روضات الجنات؛
امامزادگان اصفهان را بشناسیم+ تصاویر
هدف آن است که امامزادگانی را که در اصفهان مدفون هستند و بزرگان فن انساب، ایشان را صحیح النسب و واجب التعظیم برشمرده اند معرفی کنیم، هرچند بقعه و بارگاه هر امامزاده ای به سبب آنکه در آن محل ذکر خدا و مناجات و نیایش با معبود انجام می شود شایسته تکریم است...[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز، لازم به توضیح نیست که در هر شهر و دیاری دستگاه امامزادگان معصوم (ع) مورد توجه و عنایت اهالی آن محل می باشند. دلسوختگان و درماندگان معمولا در مواقع گرفتاری و حاجت به این مکان ها پناهنده می شوند، به این امید که حوائجشان ان شاء الله برآورده خواهد شد و با این نیت چند صباحی فارغ از هم و غم امور دنیوی در کنجی می نشینند و مدت زمانی با آرامش خیال و آسایش خاطر به راز و نیاز با معبود می پردازند. وجود اینچنین مکان هایی هم از جهت زندگی مادی و هم از نظر ابعاد معنوی بسیار مایه غنیمت است، چرا که سعادت و کامیابی بشر در اطمینان قلب و یاد خداست.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, صاحب نیوز,از طرف دیگر دستگاه امامزادگان معمولا در همه جا سبب پیدایش ابنیه زیبا و باشکوه و علت بقای هنرهای بسیاری گشته اند، بطوریکه هم اکنون بسیاری از مهمترین آثار صنایع ایرانی از قبیل معماری و طراحی و حجاری و خطاطی و منبت کاری و کاشی کاری و غیره را باید در ساختمان ها و بقعه های منتسب به امامزادگان جستجو نمود.
,
, , اما سوای دو نکته ای که در بالا توضیح داده شد واقعیت این است که علیرغم اینکه در سرتاسر قرا و قصبات و شهرهای ایران امامزادگان بسیاری هستند، نسبت تعداد امامزادگان صحیح النسب به کل امامزادگان در کل کشور انگشت شمار است. مقصود از صحیح النسب بودن آن است که امامزاده اصل و نسبش معلوم باشد و مسکنش مشخص باشد، سپس سفرش به ایران و تاریخ فوت و مدفنش معلوم باشد. برای یقین حاصل کردن در شروط فوق یگانه مرجع، فن تاریخ و انساب است و با بررسی که علمای فن تراجم و انساب نسبت به امامزادگان در گذشته و حال انجام داده اند چنین نتیجه گرفته اند که امامزادگانی که از جهت صحیح النسب بودن در ردیف افرادی چون حضرت عبدالعظیم حسنی و یا امامزاده ابوجعفر قم ویا احمدبن موسی (شاهچراغ) ویا … باشند، خیلی کم توان یافت.
,در شهر اصفهان و قصبات اطراف آن نیز امامزادگان زیادی وجود دارند که با توجه به آنچه در بالا ذکر نمودیم مشخص است که همه آنها یقینا صحیح النسب نیستند. قصد حقیر در این نوشتار بررسی دقیق علمی و فنی سند و اصل و نسب امامزادگان اصفهان نیست، چرا که چنین بررسی مفصلی نه در صلاحیت این قلم است و نه در حوصله خوانندگان محترم. بلکه سبب بیان مقدمات فوق این است که امامزادگانی را که در اصفهان مدفون هستند و بزرگان فن انساب، ایشان را صحیح النسب و واجب التعظیم و التکریم برشمرده اند معرفی کنیم. چراکه تعداد امامزادگان اصفهان زیاد است و مجال معرفی همه آنها نیست. هرچند بقعه و بارگاه هر امامزاده ای به سبب آنکه در آن محل ذکر خدا و مناجات و نیایش با معبود انجام می شود، و نیز به سبب انتسابش (ولو غیر قطعی) به معصوم شایسته تکریم است.
, هرچند بقعه و بارگاه هر امامزاده ای به سبب آنکه در آن محل ذکر خدا و مناجات و نیایش با معبود انجام می شود، و نیز به سبب انتسابش (ولو غیر قطعی) به معصوم شایسته تکریم است.,از جمله کسانی که درباره امامزادگان اصفهان بررسی داشته اند می توان مرحوم آیت الله حاج میرزا محمدباقر موسوی چهارسوقی در کتاب شریف روضات الجنات، مرحوم استاد جلال الدین همائی در کتاب تاریخ اصفهان، مرحوم استاد سید مصلح الدین مهدوی در کتاب مزارات اصفهان را نام برد. همچنین مرحوم حاج ملا هاشم مشهدی در کتاب منتخب التواریخ باب ۱۱ فصل ۸ تعدادی از امامزادگان اصفهان را که به نظر ایشان معتبر بوده اند نام می برد. بر اساس مطالب این بزرگان ما تعدادی از امامزادگان معتبر اصفهان را انتخاب کرده و نام می بریم، هرچند دایره اعتبار را محدود نمی نمائیم.
, بر اساس مطالب این بزرگان ما تعدادی از امامزادگان معتبر اصفهان را انتخاب کرده و نام می بریم، هرچند دایره اعتبار را محدود نمی نمائیم.,۱- امامزاده ابراهیم بطحانی
, ۱- امامزاده ابراهیم بطحانی, ۱- ,از امامزاده های اصفهان است که هم نسبش مشخص است و هم مدفنش. ایشان در مقبره امامزاده درب امام در محله سنبلان (سنبلستان) نزدیک بیمارستان امین مدفونند. نسب ایشان بدین قرار است: «ابراهیم بن محمد بطحانی بن قاسم بن حسن بن زید بن حسن بن علی بن ابی طالب (ع) ».
,
, ,
, , بقعه درب امام از جمله بناهای تاریخی بسیار مهم اصفهان است که از جهت گچبری و تزیینات دیگر کم نظیر است، از جمله سردرب نفیس با خط ثلث زیبا و کاشیکاری معرق هنری و نیز یک پنجره گچبری تاریخی که در این بنا موجود و در کل کشور بینظیر بود و زمان شاه جهت نگهداری و حفظ به چهلستون منتقل شد. عمده بنا مربوط به دوران سلطنت جهانشاه قره قویونلو است و سلاطین صفوی نیز در ترمیم و تکمیل آن کوشیده اند. مخصوصا شاه عباس کبیر که بخشی از مصرف موقوفاتش را مخصوص این بقعه قرار داد. محله اطراف این امامزاده به سبب نزدیکی به این امامزاده به درب امام شهرت یافت و کم کم نام این بقعه هم به درب امام معروف شد.
,۲- امامزاده زین العابدین
, ۲- امامزاده زین العابدین, ۲- امامزاده زین العابدین,ایضاً مدفون در مقبره درب امام. نسب ایشان بنا به نقل روضات: «سید ابوالحسن زین العابدین علی بن نظام الدین احمد بن شمس الدین عیسی ملقب به رومی ابن جمال الدین محمد بن علی عریضی ابن امام جعفر صادق (ع) ».
,در شجره نامه سادات امامی هم نسب این امامزاده به قرار بالا بیان شده و صاحب روضات و ملاهاشم مشهدی و مرحوم مهدوی آنرا معتبر دانسته اند. مرحوم همائی نیز آنرا از امامزاده های متعبر اصفهان دانسته لکن اعتبار امامزاده ابراهیم ابراهیم بطحانی را بالاتر دانسته اند.
,
, ,
, , لازم به توضیح است که در اصفهان دو دسته سادات داریم که غالبا با یکدیگر اشتباه می شوند: یکی سادات امامی که حسینی و از اعقاب همین امامزاده زین العابدین هستند و عموما به امامی و فقیه امامی و امامی العریضی شهرت دارند و دیگری سادات درب امامی که منسوبند به محله درب امام و ممکن است حسینی و از اعقاب همین امامزاده باشند و یا موسوی و حسینی و از سایر رشته های سادات و این دسته دوم معمولا به درب امامی، توفیقی، رضاتوفیقی، همایونی شهرت دارند.
,مردم اصفهان در گذشته و حال نسبت به دو امامزاده مدفون در بقعه درب امام عنایت خاصی داشتند و جهت برآورده شدن حاجاتشان نذر می کردند و عمدتا عصرها در صحن امامزاده نان و ماست نذری توزیع می شد و می شود.
,۳- امامزاده اسماعیل
, ۳- امامزاده اسماعیل, ۳- امامزاده اسماعیل,امامزاده ای معروف در خیابان هاتف. نسب سیادت و امامزادگی ایشان مسلم است، لکن در منابع پیرامون کیفیت نسب اختلاف وجود دارد و در کتیبه موجود در امامزاده نسب اینگونه است: «اسماعیل بن حسن بن زید بن حسن بن علی بن ابی طالب (ع) ». و مشهور و معروف همان نسب موجود در کتیبه است و مرحوم همائی نیز همین نسب را ترجیح داده اند. آنچه مسلم و قطعی است از قرن ۸ هجری تاکنون معروف بوده و آثار تاریخی مهمی از آن زمان در امامزاده موجود است.
,
, ,
, , در جوار این امامزاده مقبره جناب شعیا نبی قرار دارد و در کنار این مقبره مسجد کوچکی به نام مسجد شعیا. بر اساس متون تاریخی از جمله کتاب ذکر اخبار اصفهان حافظ ابونعیم، اولین مسجدی که در اصفهان بنا شد در زمان خلافت حضرت علی (ع) و در محله “خشینان” بوده است. در کتیبه مرقد جناب شعیا بیان شده است که اولین مسجد کبیری که در اصفهان ساخته شد مسجد شعیا بوده و در زمان علی (ع) ساخته شده است. پس دور از ذهن نیست که محله خشینان همین محله اطراف امامزاده اسماعیل باشد و مسجد شعیا نیز اولین مسجد اصفهان.
,۴- امامزاده جعفر
, ۴- امامزاده جعفر, ۴- امامزاده جعفر,در همان خیابان هاتف و دقیقا روبروی امامزاده اسماعیل. وی در قرن هفتم بقتل رسیده و در مقبره فعلی مدفون شده است.
,
, ,
, , نسبش بر روی قبر چنین نوشته شده است: «جعفر بن السید المرتضی المکرم شمس الدین حسن ابن سید عماد الدین حسین ابن محمد بن علی بن الحسین». برادرش سید مرتضی هم در اتاقی در ضلع جنوبی صحن مدفون است.
,۵- امامزاده احمد
, ۵- امامزاده احمد, ۵- امامزاده احمد,در بازارچه حسن آباد نزدیک مدرسه عربان و مسجد ساروتقی. وی از امامزاده های معلوم الانتساب شمرده شده و نسبش در روضات چنین است: «احمد بن علی بن محمد الباقر» و گویند قبر پدرش در کاشان به امامزاده مشهد اردهال معروف است. نسب سادات طالقان از جمله مرحوم فقیه و مفسر مجاهد آیت الله سید محمود طالقانی به این امامزاده می رسد.
,
, ,
, , در زیر پنجره ای که در بیرون امامزاده و مشرف به کوچه است قطعه سنگی قرار دارد که بنابر آنچه معروف است و مرحوم جابری انصاری در تاریخ اصفهان و دیگران نقل کرده اند این قطعه سنگ مربوط به بت سومنات بوده که سلطان محمود از هند به غنیمت آورد و قطعه ای را در اینجا کار گذاشته اند. بقعه امامزاده مربوط به دوران شاه سلطان حسین صفوی است و در زمان ظل السلطان حاکم اصفهان مرمت شده است. در یکی از اتاق های امامزاده قبر همدم السلطنه دختر امیرکبیر و همسر ظل السلطان قرار دارد. در مجاورت امامزاده احمد مقبره آقا نجفی و خاندان نجفی مسجدشاهی قرار دارد.
,۶- امامزاده هارون ولایت
, ۶- امامزاده هارون ولایت, ۶- امامزاده هارون ولایت,مانند درب امام و امامزاده اسماعیل در اصفهان بسیار معروف است. در گوشه جنوب شرقی میدان امام علی (ع) و مقابل مسجد علی قرار دارد. مطابق نقل صاحب روضات «هارون بن علی» از اولاد امام علی النقی است، ولی مطابق نقل آیت الله العظمی مرعشی نجفی «هارون بن موسی بن جعفر» است. لکن چون بنابر مشهور امام علی النقی چهار پسر به نام های حسین و محمد و جعفر کذاب و حضرت عسکری داشته اند و پسری به این نام نداشته اند نقل آیت الله مرعشی صحیحتر می نماید و در مرقد امامزاده هم همین نسب نوشته شده است.
,
, , , , ساختمان این بقعه و کاشیکاری سردرب مربوط به دوران شاه اسماعیل صفوی است. گویند در آستانه این امامزاده نیز قطعه سنگی از همان بت سومنات قرار داشته است. معروف است که یک ملای یهودی هم در این مکان مدفون است و در زمان سابق پنجره ای از بقعه اصلی رو به خیابان و مقابل مسجد علی جهت زیارت یهودیان باز نموده بودند که اکنون بسته است. در زیر همین پنجره یک شیر سنگی قدیمی قرار دارد.
,معجزه نمودن هارون ولایت بخش پر بحث و مهمی از تاریخ اصفهان است. در زمان قاجار در برهه ای هارون ولایت بطور پی در پی معجزه می نمود و کور و کر شفا می داد و این مطلب موافقان و مخالفانی پیدا کرده بود که مرحوم آقا نجفی جزو موافقان و مرحوم شیخ عبدالکریم گزی و سید محمدباقر درچه ای جزو مخالفان بودند.
,خاتمه
, خاتمه, خاتمه,پس از شهادت حضرت رضا (ع) بدست مامون عباسی حکام ولایات مختلف نسبت به شیعیان سخت گرفتند و بسیاری را شهید نمودند. از این رو اکثر اولاد و احفاد ائمه که پس از ولایت عهدی حضرت رضا به ایران سفر نموده بودند مجبور شدند مذهب و نام و نشان خود را مخفی کنند و گمنام از دنیا بروند و به خاک سپرده شوند. لکن بعد از روی کار آمدن دولت شیعی دیالمه دوستداران اهل بیت مقابر این امامزادگان را آشکار نمودند و اکثر آنها بواسطه اولاد و اعقابشان دارای بقعه و بارگاه شدند. به همین جهت اکثر امامزادگان دارای نسب قطعی و مشخص نیستند، هرچند که ممکن است حقیقتا از اولاد ائمه طاهرین باشند. لذا احترام به مقام شامخ اهل بیت حکم می کند تا زمانی که نسب امامزاده ای مطلب خلاف و یا مغایر با تاریخی مشاهده نشده نسبت به تعظیم و تکریم آن امامزاده اقدام شود. و آخر دعوانا ان الحمدلله رب العالمین
, و آخر دعوانا ان الحمدلله رب العالمین,منابع
, منابع, منابع,روضات الجنات، میرزا محمدباقر موسوی خوانساری چهارسوقی
,تاریخ اصفهان، جلال الدین همائی
,مزارات اصفهان، سید مصلح الدین مهدوی
,منتخب التواریخ ، ملا هاشم مشهدی
,--------------------------------------------------
,صاحب نیوز- محمد حسین اخوان صراف
, صاحب نیوز- محمد حسین اخوان صراف,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه