نقش و جایگاه دانشگاه در اندیشه رهبر انقلاب/ دانشگاه محل جوشش جریان علم و آرمان‌گرایی

در 2 یادداشت گذشته به جایگاه دانشجو و اهمیت پژوهش از نگاه ایشان اشاره کردیم و در این یادداشت به بررسی نقش و جایگاه دانشگاه می‌پردازیم:

مقام معظم رهبری درباره اهمیت و رسالتی که دانشگاه بر دوش دارد می‌فرمایند: دانشگاه انصافا مسأله‏ مهمی است... و ما به این اهمیت از بن دندان معتقدیم. اگر ما دانشگاه را امروز نداشته باشیم، پس فردا هیچ چیز نداریم و مجبوریم به‌طرف این و آن دست دراز کنیم؛ امروز برای گندم‌مان، برای آهن‌مان، برای ماشین‌‏آلات‌مان به دیگران مراجعه می‌‏‌کنیم و گدایی می‌‏‌کنیم، فردا برای کسی که این آهن‏‌آلات را برای ما سرهم و سوار هم بکند، باید از دیگران گدایی بکنیم، یعنی سازندگی مملکت برای آینده، دیگر یک افسانه و یک سراب بیش نخواهد بود. البته اینهایی که من مثال زدم، مسایل فنی و سازندگی‌های فنی است؛ سازندگی‌های معنوی و فرهنگ و معارف و این قبیل چیزها، دیگر بدتر. این است که دانشگاه را شوخی نباید گرفت. (1)

دانشگاه حافظ عزت نفس و آبروی ملت ایران 

کى براى ما جاده ساخت و تونل ساخت و نیروگاه ساخت و سد و پل و بزرگراه و سلول‌هاى بنیادى و انرژى هسته‌اى را درست کرد؟ دانشگاه. این دانشگاه بود که به ملت ایران کمک کرد تا بتواند عزت نفس خودش را حفظ کند، آبروى خودش را حفظ کند و در مقابل زیاده‌خواهى دشمنان سینه سپر کند. مسئولان کشور هم از این جهت مدیون دانشگاه‌‌اند. (2)

دانشگاه محل جوشش جریان علم و آرمان‌گرایی 

دانشگاه مهمترین زیرساخت پیشرفت و توسعه‌ کشور است؛ یعنى هیچ یک از زیرساخت‌هاى گوناگون کشور اهمیت و نقش دانشگاه را ندارد؛ چون دانشگاه نیروى انسانى را تربیت می‌کند که مهمترین سرمایه‌ کشور نیروى انسانى است. از دانشگاه همیشه و در همه جا این انتظار هست که محل جوشش و اوج دو جریان حیاتى در کشور باشد: اول، جریان علم و تحقیق؛ دوم، جریان آرمان‌گرایى‌ها و آرمان‌خواهى‌ها و هدف‌گذارى‌هاى سیاسى و اجتماعى. (3)

دانشگاه مرکز علم و آگاهی 

دانشگاه مرکز علم و آگاهی است. هر چیزی که مزاحم علم و آگاهی باشد، جایش در دانشگاه نیست. دانشگاه ضربه اساسی را از همین دخالت‌ها و نقش آفرینی متحجران سیاسی در محیط‌های دانشجویی می‌خورد. دانشگاه باید محیط کار علمی و تحقیقی باشد. دانشگاه باید جایی باشد که در آن امکان فریب، تقلب و مغلطه بازی یا وجود نداشته باشد یا کم وجود داشته باشد. این انتظار از دانشگاه و جوان‌های دانشجو و اساتید و مدیران دانشگاه هست که آن را عملی کنند. راهش هم این است که کار را با تکیه به همان پایه آگاهی انجام بدهیم. (4)

دانشگاه محل تربیت مدیران آینده کشور 

درست است که محیط‌های اسلامی و انقلابی زیاد است محیط‌های شهری کسب و کار، محیط کارگری، محیط حوزه‏ علمیه و محیط‌های گوناگون دیگر ـ اما هیچ‌کدام از این محیط‌ها مشغول ساختن انسان‌هایی نیست که با تخصص و دانش خودشان، باید در فردای این مملکت، چرخی از چرخ‌های زندگی را حرکت بدهند. البته از این جهت، حوزه‏ علمیه مختصرا وجه شباهتی با دانشگاه دارد؛ اما آن هم باز تفاوت‌های خیلی زیادی دارد. در امر اداره‏ آینده‏ کشور، دانشگاه جلوتر و مهمتر است. دانشگاه است که مدیران و سیاسیون و مهندسان آینده‏ کشور را تربیت می‏‌کند؛ متخصصان و دانشمندانی که باید در زمینه‏‌های مختلف زندگی ـ از صنعت و کشاورزی و تسلیحات و از همه ‏ شؤون جامعه ـ کشور را در فردا اداره کنند، دارد تربیت می‌کند. پس ببینید، دانشگاه این قدر مهم است. (5)

دانشگاه نشان دهنده حرکت فکری جامعه 

به دانشگاه با دو چشم و از دو دیدگاه باید نگاه کرد و می‌شود نگاه کرد: یکی از بعد علم و آینده علمی، و یکی از دیدگاه نگاه به یک کانون پیشرو اجتماعی. نگاه دوم به دانشگاه، نگاه به‌عنوان یک مرکز و یک کانون پیشرو در جامعه است، که همه جای دنیا هم همین‏‌طور است. دانشگاه، یکی از مراکزی است که نشان دهنده و منعکس کننده کیفیت فکری و حرکت موجود در جامعه است. (6)

پی نوشت :

1- بیانات در دیدار با اعضای ستاد انقلاب فرهنگی 27/10/ 1362

2- بیانات در دیدار جمعی از اساتید دانشگاه‌ها ۱۳۹۰/۰۶/۰۲

3- دیدار اساتید و دانشجویان در دانشگاه علم و صنعت‏ 24/9/1387

4- بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار دانشجویان نمونه و ممتاز دانشگاه ها، 7/9/1381

5- سخنرانی در دیدار با دانشجویان دانشگاه تهران 13/7/ 1367

6- سخنرانی در دانشگاه تهران، به مناسبت آغاز سال تحصیلی 65-

انتهای پیام/ج