آینده پژوهی توافق ژنو، بررسی سناریوهای ممکن
بالاخره پس از سال ها مذاکرات هسته ای با 1+5 ، دستگاه دیپلماسی کشور توانست با تلاش بی وقفه و دیپلماسی بسیار فعال، به توافقاتی با این 6 کشور دست یابد که در آن بخشی از تحریم ها حذف شده و عباراتی مبنی بر حق غنی سازی هسته ای ایران در آن لحاظ شده است و این به نوبه خود موفقیتی برای دستگاه دیپلماسی کشور است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا، بالاخره پس از سال ها مذاکرات هسته ای با 1+5 ، دستگاه دیپلماسی کشور توانست با تلاش بی وقفه و دیپلماسی بسیار فعال، به توافقاتی با این 6 کشور دست یابد که در آن بخشی از تحریم ها حذف شده و عباراتی مبنی بر حق غنی سازی هسته ای ایران در آن لحاظ شده است و این به نوبه خود موفقیتی برای دستگاه دیپلماسی کشور است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا,اما توافقات به عمل آمده در ژنو عکس العمل های متفاوتی را چه داخل و چه خارج از کشور به دنبال داشت به طوری که تحلیل واقعیت این اتفاق را برای بسیاری سخت نمود، چرا که در خارج از کشور برخی از دشمنان جمهوری اسلامی اظهار رضایت از این توافق کردند و برخی دیگر از دشمنان قسم خورده، آن را توافقی بسیار بد دانستند، در فضای داخلی نیز برخی به نقد شدید پرداخته و برخی دیگر از این توافق تمجید کرده اند، در این میان برخی نیز موضع دقیق تری گرفته و قضاوت در مورد این توافق را به آینده موکول کردند. اما آنچه در فضای داخلی وجه مشترک همه نظرات بود، صیانت از حقوق حقه جمهوری اسلامی، به خصوص غنی سازی در داخل خاک ایران بود است.
,
, حرکت بر لبه پرتگاه
,برای قضاوت صحیح در مورد این توافق بایستی قدری به آینده مذاکرات و نتایج احتمالی آن توجه داشت. در این رابطه این سوال وجود دارد که در مذاکرات پیش رو چه برگ هایی را برای خرج کردن داریم، تا بتوانیم تحریم های مهمتر و اساسی تر را برداریم؟ در مذاکرات فعلی دولت توانست تعدادی از تحریم ها را لغو کرده و مانع از تحریم های جدید شود، بدون آنکه از خط قرمز هایی که مقام معظم رهبری ترسیم نموده بودند و مورد تاکید ملت ایران است، عبور کند؛ اما دستگاه دیپلماسی در مذاکرات اخیر بر لبه پرتگاه حرکت کرد و تا مرز خطوط قرمز جلو رفت. به عبارت دیگر ما تقریبا هرآنچه که برای امتیاز دادن داشتیم، در این معامله خرج کردیم و دیگر برای معاملات بزرگتر بعدی چیزی برای خرج کردن نداریم.
,در توافقات اخیر ما امتیازات ارزشمندی چون توقف غنی سازی 20 درصد و تبدیل یا اکسید کردن ذخایر 20 درصدی، توقف پیشرفت در صنایع هسته ای، اعلام تمامی اطلاعات تاسیسیات هسته ای کشور و ... را در مقابل حذف قسمتی از تحریم ها به طرف غربی دادیم. حال اینکه اگر بخواهیم امتیازات دیگری که جمهوری اسلامی بدون عبور از خطوط قرمز می تواند در مذاکرات بعدی به طرف غربی بدهد را احصا کنیم ، شاید تعداد آن ها از یکی دو مورد بیشتر نشود که البته ارزش آن ها قابل مقایسه با امتیازات داده شده فعلی نخواهد بود و این در حالی است که حجم عظیمی از تحریم ها هنوز بر قوت خود باقی هستند.
,
, پاسخی که برخی به این سوال می دهند این است که تحریم ها یک ساختار منطقی و منظم دارد که اگر قسمتی از آن به هم ریخت، کل چارچوب آن فروخواهد پاشید، آن ها تحریم ها علیه ایران را تشبیه به بالنی می کنند که سوراخ کوچکی می تواند کل آن را نابود کند. مسئولین دولتی نیز در سخنانشان با تاکید بر اینکه نظام تحریم ها فرو خواهد پاشید اشاره به همین نکته دارند.
,نکته دیگری که اغلب در پاسخ به این سوال بر آن تکیه می شود این است که ما در مذاکرات آینده تنها بایستی اعتماد ساز کنیم و آن ها باید تحریم ها را حذف کنند و لازم نیست دیگر چیزی بدهیم.
,آینده مذاکرات چه خواهد شد؟
,حال با توجه این سوال و پاسخی که برای آن ذکر شد، در مذاکرات آینده و پس از گذشت این 6 ماه چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
,چند حالت قابل تصور است:
,1- طرف غربی با اعتماد به صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران، شروع به لغو تحریم ها کند.
,ما در اعتماد سازی بی تجربه نیستیم و قبلا اقداماتی بسیار بیشتر از آنچه در توافق فعلی تعهد داده ایم، برای اعتماد سازی انجام داده ایم که توقف کامل فعالیت های هسته ای برای مدت طولانی و نظارت کامل نهاد های بین المللی بر فعالیت های هسته ای ما بخشی از آن ها بوده است، اما دیدیم که نه تنها اعتماد آن ها جلب نشد و از شدت تحریم ها کاسته نشد بلکه اقدامات خصمانه آن ها بیشتر نیز گشت. فلذا این احتمال که غرب بدون گرفتن امتیاز و با اعتماد بر صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران شروع به حذف تحریم ها بنماید، وجود ندارد؛ پس می توان گفت سخن آن دسته از افرادی که معتقدند در مذاکرات پیش رو ما تنها بایستی اعتماد سازی کنیم ولازم نیست چیز دیگری برای لغو تحریم ها بدهیم، چندان به واقعیت نزدیک نیست.
,
, 2- طرف مقابل امتیازات بیشتری بخواهد و ما نیز راضی به اعطای امتیازات بیشتر شویم.
,این مورد نیزامکان وقوع ندارد، چرا که ما تقریبا تمام امتیازات ممکنه را خرج کرده ایم و با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری و خواست مردم و همینطور سخنان قاطع مسئولین دولتی مبنی بر عدم عبور از خطوط قرمز، چیز دیگری برای امتیاز دهی که بتواند قابل مقایسه با تحریم های اساسی تر باشد در اختیار نداریم.
,3- طرف مقابل امتیازات بیشتری بخواهد ولی ما راضی به اعطای امتیازات بیشتر نشویم.
,این همان اتفاقی است که به احتمال زیاد در مذاکرات آینده دیر یا زود، رخ خواهد داد، زیرا چنانچه مشخص است برنامه هسته ای ایران تنها بهانه است و غربی ها هدفشان از تحریم، نابودی نظام جمهوری اسلامیست، چنانچه این تحریم ها در طول سالیان مختلف پس از انقلاب اسلامی به بهانه های مختلف وجود داشته است. و همانطور که گفته شد، اگر غربی ها قرار بود با اعتماد به برنامه هسته ای ایران تحریم ها را لغو کنند، این کار را آن زمانی انجام می دادند که ایران پروتوکل الحاقی را داوطلبانه پذیرفت و فعالیت های هسته ای خود را به حالت تعلیق در آورد. از سوی دیگر جمهوری اسلامی نیز به هیچ عنوان قصد نادیده گرفتن حقوق هسته ای خود را ندارد؛ فلذا در صورتی که در مذاکرات آینده طرف مقابل بخواهد بر روی هر یک از حقوق هسته ای مادست بگذارد (که این کار را خواهد کرد) مذاکرات بی نتیجه خواهد ماند و با شکست رو به رو خواهد شد.
,
, حال سوال اینجاست که در صورت شکست مذاکرات آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ در این صورت نیز چند حالت متصور است:
,3-1- توافقات فعلی به همین شکل ادامه پیدا کند.
,شاید این اتفاق همان است که مسئولین دیپلماسی کشور به دنبال آن هستند و امید دارند که این بالن تحریم ها همینطور سوراخ بماند تا کم کم تمام هوای آن خالی شده، تحریم ها بی اثر شود و در طول زمان، خود به خود لغو شوند. اما نباید طرف مقابل را هم اینقدر ها احمق فرض کرد، چرا که آن ها هنوز چیزی از توافقات فعلی نگذشته از این سخن می گویند که ساختار تحریم ها به هم نخورده است و همه چیز قابل برگشت است و این 6 ماه را آزمایشی قلمداد کرده و ادعا می کنند که هنوز همه گزینه ها روی میز است. از سوی دیگر توافقات فعلی شاید برای 6 ماه به ضرر جمهوری اسلامی نباشد، اما استمرار آن مطلوب نیست؛ چراکه حیات یک سیستم به پیشرفت و توسعه آن است، در حالی که توافقات فعلی هر گونه پبشرفت را برای تاسیسات هسته ای منع کرده است.
,3-2- همه چیز به حالت قبل از مذاکرات بر گردد.
,اگر این اتفاق بیفتد، می توان گفت که مذاکرات فعلی نتایج خوبی داشته است چرا که ما توانسته ایم برای مدت 6 ماه زمان بخریم و بخشی از مشکلات اقتصادی خود را حل کنیم و چیزی هم از دست نداده ایم؛ اما باید توجه داشت که ما در آستانه تحریم های شدید تری به این توافقات رسیدیم و قطعا اگر به حالت قبل برگردیم، نه تنها آن تحریم های جدید وضع خواهند شد، بلکه دشمنان قسم خورده جمهوری اسلامی، به بهانه عدم همکاری ایران، شرایط را برای ما سخت تر نیز خواهند کرد.
,
, 3-3- تحریم ها شدید تر و اوضاع برای ایران سخت تر گردد.
,چنانچه در بخش قبل گفته شد در صورت شکست مذاکرات آینده، احتمال وقوع این اتفاق زیاد است. باید توجه داشت که همانگونه که ما این توافقات 6 ماهه را به عنوان محکی بر صداقت غربی ها نگاه می کنیم، آن ها نیز این توافق را به عنوان آزمونی برای ایران مطرح می کنند که آیا قصد ساخت بمب اتم دارد یا نه؛ و البته بایستی به این نکته نیز توجه داشت که تمام رسانه های دنیا و به تبع آن بخش اعظمی از افکار عمومی در اختیار ایشان است. اگر غرب امروز برای وضع تحریم های شدید تر یا اقدامات دیگر علیه ایران با فشار افکار عمومی مواجه است، در صورت شکست مذاکرات و از سر گرفته شدن پیشرفت های هسته ای جمهوری اسلامی، بسیار راحت تر و با فشار کمتر می تواند به اقدام علیه جمهوری اسلامی فکر کند. حتی اقدام نظامی نیز در صورتی که بتوانند کشور های جهان را با خود هم صدا کنند برای ایشان بسیار راحت تر از امروز خواهد بود. در این رابطه می توان به پیشبینی نشریه فارن پالیسی اشاره کرد که سال آینده را سال جنگ با ایران به علت عدم توافق هسته ای ذکر می کند. البته جمهوری اسلامی جواب هر تجاوزی را به راحتی و محکم خواهد داد و دشمنان جرات دست درازی نخواهند داشت، اما نبایستی کاری کنیم که هزینه اقدام علیه جمهوری اسلامی کم شود.
,نتیجه گیری
,ما در مذاکرات فعلی اصل سرمایه خود و تقریبا تمام آن را به میان آوردیم در صورتی که طرف دیگر تنها سود سرمایه خود را به میان آورد؛ فلذا به نظر می رسد از آنجا که از سویی غربی ها راضی نخواهند شد که ایران هسته ای باشد و از سوی دیگر ما نیز راضی نخواهیم شد که از حقوق خود صرف نظر کنیم، نباید امید چندانی به آینده مذاکرات هسته ای داشت و حتی بایستی منتظر شرایط سخت تر ناشی از عدم توافق بعدی نیز باشیم. به هر حال در شرایط فعلی دستگاه دیپلماسی بایستی همچنان با اقتدار بر روی حقوق ملت ایران پافشاری کند و خود را برای رویارویی جدی تر با استکبار جهانی آماده سازد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه