"یلدا"؛ آیین و سنتی با پیشینه ای دیرینه/"یلدا" فرصتی برای بیشتر دور هم بودن
ایرانیان همزمان با آغاز فصل زمستان مراسمی را برگزار می کنند که از آن با نام شب "یلدا" یا شب "چله" یاد می کنند. این شب در نیمکره شمالی مصادف با انقلاب زمستانی است که برابر با شامگاه سی ام آذر و بامداد یکم دی ماه است.[, شبکه اطلاع رسانی داناهمزمان با آخرین روز پاییز خورشد در حرکت خود به پایین نقطه افق در جنوب شرقی می رسد که باعث کوتاه شدن روز و افزایش مدت زمان تاریکی شب می شود اما با آغاز زمستان یا انقلاب زمستانی خورشید به سوی شمال شرقی بازمی گردد که کاهش شب و افزایش روشنایی روز از نتایج آن می باشد.,
یلدا جشنی آریایی است که قدمتی هزاران ساله در ایران دارد. از این شب به بعد طول روز بیش تر و طول شب کوتاه تر می شود و نزدیک به چندهزار سال است که ایرانیان آخرین شب پاییز را در کنار یکدیگر تا سپیده دم بیدار می مانند. این شب نسبت به شب های قبل فقط یک دقیقه طولانی تر است اما راز این یک دقیقه در چیست که اینگونه به میراثی گرانبها برای ایرانیان تبدیل شده است.
,شاید جشن گرفتن طولانی ترین شب سال از سوی ایرانیانی که نور و ظلمت را نمادی از تقابل زیبایی و زشتی و نیکی و بدی می دانند عجیب به نظر آید. اما در واقع آنچه جشن گرفته می شود شب طولانی و دراز نیست بلکه در واقع آغاز فرایندی است که به سبب آن کوتاه شدن روز و طولانی شدن شب ها پایان می یابد و از فردای آن شب ها کوتاه و روزها طولانی می شود.
,
, "یلدا" در سرزمین شاهوار نشینان
, "یلدا" در سرزمین شاهوار نشینان,در جای جای ایران زمین آیین برگزاری جشن طولانی ترین شب سال مرسوم بوده و آداب و رسوم متفاوتی توسط مردم مناطق مختلف کشور برگزار می شود. مردم شهرستان شاهرود نیز هر سال جشن طولانیترین شب سال یعنی "شب یلدا" یا شب "چله"را با آداب و رسوم ویژهای برگزار می کنند.
,در شب "چله"یا شب "یلدا" بر اساس یک سنت دیرین که در سراسر کشورمان برگزار می شود افراد خانواده اعم از پدربزرگ، مادربزرگ، فرزندان، نوه ها و یا سایر بستگان دور هم جمع می شوند. برای شام مرسوم است غذایی مفصل در این شب پخته و انواع تنقلات، شیرینی، شکلات، نقل، میوه و هندوانه می خورند.
,اهالی بیارجمند بر این باورند که باید در این شب حتماً هندوانه بخورند تا گرمای تابستان سال بعد اذیتشان نکند. اهالی روستای فرومد بر این باورند که اگر در این شب هندوانه نخورند به بدن آنها شپش می افتد.
,دهملایی ها، در این شب پس از خوردن میوه و تنقلات، گل یا پوچ و نخود بازی میکنند. در شهر کوهستانی مجن مردم با خوردن تنقلات مانند قیسی، برگه زردآلو و تخمه کدو این شب را به نیکی پاس می دارند و مادربزرگ ها قصه ها، حکایات و افسانه های قدیمی را برای کودکان تعریف می کنند. در روستاهای ری آباد و فرومد شهرستان میامی افراد مسن خانواده از خاطرات گذشته برای سایرین تعریف کرده و گاهی نَقل و حدیثی نیز اگر به خاطر داشته باشند بیان می کنند و بدین ترتیب بلندترین شب سال را به پایان می رسانند.
,در روستای نام نیک کالپوش خواندن دو رکعت نماز در شب یلدا مرسوم بوده و اهالی کویر شاهرود نیز اشعاری در وصف این شب خاطره انگیز بدین مضمون می خوانند:
,شب یلدا درازه وای بر ما
,پری در خواب نازه وای بر ما
,بیدارش نکن مرغ سحر خیز
,عزیزم جانگدازه وای بر ما ...
,زهرا عامری 54 ساله در رابطه با آیین یلدا در شاهوار می گوید: اکثر مردم این مناطق در شب یلدا هندوانه می خورند و اعتقاد دارند با خوردن هندوانه در اول زمستان سوز سرما به بدن شان اثر نمی گذارد و سرمای زمستان را احساس نمی کنند.
,این بانوی شاهرودی افزود: فرستادن "خونچه چله" از سوی خانواده داماد برای عروس به عنوان هدیه زمستانی برای کسانی که نامزد هستند و دوران نامزدی را می گذرانند یکی دیگر از رسوم شاهرودی هاست.
,وی به همراهی فامیل داماد برای بردن "خونچه چله" به خانه عروس اشاره کرد و اظهار داشت: در این خونچه برای عروس پارچه، جواهر، کلهقند و هفت نوع میوه مثل گلابی ،به، هندوانه، انار، خربزه و سیب با تزئینات خاصی فرستاده میشود و مادر عروس پس از تحویل خونچه ها هدایایی مانند پول، شیرینی و جوراب به کسانی که خونچه ها را آورده اند می دهد.
, .,
, جهش قیمت آجیل و تنقلات در چند سال گذشته
, جهش قیمت آجیل و تنقلات در چند سال گذشته,آجیل شب یلدا نیز یکی دیگر از تنقلاتی است که در شب یلدا مورد استفاده شاهرودی ها قرار می گیرد اما مثل همیشه این خوراکی خوشمزه و سرگرم کننده با قیمت بالا همراه است.
,یکی از فروشندگان آجیل در گفتگو با خبرنگار نسل شاهوار به افزایش قیمت آجیل و تنقلات شب یلدا اشاره کرد و گفت: آجیل و تنقلات نسبت به سال های گذشته جهش قیمت بالایی داشته که این قضیه فشار زیادی را بر خانواده ها تحمیل می کند و با توجه به درآمد کم، تورم و گرانی باعث دلسردی و عدم استقبال مردم برای خرید می شود.
, نسل شاهوار ,محمد اظهار داشت: در سال های گذشته چند هفته قبل از رسیدن شب یلدا خرید آجیل و تنقلات توسط مردم شروع می شد اما امسال در حالی که فقط چند روز به فرارسیدن این شب باقی مانده است بازار خرید مردم رونق چندانی ندارد.
,وی با بیان اینکه یکی دیگر از دلایل کاهش خرید آجیل و تنقلات شب یلدا در امسال می تواند قرار گرفتن در آستانه اربعین حسینی باشد اذعان داشت: در حال حاضر قیسی به عنوان عضو ثابت آجیل شب یلدا بین 8 تا 12 هزارتومان قیمت دارد و هرکیلو آجیل مخلوط درجه یک 32 تا 42هزار تومان، توت خشک 48 هزار تومان، پسته درجه یک 50 هزار تومان، بادام هندی 45 هزار تومان، بادام درختی 40 هزار تومان، مغز فندق بین 29 تا 34 هزار تومان، تخمه کدو 15 هزار تومان، تخمه ژاپنی 11هزار و تخمه آفتابگردان 8 هزار و 500 تومان در بازار شاهرود به مردم ارائه می شود.
,این فروشنده آجیل خاطرنشان کرد: البته با توجه به کیفیت آجیل و منطقه شهری که آجیل در آن عرضه می شود ممکن است چند هزار تومانی افزایش یا کاهش قیمت داشته باشیم.
,
, آداب و رسوم یلدا چهره تجملاتی به خود گرفته است
, آداب و رسوم یلدا چهره تجملاتی به خود گرفته است,یکی از شیرینی فروشان شاهرودی در مورد بازار خرید شیرینی گفت: متاسفانه امسال تقاضا برای خرید شیرینی نسبت به سالهای گذشته کمتر شده است و مردم سراغ شیرینی هایی با قیمت ارزان می روند که همه ناشی از گرانی، تورم و فشار اقتصادی است که بر خانواده ها تحمیل می شود.
,وی به چشم و هم چشمی بین خانواده ها در برگزاری مراسم شب یلدا اشاره کرد و افزود: مراسم شب یلدا در مقایسه با گذشته به شکل متفاوتی در بین خانواده های ایرانی برگزار می شود تا جایی که برخی حتی پول خرید مایحتاج ضروری خود را ندارند اما ترجیح می دهند خرید شب یلدا را انجام دهند و با افتخار و بدون کم آوردن در مقابل دیگران دور خانواده و اقوام خود بنشینند.
,محمد اظهار داشت: در حال حاضر آداب و رسوم یلدا بیشتر چهره تجملاتی به خود گرفته است که این قضیه در خانواده های شهرنشین بیشتر دیده می شود اما در بین اغلب خانواده های روستایی هنوز آداب و رسوم سنتی ایرانیان باستان باقی است.
,این شهروند شاهرودی با بیان اینکه خرید کیک در شب یلدا ضرورتی ندارد تاکید داشت: با توجه به اینکه خرید کیک ضرورتی ندارد اما تشریفاتی شدن مردم باعث شده که اکثر خانواده ها به خرید کیک با تزیینات خاص شب یلدا اقدام کنند که همین امر باعث افزایش قیمت کیک در بازار می شود .
,وی در رابطه با قیمت انواع شیرینی در بازار گفت: هر کیلو قرابیه بادام بین 12 تا 18 هزار تومان، گردویی 14 تا16هزار تومان، نارگیلی مخصوص 12 تا 15 هزار تومان، شیرینی کشمشی ، تر و خامه ای 7 تا 8 هزار تومان، کیک یزدی 5500 تا 7000 تومان، گل محمدی 5000 تا 6000 تومان و کیک هر کیلو 10 تا 15 هزار تومان در بازار عرضه می شود.
,
, هندوانه و انار جایگاه ویژه ای در سبد میوه شب یلدا دارند
, هندوانه و انار جایگاه ویژه ای در سبد میوه شب یلدا دارند,ایرانیان باستان در شب یلدا به خوارکی ها و میوه هایی که با باروری و برکت ارتباط داشته باشد توجه ویژه ای داشتند. هندوانه یکی از این میوه هاست آنها معتقد بودند که با خوردن مقداری هندوانه در شب اول زمستان هیچگونه سرما و بیماری در زمستان پیش رو بر آنها غلبه نخواهد کرد.
,انار یکی دیگر از میوه هایی است که ایرانیان باستان مقید به استفاده از آن در شب یلدا بودند. اعتقاد ایرانیان باستان بر این بود که بخاطر دانه های زیاد انار این میوه مظهر باروری و زایندگی است و با خوردن این میوه نیروی باوری و زایندگی از انار به انسان منتقل می شود.بر همین اساس در سبد میوه شب یلدا در بین خانواده های ایرانی هنوز هم هندوانه و انار جایگاه ویژه خود را دارد.
,یکی از فروشندگان میوه در بازار میوه شاهرود در گفتگو با خبرنگار نسل شاهوار گفت: در آستانه شب یلدا بازار خرید هندوانه و انار بیشتر از میوه های دیگر داغ است البته میوه های زمستانی مثل پرتقال، نارنگی، کیوی، سیب و میوه های دیگری هم توسط مردم خریداری می شود.
, نسل شاهوار ,حسین با اشاره به خرید میوه بیشتر مردم در روزهای آخر آذر ماه افزود: دو میوه یلدایی یعنی هندوانه با قیمت هرکیلو500 تا 800 تومان و انار از کیلویی 2000 تا 3500 تومان در بازار وجود دارد.
,وی در رابطه با قیمت سایر میوه ها اظهار داشت: نارنگی و پرتقال تامسون 1500 تا 2000 تومان، انگور شاهرودی 3500 تا 5000تومان،خرمالو 4000 تومان، کیوی 4000 تومان،گلابی 6000تومان، خیار گلخانه ای2500 تا 3000 تومان و سیب درختی بین 2200 تا 4500 تومان به مردم عرضه می شود که این قیمت ها به روز می باشد.
,این میوه فروش شاهرودی که علت تفاوت قیمت در بازار و میادین میوه با خرده فروشی ها در چیست اظهار داشت: نرخ میوه در میادین میوه و تره بار براساس قیمتی است که اتحادیه فروشندگان میوه و تره بار اعلام می کند اما میوه در خرده فروشی ها با 25 درصد افزایش قیمت عرضه می شود.
,سایر گزارشات میدانی حاکی از آن است که قیمت میوه در میدان میوه و تره بار در آستانه شب یلدا نسبت به قبل از تفاوت بسیاری برخوردار می شود و این در حالی است که دولت و مسئولین امر نبود هیچگونه کم و کسری و کمبود در تولید و کشت انواع میوه از جمله مرکبات را اعلام می کنند و از انبارها و سردخانه های مملو از میوه خبر می دهند در صورتی که ثبات قیمتی در بازار میوه در آستانه شب یلدا مشاهده نمی شود و قیمت میوه در این ایام افزایش می یابد.
,با توجه به اینکه در آستانه شب یلدا تقاضا برای برخی از اقلام از جمله برخی از انواع میوه افزایش می یابد نظارت دقیق تری را از سوی دستگاه های نظارتی می طلبد تا با توجه به نبود کمبود در تولید میوه کشور آرامش نسبی در بازار میوه حکم فرما باشد و شاهد ورود دلالان و سودجویان به این بازار پرسود و افزایش بی رویه قیمت ها نباشیم.
,با توجه به این اوضاع و احوال و با یک حساب سر انگشتی باید گفت امسال شب یلدا وقتی دور هم جمع می شویم چندان ارزان هم تمام نمی شود مگر آنکه از تجملات و تشریفات برپایی این مراسم کم شود.
, .,
, "یلدا"؛ آیین و سنتی با پیشینه ای دیرینه
, "یلدا"؛ آیین و سنتی با پیشینه ای دیرینه,"یلدا" آیین و سنتی است با پیشینه ای دیرینه که میراث گذشتگان برای ماست. میراثی که صمیمیت و دوستی را برای خانواده های ایرانی به ارمغان می آورد. اما امروزه این میراث کهن در حال خارج شدن از شکل اولیه خود است و صمیمیت و دوستی آن در کنار تشریفات برگزاری مراسم خاص این شب در حال کم رنگ شدن است و از سویی دیگر با وجود گرانی و تورم و گسترش تشریفات و تجملات در حال تبدیل شدن به یک معضل اجتماعی است .
,باید گفت اگر گذشتگان و نیاکان ما که بنیان گذار این مراسمات بودند پیش بینی می کردند که تشریفات و تجملات امروزی در برگزاری این مراسمات از لحاظ اقتصادی چه فشاری را بر خانواده ها تحمیل می کند بی شک تجدید نظری در تعیین نشانه ها و نمادها می کردند.
,یلدا جایگاه ویژهای در بین ایرانیان دارد و از رسوم اصلی خانواده های ایرانی است. این شب سنت های خوب دیگری هم دارد که می شود از آن استفاده بهتری برد. باشد که صله ارحام و عیادت از سالمندان و بیماران و کارهایی از این قبیل میراث ارزشمند ما در این شب آریایی برای آیندگان باشد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه