به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از پارس،حسن روحانی در بخشی از تاریخ شفاهی خود آورده است: اروپایی‌ها به ما گفتند که فشار این همسایه‌هایتان را کم کنید، الان هم اسرائیل به ما فشار می‌آورد، هم آمریکا، هم عرب‌ها بنابراین در مجموع، فشار آمریکا مهم‌ترین عامل بود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «پارس»، مجموعه ای از همراهان حسن روحانی در حال تدوین خاطرات شفاهی وی هستند. در بخشی از این خاطرات که هنوز به صورت مکتوب منتشر نشده و مربوط به مذاکرات هسته ای در دوران دولت دوم خرداد و به ریاست وی بوده است(1384- 1382) می گوید: عرب‌ها اساساً از اینکه موازنه قدرت بهم خورده بود، ناراحت بودند. در ذهن آنها بین ایران و عراق یک موازنه‌ای برقرار بود. ایران قدرت بزرگی بود، عراقی‌ها نیز به لحاظ نظامی، قدرتی در منطقه بودند که به‌زعم عرب‌ها می‌توانستند روزی مقابل ایران بایستند. خب وقتی صدام از بین رفت، این موازنه بهم خورد.
,وی افزوده است: قبلاً عربستان دنبال طالبان رفته بود و به آنها کمک می‌کرد، تا مشکلی در برابر ایران باشند، حکومت طالبان نیز سرنگون شد. بنابراین جایگاه ایران ارتقا پیدا کرد. همزمان در آن مقطع موضوع هسته‌ای مطرح شد. آنها از اینکه توازن قوا بهم خورده بود، ناراحت بودند.
,
, روحانی اضافه کرد: بنابراین تلاش کردند از طریق پرونده هسته‌ای، ایران تحت فشار قرار بگیرد. چون قدرت هسته‌ای را یک نقطة قوت جدید برای ایران می‌دانستند. ما می‌دانستیم که آنها کارشکنی می‌کنند یا فشار می‌آورند. اما نمی‌دانستیم که این فشار خیلی زیاد است. اروپایی‌ها به ما گفتند که فشار این همسایه‌هایتان را کم کنید، الان هم اسرائیل به ما فشار می‌آورد، هم آمریکا، هم عرب‌ها بنابراین در مجموع، فشار آمریکا مهم‌ترین عامل بود.
,بر اساس خاطرات حسن روحانی(1384- 1382)؛ در آن زمان یک اجماعی در داخل وجود داشت که ما با عربستان روابط خوبی داشته باشیم. کسی در نظام، مخالف این نظر نبود. من برای اولین بار سال 77 رفتم عربستان. آن زمان عربستان ما را در داستان «خُبَرْ» متهم کرده بود. من به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی به عربستان رفتم.
,وی افزود: از طرف آنها آقای نایف طرف مذاکره بود. مذاکره ما طولانی شد. از سر شب تا صبح طول کشید. از ساعت 10 شب مذاکرات شروع شد و تا 5 صبح به طول انجامید. در نهایت به یک تفاهم رسیدیم و آن منجر به یک تفاهم‌نامه امنیتی شد که دو طرف امضا کردیم. در سال 84 مجدداً به عربستان رفتم. بحث‌های مفصلی راجع به منطقه، مسایل دو کشور و مسایل هسته‌ای داشتیم. با نایف به توافق رسیدیم که چهار کمیته تشکیل دهیم. این کمیته‌های چهارگانه، بنا بود هر چند ماه یک بار تشکیل شود و کارها را دنبال کند. اما بعد که من از دبیرخانه بیرون آمدم، نه این کمیته‌ها تشکیل شد و نه مسایل دنبال شد.
,دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی(۲۲ مهر ۱۳۶۸ – ۲۴ مرداد ۱۳۸۴) با اشاره به اینکه روسها نیز مخالف چرخه سوخت هسته ای هستند گفت: چین و روسیه هر کدام یک منطق خاصی نسبت به برنامه هسته‌ای ایران داشتند. روسیه نظرش این بود که ایران چرخه سوخت کامل نداشته باشد. این همان نظر غربی‌ها بود. منتها لحن آنها متفاوت بود گرچه هدف‌شان با غربی‌ها یکی بود.
,روحانی افزود: وقتی سه وزیر اروپایی نامهای به ما نوشتند که فعالیت‌های خود را تعطیل کنید، بلافاصله روسها یک روز بعد نیز به همین مضمون نامهای نوشتند و برای ما ارسال کردند که فعالیت‌های خودتان را متوقف کنید.
,بر اساس خاطرات حسن روحانی(1384- 1382)؛ روسها علاقه‌مند نیستند که ما دارای چرخه سوخت باشیم. ما البته با روسها مذاکره داشتیم. اما اینکه در پرونده هسته‌ای، ما غرب را کلاً کنار بگذاریم و بگوییم با چین و روسیه به حل و فصل نهایی می‌رسیم، این چیزی نبود که در محاسبات ما قابل قبول باشد.
,وی افزود: ما می‌گفتیم که باید از روس و چین حداکثر استفاده را ببریم بالاخره آنها نقش دارند. اما می‌گفتیم باید از سه کشور اروپایی نیز استفاده کنیم تا به سامان برسیم. خود روسیه و چین نیز همین بحث را مطرح می‌کردند و می‌گفتند که ما به تنهایی نمی‌توانیم پرونده شما را حل کنیم آنها را از دست ندهید. اما نمی‌دانم چرا تیم بعدی در روزهای اولیه به این نتیجه رسید؟
,دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی(۲۲ مهر ۱۳۶۸ – ۲۴ مرداد ۱۳۸۴) درخصوص زمینه های بروز فتوای رهبری درخصوص حرمت تولید و استفاده از سلاح هسته‌ای گفت: آن زمان که ایشان در نماز جمعه مطرح کردند گفتند که تولید، نگه‌داری و استفاده. یعنی از هر سه مورد نام بردند. فکر می‌کنم در نیمة آبان ماه سال 83 بود که ایشان برای اولین بار این فتوا را در دانشگاه تهران در نماز جمعه مطرح کردند.
,
, روحانی افزود: آن زمان در آستانه بحث‌های توافق پاریس نیز بود. در توافق‌نامه پاریس حکم تضمین عینی از طرف ایران قید شده بود، اما از طرف اروپایی‌ها بر تضمین محکم و تعهدات محکم تأکید شده بود. اولین مذاکره‌ای که من با سه وزیر اروپایی داشتم 13 دسامبر 2004 بود. 23 آذر 83 بود. فتوای رهبری حدود یک ماه قبل از این موضوع اعلام شده بود. در آن جلسه به آنها گفتم که مهم‌ترین بحث ما این است که در موضوع تضمین عینی توافق شود و همچنین موضوع تضمین‌ها و تعهدات محکم از طرف شما.
,وی با اشاره به تضمین های طرف ایرانی ادامه داد: من در آن جلسه به سه وزیر اروپایی گفتم دو تضمین عینی از سوی ایران وجود دارد که شما باید آنها را بدانید. یکی از آنها فتوای رهبری است. ایشان فتوا دادند و دستیابی به بمب را حرام اعلام کردند. این فتوا، برای ما از N.P.T و پروتکل الحاقی هم مهم‌تر است. یعنی از هر قانون دیگر برای ما مهم‌تر است.
,روحانی افزود: تضمین دوم که به آنها گفتم این بود که گسترش روابط ما با شما خود می‌تواند یک تضمین عینی باشد. اگر روابط اقتصادی و سیاسی ما با شما آنچنان گسترش پیدا کند که در حد استراتژیک باشد، خود این بالاترین تضمین عینی است. زیرا کشوری که روابط بسیار بالایی با اروپا داشته باشد هیچ‌گاه حاضر نمی‌شود به خاطر دستیابی به بمب، به روابط خوب و استراتژیک خود صدمه بزند. فرانسوی‌ها همواره گفتند که هدف ما از این مذاکرات رسیدن به یک رابطه استراتژیک با شماست.
,وی در مورد سطح آشنایی اروپایی ها با واژه «فتوا» گفت: اصولاً اروپایی‌ها کم‌وبیش با مسئله فتوا آشنا هستند. حتی در بعضی مقالاتی که غربی‌ها نوشته‌اند، آن را ترجمه نکردند. از خود کلمه «فتوا» استفاده کرده‌اند. مانند کلمه «آیت‌الله». که عیناً بکار می‌رود.
,وی افزود: آنها درباره ماجرای فتوای سلمان رشدی نیز یک ذهنیتی از قبل راجع به فتوا داشتند. لذا می‌دانستند که این کلمه دینی چه جایگاهی دارد.
,وی ادامه داد: آنها می‌گفتند که این فتوای رهبری خیلی خوب است و اگر به قانون تبدیل شود، نگرانی غرب نیز از بین می‌رود. یعنی اتفاقی که رخ می‌داد این بود که این فتوا که جنبه دینی داشت از جنبه حقوقی نیز تبدیل به قانون می‌شد.
,بر اساس خاطرات حسن روحانی(1384- 1382)؛ در فروردین ماه 84 یک طرحی ارائه دادیم که هم تضمین‌های عینی و هم تضمین‌های محکم بود. این طرح چهار مرحله داشت. این طرح از نظر ما می‌توانست هم برای ما و هم برای غربی‌ها دارای تضمین‌های عینی و محکم باشد. قرار بود که ما درباره این طرح، چهار مرحله‌ای صحبت کنیم اما در اردیبهشت سال 84 به دلیل تصمیم جدید، این مباحثات کاملاً متوقف شد.
,انتهای پیام/ع
]
ارسال دیدگاه