریف ساخته و عرضه می شود.
,
چارق از صنایع هنری، دستی و تزئینی به شمار میرود، چاروق ظریف فرم و شکل خاصی دارد و با مواد اولیه ویژه ای که صرفا برای راه رفتن روی قالی و اطاق های مفروش ساخته می شود که سابقاً پشت بسته و بدون پاشنه بود، ولی چند سالی است که بصورت نعلین و پانه دار ساخته میشود و فقط کف آن از چرم و رویه آن برنگهای مختلف از نخهای ابریشمی و سیم گلابتون بافته و تزئین می شود.
,چارق در گذشته نوعی کفش و پاپوش بوده که از چرم ساخته می شده و در روستاها بیشتر چوپانان از آن استفاده می کرده اند و اغلب بدون پاشنه بود، با تسمه هائی که به ساق پا می پیچیده اند، درسال های اخیر نیز در زنجان نوعی از چاروق ساخته می شد که رویه آن از چرم قرمز رنگی بود که دباغ های زنجان با دست عمل می اوردند و کارخانه ای نبود، این نوع چاروق بدوت تسمه و بند بوده است با نوک عقابی برگشته و در آن هنگام که بازار کفاشان زنجان رونقی داشت و کفش ماشینی در کار کفش دوزی و کفاشی وقفه ایجاد نکرد.
,
استاد آزاد علی محمدی در مورد سابقه چاروق دوزی میگوید: چاروق دوزی از خیلی قدیم متداول بود و کشاورزان خودشان آن را از چرم خام درست می کردند ولی بعدها چرم پخته بکار گرفته شد، ولی بصورت امروزی شاید کمتر از صد سال است که تولید می شود قبل از همه استاد کاری بود بنام جعفر که در این زمینه کار می کرد.
وی ادامه داد:بعد از او شخصی بنام رضا این کار را دنبال کرد و سپس آقای اصغر خطیبی که استاد من بود در این زمینه فعالیت داشت که تا 6 سال پیش تنها کارگاه چاروق دوزی زنجان را اداره می کرد و من تنها شاگرد این کارگاه بودم که از 18 سالگی با ایشان همکاری می کردم و بعدها شاگرد دیگری نیز وارد کارگاه شد پس از 7 سال شاگردی و کار با استاد رموز کار را آموختم و خود کارگاهی مستقل دایر کردم.
,
این هنرمند زنجانی ادامه داد: چند سالی است که خودم در این کارگاه فعلا تنها کارگاه چاروق زنی زنجان است کار میکنم زیر استاد اخیراً کارگاهش را تعطیل کرده و بکار دیگری روی آورده است.
علی محمدی تصریح کرد: ما قبلاً چاروق ها را بصورت پت بسته و بدون پاشنه درست می کردیم و امروزه بصورت دمپائی و پاشنه بلند تهیه می کنیم مگر اینکه کسی سفارش داده، بخواهد بصورت سابق برایش بدوزیم.
,
وی افزود: به مدت ۵۵ سال در کار چارق دوزی فعالیت می کنم.
,این استاد هنرمند با بیان اینکه در حال حاضر به دلیل کمبود مواد اولیه و گرانی آن وضعیت چارق دوزی مطلوب نیست، ادامه داد: در حال حاضر چارق زنجان با مخمل چینی است، نخ ابریشم و سیم گلابتون و نخ ایرانی تولید می شود.
,این استاد کار قدیمی با اشاره به اینکه وضعیت فروش نیز خوب نیست،گفت: قیمت بالای چارق موجب شده تا مردم راغب به خرید این محصول نباشند.
,علی محمدی با بیان اینکه چارق اصل به قیمت 60 تا 70 هزار تومان به فروش می رسد، افزود: گرانی مواد اولیه موجب گرانی چارق شده است.
,وی با اشاره به اینکه در برخی از نمایشگاه های صنایع دستی شرکت می کنم، گفت: استقبال مردم از نمایشگاه ها برای بازدید خوب است.
,این هنرمند با اشاره به اینکه بجز من علی رضایی و مرد علی حیدری در این حرفه از قدیمی ها هستند، افزود: بیشتر جوانانی که وارد این حرفه می شوند به عنوان کارآموز هستند.
,وی با بیان اینکه جوانان به دلیل نداشتن شغل ثابت به اجبار به این کار روی می آورند، خاطرنشان کرد: بر پایداری این صنعت تنها سه نفر باید در این صنعت مشغول به کار شوند چرا که دیگر این صنعت کارآیی لازم را ندارد.
,,
*در مقابل تولید فروش وجود ندارد
,علی محمدی با اشاره به اینکه اگر تعداد صنعتکاران این حوزه افزایش یابد، میزان فروش کم می شود،گفت: چرا که در مقابل تولید فروش وجود ندارد.
,وی با بیان اینکه معمولا چارق های کنونی به عنوان هدیه استفاده می شود، افزود: قیمت بالای آن موجب شده تا خریدار کم شود.
,این استاد کار حرفه ای زنجان تولید را مایه خیر و برکت برای کشور می داند و معتقد است باید از صنایع فراموش شده حمایت های لازم صورت گیرد.
,وی با اشاره به اینکه تولید عبادت است چرا که خیر انسان به جامعه می رسد، افزود: به خاطر علاقه در این رشته فعالیت می کنم و خداوند متعال را شاکرم که محتاج کسی نیستم.
,وی با بیان اینکه توصیه می کنم جوانانی که وارد این کار می شوند ابتدا به بازار یابی توجه ویژه داشته باشند، گفت: اگر بتوانند در این زمینه موفق باشند، می توانند از این هنر صنایع دستی بیشترین منفعت را داشته باشند.
,گفتنی است، آراضی علی محمدی دارای 68 سال سن و پنج سر عائله است که پسرش مهدی نیز به عنوان استادکار در کنار پدر فعالیت می کند، اگر چه بقیه پسران این استادکار زنجانی هم هر از گاهی به این صنعت بها می دهند.
,آراض علی محمدی قدیمی ترین شاگرد استاد خطیبی مرحوم است که این حرفه و رموز آن را بسیار خوب فرا گرفت و خود بطور مستقل کارگاهی دایر کرد.
,گفتنی است، در ایام نوروز نیز در قالب نمایشگاه های مختلف و در مغازه های صنایع دستی زنجان این هنر دست زنجانی ها به فروش می رسد.
,انتهای پیام/ر
,]
ارسال دیدگاه