استاد دانشگاه و طنز پرداز:
با طنزپیشگی نمی توان زندگی کرد/پیشنهاد مسئول یکی از ستادهای انتخاباتی را نپذیرفتم
طنزپرداز برجسته استان مرکزی با اشاره به اینکه در حال حاضر با شعر و شاعری نمی توان زندگی را گذراند، گفت: در ایران بر خلاف سایر کشورها، نویسندگی و شاعری شغل محسوب نمی شود. از طرفی هنر در ایران با تنبلی عجین است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از دیار آفتاب، در ادامه گفتگو خبرنگار این پایگاه خبری با عباس احمدی، نویسنده کتاب های دانشگاه نامه، مثنوی دانشجویی و مخزن الاشرار به تعریف هنر متعهد از دیدگاه وی رسیدیم.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, دیار آفتاب, دیار آفتاب,,
او معتقد است هنر متعهد هنریست که نتیجه و حاصل انقلاب اسلامی باشد.
,
, قسمت دوم گفتگو با این نویسنده را مشاهده می کنید:
,,
مشاهده قسمت اول مطلب
, قسمت اول, قسمت اول, قسمت اول, قسمت اول,
*به نظر شما ویژگی های هنر متعهد چیست؟
هنری که نتیجه انقلاب اسلامی باشد. هنر متعهد ابتدا باید به خودش تعهد داشته باشد. شعر متعهد باید به ساختار شعری خود پایبند باشد.
,
ادبیات افراد متعهد باید قوی باشد. شعر و داستان ضعیف را نباید در زمره هنر متعهد جای داد چون کار ضعیف مورد انتقاد به اصطلاح روشنفکران قرار می گیرد. اما اگر افراد متعهد و قوی مانند رضا امیرخانی در حوزه داستان و ناصر فیض در زمینه طنز که پس زمینه مذهبی دارند، در حوزه ادبیات مطرح شوند به تبع آن ادبیات انقلابی نیز تعالی پیدا می کند. در ثانی هنر متعهد هنری است که دغدغه اجتماعی مثبت داشته باشد.
,
*نگاه شما به طنز یک نگاه تفننی است و یا آن را وسیله ای برای طرح مشکلات اجتماعی می دانید؟
در دوران دانشجویی که طنز می نوشتم، جشنواره و تشویقی در کار نبود. بیشتر دغدغه داشتم که به نوعی صحبتم را در دانشگاه مطرح کنم که نشریات دانشگاه تهران این بستر را برای من ایجاد می کرد. حتی برخی از ابیات مثنوی دانشجویی، همان اشعار چاپ شده من در نشریه دانشگاه است.
, *نگاه شما به طنز یک نگاه تفننی است و یا آن را وسیله ای برای طرح مشکلات اجتماعی می دانید؟,
,
*آیا اشعارتان منجر به تغییر و اصلاح امری شده است؟
در دوران دانشجویی این موضوع بیشتر نمود داشت. همین که مشکلات را در نشریه مطرح می کردیم تحرک در دانشگاه بیشتر می شد.
, *آیا اشعارتان منجر به تغییر و اصلاح امری شده است؟,
,
*شما برای دلتان هم شعر می گویید؟ یا صرفا موضوعات اجتماعی را مدنظر قرار می دهید؟
من شعر شخصی ندارم. البته این حُسن نیست. اما شاعر اجتماعی کسی است که دغدغه های کلی و کلان جامعه را نگاه کند.
, *شما برای دلتان هم شعر می گویید؟ یا صرفا موضوعات اجتماعی را مدنظر قرار می دهید؟,
,
*تا به حال شعر سفارشی سرودید؟
به آن معنا نه. برای اهل بیت اشعاری را سرودم که از جمله افتخاراتم هست. در دوران انتخابات یکی از کاندیداها شعری برای ستاد خود به من سفارش داد اما قبول نکردم. البته اگر کار سفارشی با عقیده شاعر همسو و منطبق باشد، چرا که نه؟
, *تا به حال شعر سفارشی سرودید؟,
,
*فکر می کنید برای حل چه موضوعاتی می توان از طنز بهره برد؟
در خیلی موضوعات. در مخزن الاشرار درباره تخریب محیط زیست نیز شعر طنز نوشتم. حتی در موضوعاتی که اصلا راه طنزپردازی ندارد، می توان طنز گفت.
, *فکر می کنید برای حل چه موضوعاتی می توان از طنز بهره برد؟,
,
*مثلا؟
مثلا من درباره ترور دانشمندان هسته ای طنز نوشتم. در نشریه سه نقطه که زیرنظر حوزه هنری تهران است، ستونی با عنوان سیکرت گاردین، نقیضه ای بر گلش راز شبستری، سری موضوعاتی را باز کردیم که شاید طنزنوشتن پیرامون آنها غیرممکن یا خیلی سخت باشد. مثلا درباره اسلام هراسی، فرقه های ضاله، داعش، تکفیری ها، وهابیت و بهاییت طنز نوشتیم.
طنز متعهد در این قبیل کارها بسیار مشکل است. شاعری می شناسم که در شعر شفاعی خود، در مقایسه ای بی منطق پیرامون آمار بارندگی ایران و اروپا، نماز باران را به استهزاء گرفته بود. در حالی که این مسائل کاملا علمی است.
, *مثلا؟,
,
,
*چرا این گونه طنزها را ترویج می دهند؟
(با خنده) شاید زندگی به آنها فشار آورده است.
, *چرا این گونه طنزها را ترویج می دهند؟,
,
*اگر زندگی به شما نیز فشار بیاورد از این دست اشعار می نویسید؟
(باخنده) معلوم نیست. عاقبت به خیری مهم است.
, *اگر زندگی به شما نیز فشار بیاورد از این دست اشعار می نویسید؟,
,
*در استان مرکزی نشریات طنز ظهور و بروز کمتری دارند. فکر می کنید چرا؟
چون انتشار نشریه نیاز به اسپانسر و وضع مالی خاص دارد. البته به نظرم طنز عطش فکری دارد و مخاطبان خود را پیدا می کند. نشریه استانی مجنون از هشت صفحه یک صفحه کامل را به طنز اختصاص داده است. البته صاحب امتیاز، این اشعار را از اینترنت دریافت و بدون درج نام شاعر چاپ می کند. به جز این نشریه من متون طنزی در نشریات استان ندیدم.
سایر استان ها مانند خراسان، اصفهان نشریاتی طنز با حمایت شهرداری منتشر می کنند و در آن به موضوعات و معضلات شعری می پردازند. اما آیا در استان می توان این کار را انجام داد؟
, *در استان مرکزی نشریات طنز ظهور و بروز کمتری دارند. فکر می کنید چرا؟,
,
,
,
*بیشتر به اشعار کدام شاعرعلاقه دارید؟
به ناصر خسرو به دلیل اشعار قدرتمندی که دارد و وحشی بافقی به دلیل جسارت زبانی و عاشقانگی خاصی که در اشعارش هست علاقه دارم. البته اشعار صائب نیز بسیار زیبا هستند. از شاعران معاصر آقایان جلیل ابوترابی، ابوالفضل ضروری نصر آباد، سعید بیابانکی نیز در زمره شعرای خوب و مورد علاقه من هستند.
از شعرای قدیمی تر نیز عبید زاکانی و عمران صلاحی نیز شعرای خوبی هستند.
,
,
*آیا به نظر شما اشعار عبید زاکانی در زمره طنز فاخر محسوب می شود؟
خوب شرایط اجتماعی دوران عبید زاکانی بسیار با امروز فرق داشت. او در دوران خفقان مغول می زیسته لذا سعی داشت مشکلات را به زبان طنز بیان کند. چه اینکه در اشعارش می گوید: رو مسخرگی و مطربی آموز، تا داد خود از مهتر و کهتر بستانی. اگر برخی مسائل را جدی می گفت به شدت تحت فشار قرار می گرفت.
عبید زاکانی رساله هایی مانند موش و گربه دارد که غنی از تمثیلات است. به همین دلیل پدر شعرطنز فارسی محسوب می شود.
شعرای قدیم ما هجویات زیادی داشتند. مثلا در برخی از اشعار سعدی ابتذال وجود دارد تا جایی که یکی از منظومه های وی مشحون از کلمات رکیک است که این موضوع به دلیل شرایط نامساعد اجتماعی دوران زندگی شعراست.
بعد از سعدی، ایرج میرزا با زبان فارسی روان طنز می سراید. اگرچه ایشان هم علیرغم خدمات بزرگی که به طنز ارائه کرده، هجویات و حذفیات منفی نیز دارد.
اسم یکی از خیابان های مشهد، ایرج میرزا بود که متاسفانه به دلایلی نام خیابان را عوض کردند. این کار درستی نبود چراکه باید نقاط قوت مفاخر را پررنگ جلوه دهیم.
ایرج میرزا آغازگر طنز نوین در ایران است. نقشی که جمالزاده در حوزه ادبیات داستانی دارد ایرج میرزا در حوزه طنز ایفا کرد.
, *آیا به نظر شما اشعار عبید زاکانی در زمره طنز فاخر محسوب می شود؟,
,
,
,
,
,
,
*پیشنهادتان به جوانانی که قصد ورود به این حوزه دارند، چیست؟
جوانان اگر استعداد و نمکی در آثارشان داشته باشند بهتر است ورود پیدا کنند. شاعر طنز خیلی کم داریم. افرادی که طنز را جدی بگیرند کم داریم. اگر استعداد دارند وارد شوند. به نظرم این عرصه جای کار دارد. البته باید تخصصی ورود پیداکنند تا پراکنده کاری نباشد.
, *پیشنهادتان به جوانانی که قصد ورود به این حوزه دارند، چیست؟,
,
*طنز در جنبه های زندگی شما به ویژه شغلتان بروز داشته است؟
متاسفانه سیستم ادارات ما نقدپذیر نیست و این مسئله در دانشگاه آزاد شاید شدیدتر هم باشد. سعی کردم روحیه ام را در دانشگاه آزاد حفظ کنم البته در این خصوص ضرر های زیادی متحمل شدم. در دوران دانشجویی نیز به دلیل فعالیت های فرهنگی ضربه های زیادی خوردم.
, *طنز در جنبه های زندگی شما به ویژه شغلتان بروز داشته است؟,
,
*اگر بخواهید بین شغل و شعر یکی را انتخاب کنید کدام یک را از زندگی خود حذف می کنید؟
رشته و شغلم تضادی با شاعری ندارد. اما در این دوره با شعر و شاعری نمی توان زندگی کرد. منطقا رشته و شغلم را انتخاب می کنم. چون در ایران بر خلاف سایر کشورها، نویسندگی و شاعری شغل محسوب نمی شود. از طرفی هنر در ایران با تنبلی عجین است. این روحیه در هنرمندان وجود دارد.
, *اگر بخواهید بین شغل و شعر یکی را انتخاب کنید کدام یک را از زندگی خود حذف می کنید؟,
,
*آفت نویسندگی و شاعری چیست؟
در هنر غرور، عدم مطالعه و خود بزرگ بینی آفت بزرگی محسوب می شود و بزرگتر از آن نداشتن ثبات عقیده است. چون گاهی اوقات شاعر به دلایل معیشتی مجبور به تملق از یک دولت و بدگویی از دولت دیگر شود. لذا به نظرم افرادی که با ادبیات سرو کار دارند حتما باید یک شغل دیگر هم داشته باشند تا اشعارشان تحت تاثیر مسائل معیشتی قرار نگیرد.
, *آفت نویسندگی و شاعری چیست؟,
,
*یک استاد خوب باید چگونه دانشجو را تربیت کند؟
سعی می کنم در کلاس ها، گریزی به مسائل مطرح روز بزنم چون معتقدم تعلیم و تربیت با هم است. وظیفه استاد مصداق بارز امر به معروف است. چون دانشجو به استاد نگاه ویژه تری دارد. علاوه بر آن به نظر می رسد پندهای اخلاقی یک استاد کشاورزی بیشتر از استاد معارف تاثیر دارد.
, *یک استاد خوب باید چگونه دانشجو را تربیت کند؟,
,
*از اینکه این فرصت را در اختیار ما قرار دادید متشکریم. صحبت پایانی شما؟
تشکر می کنم که به بخش ادبیات به ویژه شعر طنز استان مرکزی اهمیت می دهید. امیدورام این اقدام فتح بابی برای حضور سایر نهادها در این عرصه شود چراکه فضای شهر تنها یک کالبد سیمانی و آهنی نیست و باید به روح آن که ادبیات و فرهنگ است توجه شود.
, *از اینکه این فرصت را در اختیار ما قرار دادید متشکریم. صحبت پایانی شما؟,
,
,
انتهای پیام/ر
]
ارسال دیدگاه