میسیونری در تاریخ آذربایجان غربی/سفیران تفرقه و شناسایی نقاط ضعف
یکی از راههای نفوذ دولتهای استعمارگر از رهگذر فرهنگی، اعزام مبلغان دینی به ایران بود، آنان ابتدا در قالب هیأتهای تبشیری به اعزام هیأتهای مذهبی- مسیونری به ایران اقدام می کردند و بعد با شناسایی نقاط ضعف به ایجاد تفرقه می پرداختند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اروم نیوز، حیات انسانی در طول تاریخ پیدایش و تطور خود انواع آفات فرهنگی و سیاسی اجتماعی را به خود دیده و تجربه کردهاست. بخشی از این آفات دستآورد اقدامات عمدی ونتیجه زیاد خواهی های خود انسان بوده است. بخشی دیگر پیامد ناخواسته وتجربیات منفی تفکرات عصیان گرایانه او بودهاست.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اروم نیوز,گوشه گوشه تاریخ شاهد این ناموزونی و ناهمواری در حیات انسان است. از دوران طولانی برده داری تا نژادپرستی که تا عصر حاضر دامنه آن کشیده شده است. از دوران فئودالیته و خان خانی که دامنه آن هم تا روزگار، ما سایه گستر بودهاست و... .
,انسان درهرموقعیت که به پیروی از طینت بشری ( شری) خود برخاسته و در خلاف جهت نیازشناسی وجود خود به نیازسازی روی آورده، خواسته یا ناخواسته مقدمات ظلم به همنوع و یا به خود را فراهم ساخته است. شاید وقوع جنگها، توطئهها و دخالت در امورات اجتماعی و سیاسی جوامع انسانی و... در طول تاریخ و تا به امروز را بتوان در این مسیر معنا و توجیه کرد.
,از زمانی که شخصیت جمعی و اجتماعی انسان به قامت ابرقدرت جامه عوض کرد، زنگ خود خواهی و زیاده خواهی در عالم انسانی به هشدار طنین انداز شد. این دستاندازی و زیادهخواهی صورتها و زوایایی مختلفی داشته که ترکشهای آن هنوز در پیکره حیات انسانی به اشکال گوناگون باقی است. یکی از مرسوم ترین این صورتها تحریف تاریخ و تاریخ سازی برای ملتها و فرهنگهای مختلف بوده است. در این مورد می توان به جعل تاریخ و ارکان آن مانند مذاهب و ادیان، تاریخ تمدن و اجتماعی و امثالهم اشاره کرد.
,فراماسونهایی در پوشش مبلغ و مسیونر/ هدف شناسایی نقاط ضعف و تفرقه افکنی
,یکی دیگر از این صورتها، تجسس، کنجکاوی و تدوین اطلاعات متنوع در همه موضوعات در قالب کتابهای سیاحان، مورخین، محققین و باستانشناسان و همچنین تبلیغات و تعلیمات مغرضانه و عامدانه بودهاست. معروفترین این صورتها،تشکیل جمعهای مخفی و زیرزمینی به عناوین مختلف و جذب افراد وشخصیتهای مختلف داخلی در آن و موسوم به فراماسونری ( یا همان فراموشخانه) بوده است. این شکل از نفوذ و حضور برای تامین منافع، بیشتر به دوران معاصر تاریخ ایران منحصر است گرچه می توان به ریشه شناسی بومی این جمعهای مخفی و زیرزمینی به شکل بومی در تاریخ ایران رسید.
,این اعمال در حالی انجام میگرفته است که هدفی جزء شناسایی نقاط ضعف و یا ساختن آن و تفرقه افکنی نداشته و در جهت تامین و کسب منافع بیشتر به هرقیمتی صورت میگرفته است.
,امروز اثر اینگونه فضاسازیها در قالب انواع ناهنجاری های فرهنگی و تاریخی، انواع کینه توزی های دینی و قومی و... در جامعه ایران و مناطق مختلف آن، به عینه مشاهدهمیشود.
,برای شناختن هرچه بیشتر زوایای این گونه اقدامات و فعالیتها در ایران و مناطق مختلف آن، یکی از مهمترین ابعاد تاریخی این اقدامات و فعالیتها موسوم به میسیونری را در یکی از نقاط مستعد برای ایجاد گستره آن یعنی ارومیه را پیش میکشیم.
,واژه شناسی میسیونری
,متأسفانه نگارنده در جستجوی اینترنتی خود با شگفتی تمام به هیچ زمینهای در خصوص واژهشناسی این اصطلاح دسترسی پیدا نکرده است.اما با توجه به فرهنگ لغات موجود،ریشه این واژه به لغت mission درمعنای مأموریت هیئت اعزامی یا تبلیغی، تبلیغ ودعوت و مرکز مبلغین ترجمه می شود.خود واژه missionary به معنای مبلغ، فرستاده و مأمورترجمه می شود. با توجه به اینکه اولین میسیونری ها از دین مسیحیت برخاسته اند، پس این اصطلاح را می توان به معنای هئیتهای مذهبی و دینی اعزامی از سوی قدرت های وقت مسیحی مذهب به نقاط دیگر دنیا دانست.
,ابتدا ً برای ورود به اصل مطلب یادآوری دونکته در خصوص شاخصهای این هئیتهای اعزامی به اصطلاح مذهبی با وظیفه تبلیغ ، ضروری می کند. اول آنکه این هیئت ها با ظاهری موجه و انسان دوستانه تحت نام خدمات و فعالیتهای عام المنفعه مشغول رتق و فتق امورات مختلف خود بودند و دوم اینکه اغلب به مناطقی که زمینه های اینگونه فعالیتها به شکل سنتی فراهم بوده اعزام می شدند. برای مثال ارومیه ،اصفهان و یزد و....
,در ارومیه به گواه تاریخ 5 دسته میسیونری آمد و شد کرده و فعالیت کرده اند.تاریخ فعالیت این هئیتها به قرن نوزدهم و قرن بیستم باز می گردد. مقارنه این تاریخ با زمانی که اقدامات سلطه جویانه و استعماری دول غربی و شرقی در خاورمیانه و به خصوص ایران به اوج خود رسیده بود، عجیب و اتفاقی نیست و بنا به تحقیقات انجام شده ارتباط این دو روشن شده است. یکی از راههای نفوذ این دولتها از رهگذر فرهنگی، اعزام مبلغان دینی به ایران بود. آنان ابتدا در قالب هیأتهای تبشیری به اعزام هیأتهای مذهبی- مسیونری به ایران اقدام و اعلام میکردند که هدفشان از این اقدام، نه تبلیغ در بین ایرانیان مسلمان که تبلیغ در بین مسیحیان ایران میباشد. به این دلیل دولتمردان ایران با حضور آنان در کشور موافقت کردند.
,برخی روستاهای اطراف ارومیه سکونتگاه اقوام مسیحی چون آشوری و ارمنی بود که البته با وجود اشتراک در مذهب، هر یک آیین جداگانهای داشتند. آشوریها که از آنان به عناوینی چون کلدانی و نصرانی نیز یاد میشد، پیرو آیین نسطوری بودند که به زعم مسیحیان کاتولیک و حتی پروتستان، انحرافی در دین مسیحیت بود. نسطوریوس از زعمای مسیحیت بود که در روزگار ساسانیان و در راستای رهانیدن مسیحیان ایران از اتهام تبانی و همکاری با رومیان مسیحی که همواره با ایران در حال نبرد بودند- دست به بدعتی زد و جدایی مسیحیت ایران را از مسیحیت روم اعلام کرد. پس از آن آنان همواره در بین همتایان زردشتی و سپس مسلمان خود میزیستند و همکاری و تعامل خوبی هم با همدیگر داشتند. مسلمانان نیز به آنان به عنوان اهل کتاب نگریسته، حضور آنها را در کنار خود به رسمیت شناخته بودند. ارامنه نیز به سان آشوریان نسطوری به زندگی در میان ایرانیان عادت داشتند و تعامل خوبی هم با مسلمانان داشتند.
,میسیونرهای آمریکایی:
,اولین هیئت میسیونری آمریکایی در سال 1830 میلادی(1209 خ) به ایران فرستاده شد. ازاهداف و جمله فعالیتهای آن میتوان به نشر علم ، دانش و نشرخدمات انسان دوستانه اشاره کرد . تاسیس 117 مدرسه دینی و علمی و آموزشکده در ارومیه و همچنین فعالیتهایی در امور پزشکی ( تاسیس دانشگاه علوم پزشکی توسط ژوزف کاکران در سال 1918 و همچنین خدمات دکتر گرانت در سال 1848 (1227 خ) در جریان بیماری طاعون ارومیه و کاستن از تلفات آن بیماری ) و تآسیس چاپخانه در ارومیه را می توان نام برد.
,میسیونرهای فرانسوی:
,اولین هیئت میسیونری فرانسوی در سال 1840 میلادی (1219 خ) به ارومیه وارد شد. آنان که به لازاریستها مشهور بودند؛ مروج آیین کاتولیک بودند و هدفشان تبلیغ آن آیین بین مسیحیان ارومیه بود. این هیئت پس از ورود به این شهر به تأسیس مدارس نوین مبادرت ورزید و بدین ترتیب اولین مدرسه فرانسویها در سال 1841 میلادی (1220 خ) در ارومیه بنیان نهاده شد. آنان بلافاصله اقدامات خود را گسترش دادند و دو مدرسه دخترانه و پسرانه و یک کتابخانه، یک قرائتخانه و یک باب چاپخانه در ارومیه دایر کردند. سپس مرکز دیگری در حومه سلماس تأسیس نمودند و آنجا را نیز به عنوان مقر خود درآوردند. این هیئت علاوه بر دایر کردن آموزشکده، به انتشار نشریاتی نیز مبادرت ورزیدند که از جمله میتوان به نشریه صدای حقیقت اشاره کرد.
,فعالیتهای این هیئت در ارومیه، بعد از جنگ جهانی اول کم شد. در سال 1312 هجری قمری (1273 خ) در دوره رضاشاه، اغلب مدارس آنان در ارومیه تعطیل شدند و تنها یک پرورشگاه در ارومیه توسط آنان اداره میشد که بعدها به مدرسه پیشداد تغییر نام داد و سالها توسط خلیفهگری کاتولیکها در ارومیه اداره میشد. این هیئت بعدها مدرسهای دخترانه نیز به نام فرحناز را در ارومیه تأسیس کرد که توسط کاتولیکهای "مون پیر" اداره میشد.
,میسونرهای انگلیسی:
,اولین هیئت انگلیسی در سال 1299 هجری قمری (1261 خ) و در دوره ناصرالدین شاه به ارومیه فرستاده شد.این هئیت به همراه خود چاپخانهای را هم به ارومیه آوردند و اقدام به چاپ نشریات کردند. سپس به تأسیس مدارس مذهبی اقدام کردند. در این راستا ابتدا یک مدرسه پسرانه و سپس آموزشگاهی دخترانه را بنیاننهادند. البته آنان در هدف خود موفق نبودند و از این رو در سال 1889 میلادی (1268 خ) عملا مدارس خود را تعطیل کردند. ولی همچنان در ارومیه حضور داشتند.
,مسیونرهای روسیه:
,مقارن با سال 1303 هجری قمری(1265 خ) که انگلیس به دایر کردن مرکز میسیونی در ارومیه اقدام کرد، بلافاصله روسها نیز به دایر کردن مرکز میسیونی انجمن ارتدوکس در ارومیه برآمدند. آنان بیشتر درگیر مسائل سیاسی بودند تا مذهبی و یا فرهنگی.مسیونرهای روسیه در تغییر مذهب نسطوری ها به صورت دستهجمعی و ترک تابعیت بعضی از پروتستانها و کاتولیکها در سالهای 7-1906 نقش به سزایی داشتند. اما مدارس و آموزشگاه های دایر توسط این میسیونری اقبال آن چنان نیافت.
,حضورمیسیونرهای روسی در منطقه ارومیه چندی نپایید؛ چرا که پس از جنگ جهانی دوم و متعاقب آن وقوع انقلاب سال 1917 (کودتای 1296 خ)روسیه، مذهب مسیحی ارتدوکس در خود روسیه هم ممنوع شد چه رسد به کشورهای همجوار.
,علاوه بر هیئتهای میسیونی ذکر شده در بالا، هیئتهای دیگری نیز به طور موقت و محدود در ارومیه دست به فعالیت زدند که البته با موفقیت همراه نبود. یکی ازهیئتهایی که چندی در ارومیه فعال بود، هیئت آلمانی، آلمان- اورینت بوده است.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه