آسیب شناسی پژوهش در ایران
پژوهشگری یا «مونتاژکاران پژوهشی»؟!
زمانی که یک پژوهش نقش چندانی در روند توسعه نداشته باشد یا سهم کمی در تولید ناخالص ملی داشته باشد، چندان به پیشرفت کشور کمک نمی کند. این امر خصوصا در زمینه علوم انسانی دوچندان می شود و اثرات خود را بیشتر نمایان می کند...[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز،می توان گفت، پژوهش فرایند رسیدن به راه حل های قابل اطمینان از طریق گردآوری، تحلیل و تفسیر داده ها به گونه ای برنامه ریزی شده و نظام مند است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, صاحب نیوز, می توان گفت، پژوهش فرایند رسیدن به راه حل های قابل اطمینان از طریق گردآوری، تحلیل و تفسیر داده ها به گونه ای برنامه ریزی شده و نظام مند است.,پژوهش به عنوان یکی از نیازهای اساسی جامعه برای نیل به پیشرفت و توسعة همه جانبة مطرح می باشد. هر چقدر پیریزی امر پژوهش محور در یک جامعه بیشتر باشد مسلماً دستاوردهای بهتر و با کیفیت تر علمی نصیب آن جامعه خواهد شد. پژوهش یک بحث قابل توجه و حائز اهمیتی است زیرا پژوهش هم در رشد علمی و هم در رشد اقتصادی و جایگاه بین المللی کشور تاثیر بسزایی می گذارد. اگرچه در ایران نیز بحث پژوهش محوریت یافته است اما همواره با مشکلات متعددی همراه بوده است.
,
, , روزمرگی در نظام اداری وزارتخانهها، نسبت هزینههای پژوهش به تولید ناخالص داخلی، کاهش یا ثابت ماندن بودجهی پژوهشی با توجه به افزایش تعداد پژوهشگران (اساتید دانشگاهها و دانشجویان تحصلات تکمیلی)، نامشخص بودن جایگاه تحقیق و محقق در کل ساختار برنامه ریزی کشور، تعداد پژوهشگر به جمعیت، ضعف نظام تصمیم گیری، مدیریت، تعداد دانشجو به استاد، تعداد مقاله به استاد، و… از مهمترین مشکلات در حوزه پژوهش است (فریده غایب، نشریه اقتصاد، ۱۳۸۳).
,پژوهشگران و برنامه ریزان حوزه پژوهش معتقدند مشکلات این حوزه را میتوان در دو دسته «ساختاری» و «غیر ساختاری» دسته بندینمود. منظور از مشکلات ساختاری عللی مرتبط با نحوه سازماندهی، نوع ساختارهای پژوهشی، قوانین و مقررات مصوب، ضعف مدیریت همهجانبه و خوش فکر، سهم اندک پژوهش از تولید ناخالص ملی، عجین نبودن روند توسعه با پژوهش است. مشکلات غیر ساختاری نیز بیشتر مربوط به کمبود بودجه، کمبود سرانه پژوهشی نحوه مدیریت یک مدیر و میزان امکانات در مجموعه کلان پژوهشی است.
, ضعف مدیریت همهجانبه و خوش فکر، سهم اندک پژوهش از تولید ناخالص ملی، عجین نبودن روند توسعه با پژوهش , کمبود سرانه پژوهشی ,مسلم است زمانی که یک پژوهش نقش چندانی در روند توسعه نداشته باشد یا همانطور که ذکر شد سهم کمی در تولید ناخالص ملی داشته باشد، چندان به پیشرفت کشور کمک نمی کند. این امر خصوصا در زمینه علوم انسانی دوچندان می شود و اثرات خود را بیشتر نمایان می کند. به طور کلی بایستی به مشکلات ساختاری در حوزه پژوهش بها داده شود نه به مشکلات غیر ساختاری در غیر اینصورت مشکلات پژوهش برطرف نخواهد شد.
,دکترمجتبی شمسیپور برنده جایزه شتمین سال ۲۰۰۶ آیسسکو و جزء پر استنادترین محققان ایرانی مقالاتISI، در رابطه با کاستی های پژوهشگری در ایران می گوید: «مجموعه تأثیرگذار در امر پژوهش کشور به نوعی بیمار است ولی باید توجه داشت نیرومحرکه اصلی پژوهش که مدیریت صحیح و همه جانبه و خوشفکر است در کشور دیده نمیشود. ما از امکانات هرچند ناکافی ولی مناسبی برخورداریم که از همان نیز بهره برداری نمیشود و این ناشی از مدیریت چندگانه و ضعیف است»(+)
, دکترمجتبی شمسیپور, +,گاهی اوقات عدم مدیریت صحیح، ضرر و زیانی به بدنه جامعه علمی وارد خواهد ساخت که جبران ناپذیر است. یک نمونه از این اقدامات جبران ناپذیر، سرقت های علمی است که خصوصاً در تحصیلات تکمیلی به چشم می خورد. زمانی که یک دانشجو پایان نامه خود را نمی نویسد و با دادن مبلغی به فرد دیگری از زیر بار نوشتن آن شانه خالی می کند به این معناست که وی هدف خود از تحصیل در مقاطع بالا را نمی داند. در اینجاست که متوجه نقش آموزش و تقدم بر پژوهش می شویم؛ زمانی که یک دانشجو در دوران کارشناسی خود کاملاً تحت تاثیر آموزش باشد و انتظارات پژوهشی از وی وجود نداشته باشد، مسلم است که در مقاطع بالاتر نمی تواند سریعا وارد حوزه پژوهش شود، چرا که ادبیات آن را نیاموخته است. دانشجو فقط منابعی که استاد گفته، مطالعه کرده و پس از آن امتحان داده است، بی آنکه دست به پژوهش خاصی زده باشد و البته این کاستی ها بیش از پیش در حوزه علوم انسانی نمود پیدا می کند. به همین خاطر است که معضل کپی برداری بیشتر در حوزه علوم انسانی به چشم می خورد تا در علوم تجربی و ریاضی، چرا که نتایج پژوهش در علوم انسانی خیلی سریع به بهره برداری نخواهد رسید. به عبارت دیگر دانشجویان متخصصان «مونتاژ مقالات علمی» می شوند تا «تولید کننده علم» و به همین خاطر تاثیرگذاری در لایه های زیرین و عمیق جامعه اتفاق نخواهد افتاد.
, یک نمونه از این اقدامات جبران ناپذیر، سرقت های علمی است که خصوصاً در تحصیلات تکمیلی به چشم می خورد. زمانی که یک دانشجو پایان نامه خود را نمی نویسد و با دادن مبلغی به فرد دیگری از زیر بار نوشتن آن شانه خالی می کند به این معناست که وی هدف خود از تحصیل در مقاطع بالا را نمی داند,سعید علیایی استادیار دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تربیت دبیر شهیدرجایی نیز در همین زمینه می گوید: توسعه آموزش های سطح بالا و ترویج علم در مقاطع دانشگاهی به خصوص در تحصیلات تکمیلی در صورت عدم کنترل و عدم فرهنگ به ترویج در دامن ناهنجاری های همچون کپی برداری، سرقت های علمی، عددسازی نتایج تحقیقاتی گرفتار خواهد شد و پرداختن به رشد آماری محصولات پژوهشی نه تنها موجب رشد آن نخواهد شد بلکه در صورت غفلت تبدیل حباب کاذبی می شود که نتایج مطلوب به همراه خواهد داشت.(+)
, سعید علیایی, +,پژوهش بیش از هر چیز نیازمند تفکر، خلاقیت و نوآوری است و تا زمانی که اسباب آن فراهم نشود راه به جایی نخواهد برد. جامعه علمی ایران بیش از هر چیز نیازمند سیاستگذاری، برنامهریزی و تعیین اهداف فعالیت های پژوهشی و انتشاراتی است که جز از طریق مدیریتی هدفمند و قوی در این زمینه و بررسی اولویتهای راهبردی مورد نیاز کشور امکانپذیر نمی باشد.
,در کنار این مسئله که به دست سیاستگذاران بایستی حل شود، موضوع دیگر نوع نگاه جامعه به پژوهش و دانش است. بایستی متذکر شویم: تا زمانی که در جامعه دانایی از اعتبار لازم برخوردار نباشد، پژوهش نیز نمی تواند اثرگذار باشد چرا که خریداری ندارد. جامعه ای پژوهشگر می پروراند که شوق مطالعه، یکی از ارکان اساسی آن باشد.
, تا زمانی که در جامعه دانایی از اعتبار لازم برخوردار نباشد، پژوهش نیز نمی تواند اثرگذار باشد چرا که خریداری ندارد., جامعه ای پژوهشگر می پروراند که شوق مطالعه، یکی از ارکان اساسی آن باشد.,---------------------------------------------------------------------------------------
,,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه