تحلیلی پیرامون عملکرد حوزه و دانشگاه
حوزه و دانشگاه در ذات خود وحدت دارند
با گذشت سال های زیادی از مطرح شدن بحث «وحدت میان حوزه و دانشگاه» هنوز هم برخی بر این عقیده ناصحیح مانده اند که مقصود امام(ره) یا مقام معظم رهبری از این بحث یکی شدن حوزه و دانشگاه و ادغام آن ها با یکدیگر است...[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز: پیش از انقلاب اسلامی، حوزه و دانشگاه مسیری متفاوت از یکدیگر را می پیمودند. می توان گفت اهدافی که هر کدام دنبال می کردند، کاملا جدای از همدیگر بود. درست در نقطه مقابل آنچه که مى بایست عمل شود، تا آن زمان که افرادی مانند آیت الله شهید مطهرى، شهید دکتر مفتح، شهید دکتر بهشتى و شهید دکتر باهنر (رحمهم الله) به این کاستی ها پى برده و بسیار تلاش کردند که پیوندى میان حوزه و دانشگاه به وجود آورند.
, شبکه اطلاع رسانی دانا , صاحب نیوز,اما پس از انقلاب اسلامی و در پی تحولاتی که بعد از انقلاب فرهنگی در دانشگاهها به وجود آمد، زمینههای همکاری دو نهاد آموزشی حوزه و دانشگاه اهمیت مضاعفی یافت. جهت تحکیم پیوند میان آن دو نهاد آموزشی و استمرار ارتباط بین آنان، ستاد انقلاب فرهنگی وقت، از جامعهی مدرسین حوزهی علمیهی قم خواستار ارائهی طرحی در این زمینه شد. جامعهی مدرسین نیز متعاقب دریافت آن دستور طرح تأسیس «دفتر همکاری حوزه و دانشگاه» را به ستاد انقلاب فرهنگی ارائه کرد.
,
, , نتیجه تشکیل این دفتر، نزدیکتر شدن اساتید حوزه و دانشگاه و انتشار کتاب هایى مانند: درآمدى بر جامعه شناسى اسلامى، درآمدى بر اقتصاد اسلامى و… بوده است.
,اینکه چرا دستاوردهای مشترک میان حوزه و دانشگاه تا کنون در زمینه علوم انسانی بوده به این علت است که نقطه مشترکى که بین حوزه و دانشگاه وجود دارد «علوم انسانى» است. در زمینه علوم انسانى، هم علماى حوزه هاى علمیه مى توانند اظهار نظر کنند و هم متخصصان دانشگاهى، اما در رشته های فنی و تجربی، این نقاط اشتراک کمتر به چشم می خورد. گرچه محوریت دین در تمام علوم به چشم می خورد و توجه به دین علم را نیز به پیشرفت بیشتر نزدیک می کند.
,ضرورت وحدت حوزه و دانشگاه
, ضرورت وحدت حوزه و دانشگاه , ضرورت وحدت حوزه و دانشگاه ,آنچه بیش از پیش ضرورت وجودیش احساس می شود، همان پیوند میان حوزه و دانشگاه است. متصدیان حوزه و دانشگاه بایستی نسبت به رفتار و عملکرد یکدیگر احساس مسئولیت داشته باشند و نقاط ضعف یکدیگر را برطرف و نقاط قوت خود را تحکیم نمایند. همانطور که آیت الله مصباح یزدی در گوشزد کردن این مسئولیت به طلا ب و روحانیون تاکید می کنند و می گویند:
, آیت الله مصباح یزدی,«طلاب و روحانیون باید مواظب باشند و به مسؤولیت هاى خود توجه کنند. مبادا روزى از آنها سؤال شود که چرا براى اصلاح امورى که توان انجام آن را داشتید کارى نکردید و جوابى نداشته باشند. با وجود آنکه کسب معلومات ویژه براى رفع نیازهاى فرهنگى کشور لازم است، نباید به معلومات گذشته اکتفا کرد. در حالى که موج شک و انحراف در عقاید جوانان رسوخ کرده و صلابت عقاید و افکار اسلامى را تهدید مى کند، شایسته نیست که روحانیون دست روى دست بگذارند و بگویند که بزرگان در چند دوره درس خارج شرکت مى کردند و هر دوره که تمام مى شد دوباره در دوره جدید درس حاضر مى شدند تا ببینند مطلب جدیدى در آن هست یا خیر. نباید گفت: به ما چه ربطى دارد که دانشگاه چنین احتیاجى دارد. اگر، خداى نکرده، چنین روحیه اى وجود داشته باشد، آیا در روز قیامت پاسخى خواهیم داشت؟»
,از طرف دیگر دانشگاه نیز در اجرای رسالت خود که همان تولید علم و معرفت است اگر زمانی خود را بی نیاز از دین ببیند و ارتباط خود را با علمای صاحب نظر قطع نماید، همان مشکلاتی که پیش از انقلاب اسلامی گریبانگیر دانشگاه و به تبع آن جامعه بوده است، به وجود خواهد آمد.
,ذات وحدت میان حوزه و دانشگاه از چه سرچشمه می گیرد؟
, ذات وحدت میان حوزه و دانشگاه از چه سرچشمه می گیرد؟,با گذشت سال های زیادی از مطرح شدن بحث «وحدت میان حوزه ودانشگاه» هنوز هم برخی بر این عقیده اند که مقصود امام(ره) یا مقام معظم رهبری از این بحث یکی شدن حوزه و دانشگاه و ادغام آن ها با یکدیگر است و … با کمی تامل متوجه می شویم که تمامی این مباحث مطرح شده، اختلافات ظاهری هستند که در نتیجه برداشت ناصحیح رخ داده اند.
,«حوزه در درجه اول به کشف قوانین نظام تشریع (با تأکید بر مراجعه به متون نقلی) اهتمام دارد که نمود مهم آن «علم فقه» است؛ و در درجه بعد به کشف نظامات کلی عالم و نگاه جهان شمول به کل هستی که نمود مهم آن «فلسفه» است. اما آنچه هدف اصلی دانشگاه را شامل میشود کشف قوانین نظام تکوین (با تأکید بر مراجعه به عقل و تجربه بشری) است بویژه با یک نگاه جزیینگراست».(+)
, +,خالق هر دو نظام تشریع و تکوین نیز خداوند است. پس هر دو یک جهت حرکت می کنند و در واقع منظور از وحدت نیز هم جهت بودن مسیر حرکت این دو نهاد است. پس حوزه و دانشگاه ذاتاً از لحاظ عملکرد در یک راستا قرار دارند و بدون یکدیگر مراحل تکاملی خود را طی نخواهند کرد. به عبارت دیگر هر دو بال های جامعه اسلامی هستند که برای تکامل این جامعه بایستی حرکتی هماهنگ داشته باشند. اگر این هماهنگی اتفاق بیافتد قطعاً مشکلات جامعه اسلامی کم تر خواهد شد و تناقضات موجود برطرف خواهد شد.
,این حرکت واحد منوط به وجود یک مفاهمه و درک صحیح بین حوزه و دانشگاه است. اگر بخواهیم وحدت فراگیر و پایدار و از سوی دیگر سودمند تحقق یابد، بایستی زمینه ارتباط تنگاتنگ و همه جانبه این دو نهاد علم و دین فراهم شود. یکی از این زمینه سازی ها پیگیری بحث وحدت حوزه و دانشگاه در سند چشم انداز بیست ساله است. این چشم انداز که منطبق بر قانون اساسی و هماهنگ با چشم انداز ۲۰ ساله نظام تدوین شده است، حوزه و دانشگاه را به عنوان دو نهاد علمی تربیتی و پژوهشی دانسته که دقیقا باید هر دو نهاد توسعه یافته باشند.
,
در این سند، مبانی وحدت با ۵ نگرش تنظیم شده است ؛ نگرش توحیدی به هستی، نگرش الهی به انسان و کرامت انسانی، نگرش جامع به اصل دین اسلام، نگرش توحیدی به علم و نگرش توحیدی به تعلیم و تربیت.
مسلم است که اگر تلاش شود حوزه و دانشگاه بر اساس سند چشم انداز به یکدیگر نزدیک شوند، افق جامعه اسلامی روشنتر به نظر خواهد رسید. بر همین اساس حوزه و دانشگاه، کاستی های جامعه اسلامی را هردو به صورت توامان برعهده خواهند گرفت و جامعه نیز شکوفاییش را مدیون از این وحدت خواهد دانست.
, بر همین اساس حوزه و دانشگاه، کاستی های جامعه اسلامی را هردو به صورت توامان برعهده خواهند گرفت و جامعه نیز شکوفاییش را مدیون از این وحدت خواهد دانست.,
]
ارسال دیدگاه