احیای کبوترخانه ها، رونق اقتصادی را به همراه دارد؛
اشتغالزایی اصفهانی ها با پر کشیدن کبوترها
برج های کبوتر یکی از جاذبه های زیبای اصفهان است که گاه و بیگاه در برخی از خیابان های شهر می بینیم. برج هایی که غالب تزیینی پیدا کرده است و در این شهر موزه تاریخی با شکل های مدور و بالابلندش، خبر از گذشته هایی پر رمز و راز می دهد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز:
, شبکه اطلاع رسانی دانا , صاحب نیوز,تصور بال و پر زدن پرنده های مهربان وسفیدی که گاه گاه زیبایی هر خانه را در خود می گیرد، توصر زیبایی است که انگار یکدفعه آسمان پر شود از یک مشت پر سفید؛ در آسمان چرخ بخورد و آرام و با وفا در کندوهای تزیینی خودش بخزد. حیوانی که همیشه به انسان اعتماد داشته است.
, ت,اما در سال های پیش از این کبوترها تنها جاذبه زیبایی نداشتند؛ بلکه صرفه اقتصادی هم داشته اند؛ به خصوص در عصر صفویه.
,اما این برج های گرد و بلند که دارای طرح های زیبا و دل انگیز هستند؛ دارای حجره های کوچکی در داخل هستند. این حجره ها برای این ساخته شده اند تا کبوتران آشیانه های خود را در آن بسازند.کبوترخانه های اصفهان معماری و کاربرد قابل توجهی داشته اند.
,شاهکارها یی از دوران صفویه
, شاهکارها یی از دوران صفویه,در این دوران کبوترخانه ها ساخته می شد تا با جمع آوری فضولات این پرنده برای کشت و زرع استفاده کنند. این فضولات پس از مخلوط شدن با خاک، کود بسیار عالی می شد تا خربزه و هندوانه و سایر میوه های جالیزی بهتر پرورش یابند.
,ایران کشوری است که بهترین کبوترخانه های جهان در آنجا ساخته می شود. در اطراف اصفهان بیش از ۳ هزار کبوترخانه را شمرده اند. برخی از این برج ها گاه تا ۱۴ هزار کبوتر در خود جای می داده اند. این گفته ژان شاردن سیاح فرانسوی است که در زمان صفویه به اصفهان سفر کرده بود. با گذشت ۴۰۰ سال، تعداد کبوترخانه های اصفهان از ۳ هزار به حدود ۳۰۰ باب کاهش یافته و از این تعداد تا سال گذشته ۶۵ کبوتر خانه در فهرست آثار ملی میراث فرهنگی و گردشگری ثبت شده است.
,می توان گفت آنچه امروزه از عظمت و وفور کبوترخانه باقی مانده، بیشتربقایای مخروبه و نیمه مخروبه است که در دشت های اطراف منطقه اصفهان خودنمایی می کند.
,الیزابت بیزلی جهانگرد انگلیسی می گوید: احتمال دارد پیشنهاد ساخت این برج ها به وسیله معماران ارمنی جلفای آذربایجان به شاه عباس داده شده باشد.
,گرچه ابن بطوطه هم در سفرنامه اش که قدیمی ترین منبع موجود در این باره است، سخن از کبوترخانه های اصفهان به میان آورده، اما به نظر می رسد رونق کبوترخانه ها و شکوفایی معماری آنها از دوره صفویه، مقارن رونق گرفتن کشاورزی و سایر هنرها در اصفهان آغاز شده باشد.در حال حاضر، بیشترین نام و نشانی از کبوترخانه های اصفهان را باید در نوشته های جهانگردان و سفرنامه نویسانی که زمان صفویه به اصفهان سفر کرده اند، سراغ گرفت.
,هم اکنون در منطقه شرق اصفهان بیشترین تعداد برج های کبوتر دیده می شود و آن هم به علت وجود دشت های گسترده و کشت غلات در این منطقه بوده است.
,
صرفه های اقتصادی برج های کبوتر
فرشید ابراهیم پور، کارشناس میراث فرهنگی در این باره گفت: کشاورزان فضله کبوتر را با خاکستر و خاک مخلوط کرده، برای کشت و زرع به کار می بردند در گذشته ها کشاورزان فضله ها را به شکل قالبی مکعب آجری درآورده و هر قالب را یک تا دو قران می فروختند. ۴۰ سال قبل نیز هر کیلو کود کبوتر هفت ریال ارزش داشت و در اوایل قرن ۱۹ نیز هر ساله یک برج کبوترخانه نزدیک به ۱۰۰ تومان درآمد داشت.
,
وی گفت: صاحبان کبوترخانه ها ۳ ماه یک بار برای جمع آوری فضولات داخل کبوتر خانه ها می شدند و کود حاصل را جمع آوری می کردند. در منابع آمده است که کود جمع آوری شده برمبنای آمار کبوتران موجود در کبوتر خانه که گاهی به بیش از ۷ هزار جفت بالغ می شد، نزدیک به ۷۰ هزار کیلوگرم در سال بود که عایدی ارزشمندی برای کشاورزان به شمار می رفت.
,وی افزود: مروری بر نوشته های مستشرقان و جهانگردان در طی۳ قرن گذشته نشان می دهد که از حدود ۷۰۰ سال قبل، برج های کبوتر در اصفهان خرید و فروش می شده و حتی صاحبان آنها به علت درآمد قابل توجهی که از این برج ها عایدشان می شد، همه ساله مبلغی به عنوان مالیات به دولت های وقت پرداخت می کردند، با تغییرات زندگی انسان ها در ۱۰۰ سال گذشته، کم کم کبوترخانه ها نیز جایگاه پیشین خود را از دست دادند.
,ابراهیم پور ادامه داد:مالکیت این برج ها که بیشتر موروثی و برخی متعلق به حاکم بود، با تغییرات ایجاد شده در وضعیت کشت و کار بی معنی شد. زمانی برج ها خرید و فروش می شدند؛ اما با ورود کودهای شیمیایی ارزان تر و سهل الوصول تر، دیگر جایی برای کبوترخانه ها و تحمل زحمت جمع آوری فضله و تهیه کود از آنها باقی نماند، گسترش شهرها باعث شد اطراف کبوترخانه ها مسکونی شود که این مسأله باعث فراری شدن کبوترها و عدم رغبت آنها به آشیانه سازی در برج ها شد.
,وی در ادامه افزود: همچنین زمین های زراعی که مسکونی شدند، کبوترها نیز مهاجرت کردند یا طعمه شکارچیان شدند. در اواخر دوره قاجاریه، شکار بی رویه کبوتر یکی از تفریحات حاکم اصفهان بوده که این خود از عوامل کاهش تعداد کبوتر بود.
,به علاوه عدم رسیدگی به تعمیرات برج ها، نفوذ آب از صحراهای اطراف به پی برج ها و برف و باران و نداشتن شیب مناسب و ناودان های مربوط به بام برج آنها را ویران کرد.
,ارنست هولستر در کتاب خود به قحطی سال ۱۸۷۰ – ۱۸۶۹ در اصفهان اشاره می کند که باعث شد تعداد زیادی کبوتر کشته و پراکنده شوند.
,او می گوید؛ بسیاری از کبوترخانه ها نیز در اثر اهمال در هم ریختند و خراب شدند.در شهر اصفهان، چشم آشنا ترین کبوترخانه هم اکنون در خیابانی به نام «برج» در جنوب اصفهان که زمانی دامنه کوه صفه بوده، واقع شده است.
,اما سخن اینکه رونق دادن به برج های کبوتر فضای زیبا و جذابی به سطح شهر می دهد. پیچ و تاب کبوترهای بال سفید در شهر به طور حتم زیبایی بصری را می افزاید و در جذب گردشگر بسیار عالی است؛ اما استفاده از این فضولات ازنظر اقتصادی هم بسیار قابل توجه خواهد بود که خود نوعی اشتغالزایی به وجود می آورد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه