از توزیع آب بعد از مرگ هزاران حاجی در منا تا واکنش حاجیان سایر کشورها در خصوص پیام رهبر معظم انقلاب
حج امسال در کنار برکاتی که شامل حال زائران و در مقیاس بزرگتر به ملتها کرد. حادثه ای در دل داشت که آرامش و شادی حاجیان را گرفت.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از زن امروز ،حضور در مراسم معنوی عبادی حج آثار و برکات دنیوی و اخروی فراوانی دارد .انسانی که از حج بر می گردد، همچون نوزادی است که تازه به دنیا آمده و گذشته او کاملاً پاک و پرونده های قبلی او مختوم اعلام می شود.حج مجموعه اعمالی است که انسان را با توحید و یگانگی خدا و یاد او و همین طور با موحدان تاریخ و بندگان صالح و ذاکر خدا، یعنی انبیاء و اولیاء علیهم السلام و... آشنا می سازد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, به نقل از زن امروز,
اتصال به توحید و مبدأ هستی و یاد خدا، باعث آرامش روحی و روانی انسان می شود. به راستی اگر به دقت ملاحظه شود، با تمام هجوم جمعیت و تراکم آن، گرمی هوا و سنگینی اعمال در لحظه بستن احرام و لبیک گفتن، حین طواف و در حال سعی بین صفا و مروه، در عرفات و منی و در همه جا آنچه از چهره حاجیان مشهود است، آرامش روحی و روانی و نشاط و شادی درونی غیر قابل وصف است. به همین علت یکی از زیبایی های حج ,همین حضور زبانها و رنگها و مذاهب مختلف است که همه با یک صدا و با یک لباس و با یک هدف به دور خانه کعبه می گردند و در مشاعر مقدسه جلوه بندگی را نشان می دهند.
ساعتی از حضور حاجیان در سرزمین منی می گذرد که اتفاقی دردناک رخ می دهد وهزاران حاجی در مسیری که به منی ختم می شود به خاطر کم آبی و فشار زیاد جمعیت جان خود را از دست می دهند و بی تدبیری های عربستان نیز باعث می شود که بسیاری از افرادی که زنده بودند هم هلاک شوند.
حج امسال در کنار برکاتی که شامل حال زائران و در مقیاس بزرگتر به ملتها کرد. حادثه ای در دل داشت که آرامش و شادی حاجیان را گرفت. البته درروایات داریم کسی در مسیر حج و یا در حال انجام آن از دنیا برود، مورد غفران الهی قرار می گیرد و در روز قیامت از عذاب و عقاب در امان خواهد بود. و اگر در حال احرام از دنیا رفته باشد، لبیک گویان در روز قیامت محشور می گردد: «مَنْ مَاتَ مُحْرِماً بَعَثَهُ اللَّهُ مُلَبِّیاً؛ کسی که در حال احرام از دنیا رود، خداوند لبیک گویان او را مبعوث می کند.»
اما جانباختن بیش از 7 هزار مسلمان در سرزمین منی موضوع ساده ای نیست که از آن بگذریم و به همین علت رهبر معظم انقلاب فرمودند: این حادثه به هیچ وجه نباید فراموش شود و دستگاه دیپلماسی و سازمان حج موظف هستند که این موضوع را به صورت قاطع دنبال کنند.
با فاطمه همتی مسئول اموربانوان سازمان تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی و معینه حاضر در مراسم حج امسال گفتگویی داشتیم :
اولین جمله ای که می گوید این است :" منی خیلی سخت بود". بیش از 10 سال است به عنوان معینه حج خدمت می کنم و تا کنون چهار مرتبه به مکه رفته ام. حج زیبایی های زیادی دارد و بزرگترین آن لبیک گفتن هزاران مسلمان در سرزمین وحی و امن الهی است. بسیاری از افرادی که به حج می روند آرامش و اخلاص آنجا را درک می کنندو تا مدتها این موضوع در زندگی فردی و اجتماعی آنها تاثیرگذار است.قبل از اینکه به حج برویم به ما گفته بودند ممکن است به خاطر اوضاع عربستان ،که با داعش و یمن درگیر جنگ است،شرایط متفاوت باشد. اما هیچ باور نمی کردم که چنین اتفاق دردناکی بیفتد و جهان اسلام را داغدار کند.
از فرودگاه جده شروع می کنم که کنترل بر زائران انجام می شد.سالهای قبل که آمده بودم اینگونه نبود، از طریق دوربین عکسی چهره افراد گرفته می شد و با عکس گذرنامه تطابق داده می شد و اثر انگشت افراد هم گرفته می شد. البته برای برخی افراد هم با حساسیت بیشتری این کنترلها انجام می گرفت.
نکته ای که برای من قابل توجه بود قرار گرفتن شرطه های باتجربه عربستان در کنار افراد جوان و کم تجربه بود و تفاوت برخوردها هم مشخص بود. محلی که برای کنترل زائرین درنظرگرفته شده بود فاقد امکانات از جمله صندلی بود و افراد مسن تر در کاروانها کف زمین نشسته بودند. با یکی از شرطه ها صحبت کردم و به او گفتم چرا اینجا هیچ امکاناتی ندارید؟ عذرخواهی کرد و گفت« قرار است صندلی آورده شود» البته کمبود فضا هم در هتلها احساس می شد و در اتاقهای دونفره ،چهارنفر را اسکان داده بودند.
نمره عربستان در خدمات دهی حج امسال صفر است
هوای عربستان بسیار گرم است و روزها به قدری گرم بود که آب به درجه جوش می رسید و صبح ها دما 48 درجه بود.حتی شب هم گرمای هوا بسیار شدید بود. شب قبل از حادثه منی به همراه خانمهای زائر به جمرات رفتیم.کنار خیمه ها رسیدیم و ساکهای دستی را گذاشتیم و به سمت جمرات رفتیم آن موقع شب خیلی شلوغ بود و برخی از حجاج سایر کشورها را هم می شد آنجا دید. مسیری که همیشه برای رسیدن به خیابان اصلی می رفتیم را عده ای ازشرطه ها بسته بودند و جمعیت را به سمت دیگری هدایت می کردند و یک قسمت از مسیر،پله های بسیار تیزی داشت که اگر کسی نمی گفت آنجا پله است، بسیاری از جمعیت روی هم می افتادند و له می شدند، سپس از تونلی عبور کردیم که بسیار وحشتناک بود و در سفرهای قبلی آنجا را ندیده بودم، با یک دستگاه آب پاش هم آب برسر زائران ریخته می شد و هوای تونل را بسیار شرجی کرده بود به حدی که نفس کشیدن را مشکل می کرد. البته علت این تغییر مسیر که یک راه کوتاه را بیش از 20 دقیقه کرده بود و دور مسیر اصلی زائران را می چرخاندند را هم نمیدانستیم.
نکته دیگر کثیف بودن مسیر بود. با وجودی که شب اول بود و قاعدتا زائری در آن مسیر رفت و آمد نداشت اما بسیار کثیف بود و به نظرم نمره عربستان در خدمت رسانی و رسیدگی به حجاج صفر است.
رفت و برگشت ما حدود سه - چهار ساعت طول کشید و بعضی از مسیرها را هم بسته بودند و راهها را به گونه ای تنظیم کردندتا طولانی شود.خیمه های ایران تا جمرات فاصله زیادی داشت و مسیر بیشتری باید پیاده می رفتیم.به خیمه ها که رسیدیم – شب آقایان در مشعر می مانند اما خانمها برگشتند- به زائرین گفتیم بخوابند و اگر تمایل دارند استحمام کنند( در مسیر تونل خیس شده بودند) سرویس های بهداشتی کنار خیمه ها کم بود و وضعیت مناسبی نداشت و عربستان هم تلاشی برای بهتر شدن امکانات این خیمه ها نکرده بود. اینکه می گویم اوضاع منی سخت بود واقعا اینگونه بود. صبح هم که به جمرات رفتیم یکی از خیابان به خاطر زباله زیاد، بسته شده بود و اصلا رسیدگی در این زمینه نمی شد.
صبح تماسهای تلفنی خانواده های زائرین شروع شد و خبرهایی می دادند که نگران کننده بود و ما هم سعی کردیم جو را آرام کنیم و خانمها را سرگرم کنیم نماز عیدقربان خواندیم و قرآن...ناله و گریه برخی کاروانیان بلند شده بود و بسیاری از زائران هم نگران حال همراهان خود بودند. آقایان هم از مشعر برنگشته بودند و مدتی بعد تعدادی از آقایان آمدند و صبحانه خوردند و برگشتند. اخباری که از حادثه منی می شنیدیم بیشتر از سمت ایران بود و آنجا امکاناتی نبود که با خبر شویم .البته رفت و آمد هلی کوپتر ها هم از روز عرفه تا پایان روزی که در منی بودیم از صبح تا شب در آسمان تمامی نداشت و از همان ساعات اولیه این اوضاع را مشاهده کرده بودند
معمولا برای کشورهای مختلف مسیری مخصوص به سمت منی گذاشته شده و ایرانی ها از یک خیابان می روند و سایر کشورها از خیابان دیگر...تا ساعت 8.5 هم مسیر باز بودو حجاج در مسیر حر کت می کنند اما از ساعت 8.5 به بعد مسیرها، به بهانه اینکه پسر پادشاه قصد دارد در مراسم حج شرکت کند،بسته می شود و زائران را به خیابان 204 هدایت می کنند و حتی زائران ایرانی را هم به آن مسیر هدایت می کنند.معمولا ایران صبح به منی می روند و آفریقایی ها ساعت 10 اما آن لحظه عده ای از آفریقایی ها هم به همان خیابان می روند که هجوم آنها و فشار زیاد باعث می شود عده ای زیر دست و پا له شوند. در اخبار اولیه به ما گفته شد 50 نفر زیر دست و پا له شده اند و برایم باورکردنی نبود.
زمانی که این اتفاق می افتد ساعت 8.5 بوده و حجاج تا ساعت یک بعدازظهر زیر آفتاب سوزان و با کم آبی هلاک می شوند و حتی عده ای هم که زنده بودند به دلیل عدم رسیدگی و اجازه ندادن برای امداد به آنها جان خود را از دست می دهند. نکته مهم اینجاست که اگر این اتفاق عمدی نبوده است چرا بعد از اینکه این اتفاق می افتد سریعا نیروهای امدادی کمک رسانی نمی کنند و یا اینکه حداقل اجازه بدهند نیروهای امدادی کشورهای دیگر بروند . از طرفی هم افرادی که در ساعات اولیه امدادرسانی می کنند را دستگیر می کنند؟؟؟
شب حادثه منی آیت الله مکارم شیرازی هم که منی بودند جلسه ای را دربعثه برگزار کرده بودند و چون در دل حادثه بودند اقدام کشور خودمان را در خصوص آل سعود درست نمی دانستند چرا که هنوز حاجیان ما در سرزمین عربستان بودند و برخی از زائران هم مفقود بودند.زائرین هم حسابی ترسیده بودند. روزها که به بعثه می رفتم هنوز مشاهده می کیردیم خانواده ها در حادثه جرثقیل خبر می گیرند از عزیزانشان و یک باره چنین اتفاقی افتاده بود اوضاع به کلی به هم ریخته بود.
نوش دارو بعد از مرگ سهراب" توزیع آب بعد از مرگ هزاران حاجی در منی"
معمولا سه روز در منی می مانند و روزی که از منی به سمت مکه بر می گشتیم ماشینهای تریلی موقوفات آب به زائرین می دادند و برای ما جای سوال بود که چرا آن زمان که باید به زائران آب ندادند؟ که بسیاری از آنها به خاطر تشنگی جان خود را از دست دادند. اگر همان لحظه اول که این اتفاق افتاد به کمک حجاج رفته بودند آمار کشته ها خیلی کمتر بود.از طرفی هم حجاج پشته پشته روی هم افتاده بودند و هر کسی از حال رفته بود را با ماشینهای کوچکی که زباله های خیابانها را جمع می کردندوبه داخل کانتینرها می برند.
مسیر منی تا مکه را پیاده رفتیم و در مسیر هم عده ای با ماشینهای بزرگ رفت و آمد می کردند، البته برخی از مسیرها را بسته بودند و آن روز هم به خاطر بی تدبیری ممکن بود،جمعیت که به مکه برمی گشت زیر ماشینها له شوند.به هتل رسیدیم و میخواستیم اخباری از حادثه دریافت کنیم تمام شبکه های ایران قطع بود -درحالی که قبل از رفتن به منی تمام شبکه های ایران دریافت می شد- و تنها شبکه مسجدالحرام ومسجدالنبی نشان داده می شد اینترنت هم قطع و تلفنها هم دچار اختلال بود و تا سه روز بعد از حادثه این جریان ادامه داشت.
هنگامی که رهبر معظم انقلاب پیامی خطاب به دولت عربستان دادندو فرمودند: "اندک بی احترامی به حجاج ایرانی و همچنین عمل نکردن دولت عربستان به وظایف خود در قبال بدنهای مطهر، موجب عکس العمل ایران خواهد شد." اوضاع تغییر کرد. تا قبل از آن نه اینترنت و تلویزیون و... را می توانستیم مشاهده کنیم و حتی سرویس دهی و به زائران نیز مشکلاتی ایجاد شده بود و راننده ها اعتصاب کره بودند و گاهی ازمقابل زائرن بدون مسافران عبور می کردند. اما بعد از پیام رهبری که فصل الخطاب این ماجرا بودو اذعان سایر حجاج کشورهایدیگر نیز که می گفتند خوشا به حالتان که چنین رهبری دارید که حتی آمریکا از شما می ترسد.
البته قبل از منا هم اتفاقاتی افتاده بود و باعث ترس زائران شده بود که تلخ ترین آن حادثه سقوط جرثقیل بود که زمانی که اجساد را جمعآوری می کردند یکی از مسئول کاروان می گفت تعداد زیادی از دست و پای مردم در محل حادثه افتاده بود که نمیدانستند برای چه کسی است.
اتصال به توحید و مبدأ هستی و یاد خدا، باعث آرامش روحی و روانی انسان می شود. به راستی اگر به دقت ملاحظه شود، با تمام هجوم جمعیت و تراکم آن، گرمی هوا و سنگینی اعمال در لحظه بستن احرام و لبیک گفتن، حین طواف و در حال سعی بین صفا و مروه، در عرفات و منی و در همه جا آنچه از چهره حاجیان مشهود است، آرامش روحی و روانی و نشاط و شادی درونی غیر قابل وصف است. به همین علت یکی از زیبایی های حج ,همین حضور زبانها و رنگها و مذاهب مختلف است که همه با یک صدا و با یک لباس و با یک هدف به دور خانه کعبه می گردند و در مشاعر مقدسه جلوه بندگی را نشان می دهند.
ساعتی از حضور حاجیان در سرزمین منی می گذرد که اتفاقی دردناک رخ می دهد وهزاران حاجی در مسیری که به منی ختم می شود به خاطر کم آبی و فشار زیاد جمعیت جان خود را از دست می دهند و بی تدبیری های عربستان نیز باعث می شود که بسیاری از افرادی که زنده بودند هم هلاک شوند.
حج امسال در کنار برکاتی که شامل حال زائران و در مقیاس بزرگتر به ملتها کرد. حادثه ای در دل داشت که آرامش و شادی حاجیان را گرفت. البته درروایات داریم کسی در مسیر حج و یا در حال انجام آن از دنیا برود، مورد غفران الهی قرار می گیرد و در روز قیامت از عذاب و عقاب در امان خواهد بود. و اگر در حال احرام از دنیا رفته باشد، لبیک گویان در روز قیامت محشور می گردد: «مَنْ مَاتَ مُحْرِماً بَعَثَهُ اللَّهُ مُلَبِّیاً؛ کسی که در حال احرام از دنیا رود، خداوند لبیک گویان او را مبعوث می کند.»
اما جانباختن بیش از 7 هزار مسلمان در سرزمین منی موضوع ساده ای نیست که از آن بگذریم و به همین علت رهبر معظم انقلاب فرمودند: این حادثه به هیچ وجه نباید فراموش شود و دستگاه دیپلماسی و سازمان حج موظف هستند که این موضوع را به صورت قاطع دنبال کنند.
با فاطمه همتی مسئول اموربانوان سازمان تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی و معینه حاضر در مراسم حج امسال گفتگویی داشتیم :
اولین جمله ای که می گوید این است :" منی خیلی سخت بود". بیش از 10 سال است به عنوان معینه حج خدمت می کنم و تا کنون چهار مرتبه به مکه رفته ام. حج زیبایی های زیادی دارد و بزرگترین آن لبیک گفتن هزاران مسلمان در سرزمین وحی و امن الهی است. بسیاری از افرادی که به حج می روند آرامش و اخلاص آنجا را درک می کنندو تا مدتها این موضوع در زندگی فردی و اجتماعی آنها تاثیرگذار است.قبل از اینکه به حج برویم به ما گفته بودند ممکن است به خاطر اوضاع عربستان ،که با داعش و یمن درگیر جنگ است،شرایط متفاوت باشد. اما هیچ باور نمی کردم که چنین اتفاق دردناکی بیفتد و جهان اسلام را داغدار کند.
از فرودگاه جده شروع می کنم که کنترل بر زائران انجام می شد.سالهای قبل که آمده بودم اینگونه نبود، از طریق دوربین عکسی چهره افراد گرفته می شد و با عکس گذرنامه تطابق داده می شد و اثر انگشت افراد هم گرفته می شد. البته برای برخی افراد هم با حساسیت بیشتری این کنترلها انجام می گرفت.
نکته ای که برای من قابل توجه بود قرار گرفتن شرطه های باتجربه عربستان در کنار افراد جوان و کم تجربه بود و تفاوت برخوردها هم مشخص بود. محلی که برای کنترل زائرین درنظرگرفته شده بود فاقد امکانات از جمله صندلی بود و افراد مسن تر در کاروانها کف زمین نشسته بودند. با یکی از شرطه ها صحبت کردم و به او گفتم چرا اینجا هیچ امکاناتی ندارید؟ عذرخواهی کرد و گفت« قرار است صندلی آورده شود» البته کمبود فضا هم در هتلها احساس می شد و در اتاقهای دونفره ،چهارنفر را اسکان داده بودند.
نمره عربستان در خدمات دهی حج امسال صفر است
هوای عربستان بسیار گرم است و روزها به قدری گرم بود که آب به درجه جوش می رسید و صبح ها دما 48 درجه بود.حتی شب هم گرمای هوا بسیار شدید بود. شب قبل از حادثه منی به همراه خانمهای زائر به جمرات رفتیم.کنار خیمه ها رسیدیم و ساکهای دستی را گذاشتیم و به سمت جمرات رفتیم آن موقع شب خیلی شلوغ بود و برخی از حجاج سایر کشورها را هم می شد آنجا دید. مسیری که همیشه برای رسیدن به خیابان اصلی می رفتیم را عده ای ازشرطه ها بسته بودند و جمعیت را به سمت دیگری هدایت می کردند و یک قسمت از مسیر،پله های بسیار تیزی داشت که اگر کسی نمی گفت آنجا پله است، بسیاری از جمعیت روی هم می افتادند و له می شدند، سپس از تونلی عبور کردیم که بسیار وحشتناک بود و در سفرهای قبلی آنجا را ندیده بودم، با یک دستگاه آب پاش هم آب برسر زائران ریخته می شد و هوای تونل را بسیار شرجی کرده بود به حدی که نفس کشیدن را مشکل می کرد. البته علت این تغییر مسیر که یک راه کوتاه را بیش از 20 دقیقه کرده بود و دور مسیر اصلی زائران را می چرخاندند را هم نمیدانستیم.
نکته دیگر کثیف بودن مسیر بود. با وجودی که شب اول بود و قاعدتا زائری در آن مسیر رفت و آمد نداشت اما بسیار کثیف بود و به نظرم نمره عربستان در خدمت رسانی و رسیدگی به حجاج صفر است.
رفت و برگشت ما حدود سه - چهار ساعت طول کشید و بعضی از مسیرها را هم بسته بودند و راهها را به گونه ای تنظیم کردندتا طولانی شود.خیمه های ایران تا جمرات فاصله زیادی داشت و مسیر بیشتری باید پیاده می رفتیم.به خیمه ها که رسیدیم – شب آقایان در مشعر می مانند اما خانمها برگشتند- به زائرین گفتیم بخوابند و اگر تمایل دارند استحمام کنند( در مسیر تونل خیس شده بودند) سرویس های بهداشتی کنار خیمه ها کم بود و وضعیت مناسبی نداشت و عربستان هم تلاشی برای بهتر شدن امکانات این خیمه ها نکرده بود. اینکه می گویم اوضاع منی سخت بود واقعا اینگونه بود. صبح هم که به جمرات رفتیم یکی از خیابان به خاطر زباله زیاد، بسته شده بود و اصلا رسیدگی در این زمینه نمی شد.
صبح تماسهای تلفنی خانواده های زائرین شروع شد و خبرهایی می دادند که نگران کننده بود و ما هم سعی کردیم جو را آرام کنیم و خانمها را سرگرم کنیم نماز عیدقربان خواندیم و قرآن...ناله و گریه برخی کاروانیان بلند شده بود و بسیاری از زائران هم نگران حال همراهان خود بودند. آقایان هم از مشعر برنگشته بودند و مدتی بعد تعدادی از آقایان آمدند و صبحانه خوردند و برگشتند. اخباری که از حادثه منی می شنیدیم بیشتر از سمت ایران بود و آنجا امکاناتی نبود که با خبر شویم .البته رفت و آمد هلی کوپتر ها هم از روز عرفه تا پایان روزی که در منی بودیم از صبح تا شب در آسمان تمامی نداشت و از همان ساعات اولیه این اوضاع را مشاهده کرده بودند
معمولا برای کشورهای مختلف مسیری مخصوص به سمت منی گذاشته شده و ایرانی ها از یک خیابان می روند و سایر کشورها از خیابان دیگر...تا ساعت 8.5 هم مسیر باز بودو حجاج در مسیر حر کت می کنند اما از ساعت 8.5 به بعد مسیرها، به بهانه اینکه پسر پادشاه قصد دارد در مراسم حج شرکت کند،بسته می شود و زائران را به خیابان 204 هدایت می کنند و حتی زائران ایرانی را هم به آن مسیر هدایت می کنند.معمولا ایران صبح به منی می روند و آفریقایی ها ساعت 10 اما آن لحظه عده ای از آفریقایی ها هم به همان خیابان می روند که هجوم آنها و فشار زیاد باعث می شود عده ای زیر دست و پا له شوند. در اخبار اولیه به ما گفته شد 50 نفر زیر دست و پا له شده اند و برایم باورکردنی نبود.
زمانی که این اتفاق می افتد ساعت 8.5 بوده و حجاج تا ساعت یک بعدازظهر زیر آفتاب سوزان و با کم آبی هلاک می شوند و حتی عده ای هم که زنده بودند به دلیل عدم رسیدگی و اجازه ندادن برای امداد به آنها جان خود را از دست می دهند. نکته مهم اینجاست که اگر این اتفاق عمدی نبوده است چرا بعد از اینکه این اتفاق می افتد سریعا نیروهای امدادی کمک رسانی نمی کنند و یا اینکه حداقل اجازه بدهند نیروهای امدادی کشورهای دیگر بروند . از طرفی هم افرادی که در ساعات اولیه امدادرسانی می کنند را دستگیر می کنند؟؟؟
شب حادثه منی آیت الله مکارم شیرازی هم که منی بودند جلسه ای را دربعثه برگزار کرده بودند و چون در دل حادثه بودند اقدام کشور خودمان را در خصوص آل سعود درست نمی دانستند چرا که هنوز حاجیان ما در سرزمین عربستان بودند و برخی از زائران هم مفقود بودند.زائرین هم حسابی ترسیده بودند. روزها که به بعثه می رفتم هنوز مشاهده می کیردیم خانواده ها در حادثه جرثقیل خبر می گیرند از عزیزانشان و یک باره چنین اتفاقی افتاده بود اوضاع به کلی به هم ریخته بود.
نوش دارو بعد از مرگ سهراب" توزیع آب بعد از مرگ هزاران حاجی در منی"
معمولا سه روز در منی می مانند و روزی که از منی به سمت مکه بر می گشتیم ماشینهای تریلی موقوفات آب به زائرین می دادند و برای ما جای سوال بود که چرا آن زمان که باید به زائران آب ندادند؟ که بسیاری از آنها به خاطر تشنگی جان خود را از دست دادند. اگر همان لحظه اول که این اتفاق افتاد به کمک حجاج رفته بودند آمار کشته ها خیلی کمتر بود.از طرفی هم حجاج پشته پشته روی هم افتاده بودند و هر کسی از حال رفته بود را با ماشینهای کوچکی که زباله های خیابانها را جمع می کردندوبه داخل کانتینرها می برند.
مسیر منی تا مکه را پیاده رفتیم و در مسیر هم عده ای با ماشینهای بزرگ رفت و آمد می کردند، البته برخی از مسیرها را بسته بودند و آن روز هم به خاطر بی تدبیری ممکن بود،جمعیت که به مکه برمی گشت زیر ماشینها له شوند.به هتل رسیدیم و میخواستیم اخباری از حادثه دریافت کنیم تمام شبکه های ایران قطع بود -درحالی که قبل از رفتن به منی تمام شبکه های ایران دریافت می شد- و تنها شبکه مسجدالحرام ومسجدالنبی نشان داده می شد اینترنت هم قطع و تلفنها هم دچار اختلال بود و تا سه روز بعد از حادثه این جریان ادامه داشت.
هنگامی که رهبر معظم انقلاب پیامی خطاب به دولت عربستان دادندو فرمودند: "اندک بی احترامی به حجاج ایرانی و همچنین عمل نکردن دولت عربستان به وظایف خود در قبال بدنهای مطهر، موجب عکس العمل ایران خواهد شد." اوضاع تغییر کرد. تا قبل از آن نه اینترنت و تلویزیون و... را می توانستیم مشاهده کنیم و حتی سرویس دهی و به زائران نیز مشکلاتی ایجاد شده بود و راننده ها اعتصاب کره بودند و گاهی ازمقابل زائرن بدون مسافران عبور می کردند. اما بعد از پیام رهبری که فصل الخطاب این ماجرا بودو اذعان سایر حجاج کشورهایدیگر نیز که می گفتند خوشا به حالتان که چنین رهبری دارید که حتی آمریکا از شما می ترسد.
البته قبل از منا هم اتفاقاتی افتاده بود و باعث ترس زائران شده بود که تلخ ترین آن حادثه سقوط جرثقیل بود که زمانی که اجساد را جمعآوری می کردند یکی از مسئول کاروان می گفت تعداد زیادی از دست و پای مردم در محل حادثه افتاده بود که نمیدانستند برای چه کسی است.
اتصال به توحید و مبدأ هستی و یاد خدا، باعث آرامش روحی و روانی انسان می شود. به راستی اگر به دقت ملاحظه شود، با تمام هجوم جمعیت و تراکم آن، گرمی هوا و سنگینی اعمال در لحظه بستن احرام و لبیک گفتن، حین طواف و در حال سعی بین صفا و مروه، در عرفات و منی و در همه جا آنچه از چهره حاجیان مشهود است، آرامش روحی و روانی و نشاط و شادی درونی غیر قابل وصف است. به همین علت یکی از زیبایی های حج ,همین حضور زبانها و رنگها و مذاهب مختلف است که همه با یک صدا و با یک لباس و با یک هدف به دور خانه کعبه می گردند و در مشاعر مقدسه جلوه بندگی را نشان می دهند.
ساعتی از حضور حاجیان در سرزمین منی می گذرد که اتفاقی دردناک رخ می دهد وهزاران حاجی در مسیری که به منی ختم می شود به خاطر کم آبی و فشار زیاد جمعیت جان خود را از دست می دهند و بی تدبیری های عربستان نیز باعث می شود که بسیاری از افرادی که زنده بودند هم هلاک شوند.
حج امسال در کنار برکاتی که شامل حال زائران و در مقیاس بزرگتر به ملتها کرد. حادثه ای در دل داشت که آرامش و شادی حاجیان را گرفت. البته درروایات داریم کسی در مسیر حج و یا در حال انجام آن از دنیا برود، مورد غفران الهی قرار می گیرد و در روز قیامت از عذاب و عقاب در امان خواهد بود. و اگر در حال احرام از دنیا رفته باشد، لبیک گویان در روز قیامت محشور می گردد: «مَنْ مَاتَ مُحْرِماً بَعَثَهُ اللَّهُ مُلَبِّیاً؛ کسی که در حال احرام از دنیا رود، خداوند لبیک گویان او را مبعوث می کند.»
اما جانباختن بیش از 7 هزار مسلمان در سرزمین منی موضوع ساده ای نیست که از آن بگذریم و به همین علت رهبر معظم انقلاب فرمودند: این حادثه به هیچ وجه نباید فراموش شود و دستگاه دیپلماسی و سازمان حج موظف هستند که این موضوع را به صورت قاطع دنبال کنند.
با فاطمه همتی مسئول اموربانوان سازمان تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی و معینه حاضر در مراسم حج امسال گفتگویی داشتیم :
اولین جمله ای که می گوید این است :" منی خیلی سخت بود". بیش از 10 سال است به عنوان معینه حج خدمت می کنم و تا کنون چهار مرتبه به مکه رفته ام. حج زیبایی های زیادی دارد و بزرگترین آن لبیک گفتن هزاران مسلمان در سرزمین وحی و امن الهی است. بسیاری از افرادی که به حج می روند آرامش و اخلاص آنجا را درک می کنندو تا مدتها این موضوع در زندگی فردی و اجتماعی آنها تاثیرگذار است.قبل از اینکه به حج برویم به ما گفته بودند ممکن است به خاطر اوضاع عربستان ،که با داعش و یمن درگیر جنگ است،شرایط متفاوت باشد. اما هیچ باور نمی کردم که چنین اتفاق دردناکی بیفتد و جهان اسلام را داغدار کند.
از فرودگاه جده شروع می کنم که کنترل بر زائران انجام می شد.سالهای قبل که آمده بودم اینگونه نبود، از طریق دوربین عکسی چهره افراد گرفته می شد و با عکس گذرنامه تطابق داده می شد و اثر انگشت افراد هم گرفته می شد. البته برای برخی افراد هم با حساسیت بیشتری این کنترلها انجام می گرفت.
نکته ای که برای من قابل توجه بود قرار گرفتن شرطه های باتجربه عربستان در کنار افراد جوان و کم تجربه بود و تفاوت برخوردها هم مشخص بود. محلی که برای کنترل زائرین درنظرگرفته شده بود فاقد امکانات از جمله صندلی بود و افراد مسن تر در کاروانها کف زمین نشسته بودند. با یکی از شرطه ها صحبت کردم و به او گفتم چرا اینجا هیچ امکاناتی ندارید؟ عذرخواهی کرد و گفت« قرار است صندلی آورده شود» البته کمبود فضا هم در هتلها احساس می شد و در اتاقهای دونفره ،چهارنفر را اسکان داده بودند.
نمره عربستان در خدمات دهی حج امسال صفر است
هوای عربستان بسیار گرم است و روزها به قدری گرم بود که آب به درجه جوش می رسید و صبح ها دما 48 درجه بود.حتی شب هم گرمای هوا بسیار شدید بود. شب قبل از حادثه منی به همراه خانمهای زائر به جمرات رفتیم.کنار خیمه ها رسیدیم و ساکهای دستی را گذاشتیم و به سمت جمرات رفتیم آن موقع شب خیلی شلوغ بود و برخی از حجاج سایر کشورها را هم می شد آنجا دید. مسیری که همیشه برای رسیدن به خیابان اصلی می رفتیم را عده ای ازشرطه ها بسته بودند و جمعیت را به سمت دیگری هدایت می کردند و یک قسمت از مسیر،پله های بسیار تیزی داشت که اگر کسی نمی گفت آنجا پله است، بسیاری از جمعیت روی هم می افتادند و له می شدند، سپس از تونلی عبور کردیم که بسیار وحشتناک بود و در سفرهای قبلی آنجا را ندیده بودم، با یک دستگاه آب پاش هم آب برسر زائران ریخته می شد و هوای تونل را بسیار شرجی کرده بود به حدی که نفس کشیدن را مشکل می کرد. البته علت این تغییر مسیر که یک راه کوتاه را بیش از 20 دقیقه کرده بود و دور مسیر اصلی زائران را می چرخاندند را هم نمیدانستیم.
نکته دیگر کثیف بودن مسیر بود. با وجودی که شب اول بود و قاعدتا زائری در آن مسیر رفت و آمد نداشت اما بسیار کثیف بود و به نظرم نمره عربستان در خدمت رسانی و رسیدگی به حجاج صفر است.
رفت و برگشت ما حدود سه - چهار ساعت طول کشید و بعضی از مسیرها را هم بسته بودند و راهها را به گونه ای تنظیم کردندتا طولانی شود.خیمه های ایران تا جمرات فاصله زیادی داشت و مسیر بیشتری باید پیاده می رفتیم.به خیمه ها که رسیدیم – شب آقایان در مشعر می مانند اما خانمها برگشتند- به زائرین گفتیم بخوابند و اگر تمایل دارند استحمام کنند( در مسیر تونل خیس شده بودند) سرویس های بهداشتی کنار خیمه ها کم بود و وضعیت مناسبی نداشت و عربستان هم تلاشی برای بهتر شدن امکانات این خیمه ها نکرده بود. اینکه می گویم اوضاع منی سخت بود واقعا اینگونه بود. صبح هم که به جمرات رفتیم یکی از خیابان به خاطر زباله زیاد، بسته شده بود و اصلا رسیدگی در این زمینه نمی شد.
صبح تماسهای تلفنی خانواده های زائرین شروع شد و خبرهایی می دادند که نگران کننده بود و ما هم سعی کردیم جو را آرام کنیم و خانمها را سرگرم کنیم نماز عیدقربان خواندیم و قرآن...ناله و گریه برخی کاروانیان بلند شده بود و بسیاری از زائران هم نگران حال همراهان خود بودند. آقایان هم از مشعر برنگشته بودند و مدتی بعد تعدادی از آقایان آمدند و صبحانه خوردند و برگشتند. اخباری که از حادثه منی می شنیدیم بیشتر از سمت ایران بود و آنجا امکاناتی نبود که با خبر شویم .البته رفت و آمد هلی کوپتر ها هم از روز عرفه تا پایان روزی که در منی بودیم از صبح تا شب در آسمان تمامی نداشت و از همان ساعات اولیه این اوضاع را مشاهده کرده بودند
معمولا برای کشورهای مختلف مسیری مخصوص به سمت منی گذاشته شده و ایرانی ها از یک خیابان می روند و سایر کشورها از خیابان دیگر...تا ساعت 8.5 هم مسیر باز بودو حجاج در مسیر حر کت می کنند اما از ساعت 8.5 به بعد مسیرها، به بهانه اینکه پسر پادشاه قصد دارد در مراسم حج شرکت کند،بسته می شود و زائران را به خیابان 204 هدایت می کنند و حتی زائران ایرانی را هم به آن مسیر هدایت می کنند.معمولا ایران صبح به منی می روند و آفریقایی ها ساعت 10 اما آن لحظه عده ای از آفریقایی ها هم به همان خیابان می روند که هجوم آنها و فشار زیاد باعث می شود عده ای زیر دست و پا له شوند. در اخبار اولیه به ما گفته شد 50 نفر زیر دست و پا له شده اند و برایم باورکردنی نبود.
زمانی که این اتفاق می افتد ساعت 8.5 بوده و حجاج تا ساعت یک بعدازظهر زیر آفتاب سوزان و با کم آبی هلاک می شوند و حتی عده ای هم که زنده بودند به دلیل عدم رسیدگی و اجازه ندادن برای امداد به آنها جان خود را از دست می دهند. نکته مهم اینجاست که اگر این اتفاق عمدی نبوده است چرا بعد از اینکه این اتفاق می افتد سریعا نیروهای امدادی کمک رسانی نمی کنند و یا اینکه حداقل اجازه بدهند نیروهای امدادی کشورهای دیگر بروند . از طرفی هم افرادی که در ساعات اولیه امدادرسانی می کنند را دستگیر می کنند؟؟؟
شب حادثه منی آیت الله مکارم شیرازی هم که منی بودند جلسه ای را دربعثه برگزار کرده بودند و چون در دل حادثه بودند اقدام کشور خودمان را در خصوص آل سعود درست نمی دانستند چرا که هنوز حاجیان ما در سرزمین عربستان بودند و برخی از زائران هم مفقود بودند.زائرین هم حسابی ترسیده بودند. روزها که به بعثه می رفتم هنوز مشاهده می کیردیم خانواده ها در حادثه جرثقیل خبر می گیرند از عزیزانشان و یک باره چنین اتفاقی افتاده بود اوضاع به کلی به هم ریخته بود.
نوش دارو بعد از مرگ سهراب" توزیع آب بعد از مرگ هزاران حاجی در منی"
معمولا سه روز در منی می مانند و روزی که از منی به سمت مکه بر می گشتیم ماشینهای تریلی موقوفات آب به زائرین می دادند و برای ما جای سوال بود که چرا آن زمان که باید به زائران آب ندادند؟ که بسیاری از آنها به خاطر تشنگی جان خود را از دست دادند. اگر همان لحظه اول که این اتفاق افتاد به کمک حجاج رفته بودند آمار کشته ها خیلی کمتر بود.از طرفی هم حجاج پشته پشته روی هم افتاده بودند و هر کسی از حال رفته بود را با ماشینهای کوچکی که زباله های خیابانها را جمع می کردندوبه داخل کانتینرها می برند.
مسیر منی تا مکه را پیاده رفتیم و در مسیر هم عده ای با ماشینهای بزرگ رفت و آمد می کردند، البته برخی از مسیرها را بسته بودند و آن روز هم به خاطر بی تدبیری ممکن بود،جمعیت که به مکه برمی گشت زیر ماشینها له شوند.به هتل رسیدیم و میخواستیم اخباری از حادثه دریافت کنیم تمام شبکه های ایران قطع بود -درحالی که قبل از رفتن به منی تمام شبکه های ایران دریافت می شد- و تنها شبکه مسجدالحرام ومسجدالنبی نشان داده می شد اینترنت هم قطع و تلفنها هم دچار اختلال بود و تا سه روز بعد از حادثه این جریان ادامه داشت.
هنگامی که رهبر معظم انقلاب پیامی خطاب به دولت عربستان دادندو فرمودند: "اندک بی احترامی به حجاج ایرانی و همچنین عمل نکردن دولت عربستان به وظایف خود در قبال بدنهای مطهر، موجب عکس العمل ایران خواهد شد." اوضاع تغییر کرد. تا قبل از آن نه اینترنت و تلویزیون و... را می توانستیم مشاهده کنیم و حتی سرویس دهی و به زائران نیز مشکلاتی ایجاد شده بود و راننده ها اعتصاب کره بودند و گاهی ازمقابل زائرن بدون مسافران عبور می کردند. اما بعد از پیام رهبری که فصل الخطاب این ماجرا بودو اذعان سایر حجاج کشورهایدیگر نیز که می گفتند خوشا به حالتان که چنین رهبری دارید که حتی آمریکا از شما می ترسد.
البته قبل از منا هم اتفاقاتی افتاده بود و باعث ترس زائران شده بود که تلخ ترین آن حادثه سقوط جرثقیل بود که زمانی که اجساد را جمعآوری می کردند یکی از مسئول کاروان می گفت تعداد زیادی از دست و پای مردم در محل حادثه افتاده بود که نمیدانستند برای چه کسی است.
اتصال به توحید و مبدأ هستی و یاد خدا، باعث آرامش روحی و روانی انسان می شود. به راستی اگر به دقت ملاحظه شود، با تمام هجوم جمعیت و تراکم آن، گرمی هوا و سنگینی اعمال در لحظه بستن احرام و لبیک گفتن، حین طواف و در حال سعی بین صفا و مروه، در عرفات و منی و در همه جا آنچه از چهره حاجیان مشهود است، آرامش روحی و روانی و نشاط و شادی درونی غیر قابل وصف است. به همین علت یکی از زیبایی های حج ,همین حضور زبانها و رنگها و مذاهب مختلف است که همه با یک صدا و با یک لباس و با یک هدف به دور خانه کعبه می گردند و در مشاعر مقدسه جلوه بندگی را نشان می دهند.
ساعتی از حضور حاجیان در سرزمین منی می گذرد که اتفاقی دردناک رخ می دهد وهزاران حاجی در مسیری که به منی ختم می شود به خاطر کم آبی و فشار زیاد جمعیت جان خود را از دست می دهند و بی تدبیری های عربستان نیز باعث می شود که بسیاری از افرادی که زنده بودند هم هلاک شوند.
حج امسال در کنار برکاتی که شامل حال زائران و در مقیاس بزرگتر به ملتها کرد. حادثه ای در دل داشت که آرامش و شادی حاجیان را گرفت. البته درروایات داریم کسی در مسیر حج و یا در حال انجام آن از دنیا برود، مورد غفران الهی قرار می گیرد و در روز قیامت از عذاب و عقاب در امان خواهد بود. و اگر در حال احرام از دنیا رفته باشد، لبیک گویان در روز قیامت محشور می گردد: «مَنْ مَاتَ مُحْرِماً بَعَثَهُ اللَّهُ مُلَبِّیاً؛ کسی که در حال احرام از دنیا رود، خداوند لبیک گویان او را مبعوث می کند.»
اما جانباختن بیش از 7 هزار مسلمان در سرزمین منی موضوع ساده ای نیست که از آن بگذریم و به همین علت رهبر معظم انقلاب فرمودند: این حادثه به هیچ وجه نباید فراموش شود و دستگاه دیپلماسی و سازمان حج موظف هستند که این موضوع را به صورت قاطع دنبال کنند.
با فاطمه همتی مسئول اموربانوان سازمان تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی و معینه حاضر در مراسم حج امسال گفتگویی داشتیم :
اولین جمله ای که می گوید این است :" منی خیلی سخت بود". بیش از 10 سال است به عنوان معینه حج خدمت می کنم و تا کنون چهار مرتبه به مکه رفته ام. حج زیبایی های زیادی دارد و بزرگترین آن لبیک گفتن هزاران مسلمان در سرزمین وحی و امن الهی است. بسیاری از افرادی که به حج می روند آرامش و اخلاص آنجا را درک می کنندو تا مدتها این موضوع در زندگی فردی و اجتماعی آنها تاثیرگذار است.قبل از اینکه به حج برویم به ما گفته بودند ممکن است به خاطر اوضاع عربستان ،که با داعش و یمن درگیر جنگ است،شرایط متفاوت باشد. اما هیچ باور نمی کردم که چنین اتفاق دردناکی بیفتد و جهان اسلام را داغدار کند.
از فرودگاه جده شروع می کنم که کنترل بر زائران انجام می شد.سالهای قبل که آمده بودم اینگونه نبود، از طریق دوربین عکسی چهره افراد گرفته می شد و با عکس گذرنامه تطابق داده می شد و اثر انگشت افراد هم گرفته می شد. البته برای برخی افراد هم با حساسیت بیشتری این کنترلها انجام می گرفت.
نکته ای که برای من قابل توجه بود قرار گرفتن شرطه های باتجربه عربستان در کنار افراد جوان و کم تجربه بود و تفاوت برخوردها هم مشخص بود. محلی که برای کنترل زائرین درنظرگرفته شده بود فاقد امکانات از جمله صندلی بود و افراد مسن تر در کاروانها کف زمین نشسته بودند. با یکی از شرطه ها صحبت کردم و به او گفتم چرا اینجا هیچ امکاناتی ندارید؟ عذرخواهی کرد و گفت« قرار است صندلی آورده شود» البته کمبود فضا هم در هتلها احساس می شد و در اتاقهای دونفره ،چهارنفر را اسکان داده بودند.
نمره عربستان در خدمات دهی حج امسال صفر است
هوای عربستان بسیار گرم است و روزها به قدری گرم بود که آب به درجه جوش می رسید و صبح ها دما 48 درجه بود.حتی شب هم گرمای هوا بسیار شدید بود. شب قبل از حادثه منی به همراه خانمهای زائر به جمرات رفتیم.کنار خیمه ها رسیدیم و ساکهای دستی را گذاشتیم و به سمت جمرات رفتیم آن موقع شب خیلی شلوغ بود و برخی از حجاج سایر کشورها را هم می شد آنجا دید. مسیری که همیشه برای رسیدن به خیابان اصلی می رفتیم را عده ای ازشرطه ها بسته بودند و جمعیت را به سمت دیگری هدایت می کردند و یک قسمت از مسیر،پله های بسیار تیزی داشت که اگر کسی نمی گفت آنجا پله است، بسیاری از جمعیت روی هم می افتادند و له می شدند، سپس از تونلی عبور کردیم که بسیار وحشتناک بود و در سفرهای قبلی آنجا را ندیده بودم، با یک دستگاه آب پاش هم آب برسر زائران ریخته می شد و هوای تونل را بسیار شرجی کرده بود به حدی که نفس کشیدن را مشکل می کرد. البته علت این تغییر مسیر که یک راه کوتاه را بیش از 20 دقیقه کرده بود و دور مسیر اصلی زائران را می چرخاندند را هم نمیدانستیم.
نکته دیگر کثیف بودن مسیر بود. با وجودی که شب اول بود و قاعدتا زائری در آن مسیر رفت و آمد نداشت اما بسیار کثیف بود و به نظرم نمره عربستان در خدمت رسانی و رسیدگی به حجاج صفر است.
رفت و برگشت ما حدود سه - چهار ساعت طول کشید و بعضی از مسیرها را هم بسته بودند و راهها را به گونه ای تنظیم کردندتا طولانی شود.خیمه های ایران تا جمرات فاصله زیادی داشت و مسیر بیشتری باید پیاده می رفتیم.به خیمه ها که رسیدیم – شب آقایان در مشعر می مانند اما خانمها برگشتند- به زائرین گفتیم بخوابند و اگر تمایل دارند استحمام کنند( در مسیر تونل خیس شده بودند) سرویس های بهداشتی کنار خیمه ها کم بود و وضعیت مناسبی نداشت و عربستان هم تلاشی برای بهتر شدن امکانات این خیمه ها نکرده بود. اینکه می گویم اوضاع منی سخت بود واقعا اینگونه بود. صبح هم که به جمرات رفتیم یکی از خیابان به خاطر زباله زیاد، بسته شده بود و اصلا رسیدگی در این زمینه نمی شد.
صبح تماسهای تلفنی خانواده های زائرین شروع شد و خبرهایی می دادند که نگران کننده بود و ما هم سعی کردیم جو را آرام کنیم و خانمها را سرگرم کنیم نماز عیدقربان خواندیم و قرآن...ناله و گریه برخی کاروانیان بلند شده بود و بسیاری از زائران هم نگران حال همراهان خود بودند. آقایان هم از مشعر برنگشته بودند و مدتی بعد تعدادی از آقایان آمدند و صبحانه خوردند و برگشتند. اخباری که از حادثه منی می شنیدیم بیشتر از سمت ایران بود و آنجا امکاناتی نبود که با خبر شویم .البته رفت و آمد هلی کوپتر ها هم از روز عرفه تا پایان روزی که در منی بودیم از صبح تا شب در آسمان تمامی نداشت و از همان ساعات اولیه این اوضاع را مشاهده کرده بودند
معمولا برای کشورهای مختلف مسیری مخصوص به سمت منی گذاشته شده و ایرانی ها از یک خیابان می روند و سایر کشورها از خیابان دیگر...تا ساعت 8.5 هم مسیر باز بودو حجاج در مسیر حر کت می کنند اما از ساعت 8.5 به بعد مسیرها، به بهانه اینکه پسر پادشاه قصد دارد در مراسم حج شرکت کند،بسته می شود و زائران را به خیابان 204 هدایت می کنند و حتی زائران ایرانی را هم به آن مسیر هدایت می کنند.معمولا ایران صبح به منی می روند و آفریقایی ها ساعت 10 اما آن لحظه عده ای از آفریقایی ها هم به همان خیابان می روند که هجوم آنها و فشار زیاد باعث می شود عده ای زیر دست و پا له شوند. در اخبار اولیه به ما گفته شد 50 نفر زیر دست و پا له شده اند و برایم باورکردنی نبود.
زمانی که این اتفاق می افتد ساعت 8.5 بوده و حجاج تا ساعت یک بعدازظهر زیر آفتاب سوزان و با کم آبی هلاک می شوند و حتی عده ای هم که زنده بودند به دلیل عدم رسیدگی و اجازه ندادن برای امداد به آنها جان خود را از دست می دهند. نکته مهم اینجاست که اگر این اتفاق عمدی نبوده است چرا بعد از اینکه این اتفاق می افتد سریعا نیروهای امدادی کمک رسانی نمی کنند و یا اینکه حداقل اجازه بدهند نیروهای امدادی کشورهای دیگر بروند . از طرفی هم افرادی که در ساعات اولیه امدادرسانی می کنند را دستگیر می کنند؟؟؟
شب حادثه منی آیت الله مکارم شیرازی هم که منی بودند جلسه ای را دربعثه برگزار کرده بودند و چون در دل حادثه بودند اقدام کشور خودمان را در خصوص آل سعود درست نمی دانستند چرا که هنوز حاجیان ما در سرزمین عربستان بودند و برخی از زائران هم مفقود بودند.زائرین هم حسابی ترسیده بودند. روزها که به بعثه می رفتم هنوز مشاهده می کیردیم خانواده ها در حادثه جرثقیل خبر می گیرند از عزیزانشان و یک باره چنین اتفاقی افتاده بود اوضاع به کلی به هم ریخته بود.
نوش دارو بعد از مرگ سهراب" توزیع آب بعد از مرگ هزاران حاجی در منی"
معمولا سه روز در منی می مانند و روزی که از منی به سمت مکه بر می گشتیم ماشینهای تریلی موقوفات آب به زائرین می دادند و برای ما جای سوال بود که چرا آن زمان که باید به زائران آب ندادند؟ که بسیاری از آنها به خاطر تشنگی جان خود را از دست دادند. اگر همان لحظه اول که این اتفاق افتاد به کمک حجاج رفته بودند آمار کشته ها خیلی کمتر بود.از طرفی هم حجاج پشته پشته روی هم افتاده بودند و هر کسی از حال رفته بود را با ماشینهای کوچکی که زباله های خیابانها را جمع می کردندوبه داخل کانتینرها می برند.
مسیر منی تا مکه را پیاده رفتیم و در مسیر هم عده ای با ماشینهای بزرگ رفت و آمد می کردند، البته برخی از مسیرها را بسته بودند و آن روز هم به خاطر بی تدبیری ممکن بود،جمعیت که به مکه برمی گشت زیر ماشینها له شوند.به هتل رسیدیم و میخواستیم اخباری از حادثه دریافت کنیم تمام شبکه های ایران قطع بود -درحالی که قبل از رفتن به منی تمام شبکه های ایران دریافت می شد- و تنها شبکه مسجدالحرام ومسجدالنبی نشان داده می شد اینترنت هم قطع و تلفنها هم دچار اختلال بود و تا سه روز بعد از حادثه این جریان ادامه داشت.
هنگامی که رهبر معظم انقلاب پیامی خطاب به دولت عربستان دادندو فرمودند: "اندک بی احترامی به حجاج ایرانی و همچنین عمل نکردن دولت عربستان به وظایف خود در قبال بدنهای مطهر، موجب عکس العمل ایران خواهد شد." اوضاع تغییر کرد. تا قبل از آن نه اینترنت و تلویزیون و... را می توانستیم مشاهده کنیم و حتی سرویس دهی و به زائران نیز مشکلاتی ایجاد شده بود و راننده ها اعتصاب کره بودند و گاهی ازمقابل زائرن بدون مسافران عبور می کردند. اما بعد از پیام رهبری که فصل الخطاب این ماجرا بودو اذعان سایر حجاج کشورهایدیگر نیز که می گفتند خوشا به حالتان که چنین رهبری دارید که حتی آمریکا از شما می ترسد.
البته قبل از منا هم اتفاقاتی افتاده بود و باعث ترس زائران شده بود که تلخ ترین آن حادثه سقوط جرثقیل بود که زمانی که اجساد را جمعآوری می کردند یکی از مسئول کاروان می گفت تعداد زیادی از دست و پای مردم در محل حادثه افتاده بود که نمیدانستند برای چه کسی است.
اتصال به توحید و مبدأ هستی و یاد خدا، باعث آرامش روحی و روانی انسان می شود. به راستی اگر به دقت ملاحظه شود، با تمام هجوم جمعیت و تراکم آن، گرمی هوا و سنگینی اعمال در لحظه بستن احرام و لبیک گفتن، حین طواف و در حال سعی بین صفا و مروه، در عرفات و منی و در همه جا آنچه از چهره حاجیان مشهود است، آرامش روحی و روانی و نشاط و شادی درونی غیر قابل وصف است. به همین علت یکی از زیبایی های حج ,همین حضور زبانها و رنگها و مذاهب مختلف است که همه با یک صدا و با یک لباس و با یک هدف به دور خانه کعبه می گردند و در مشاعر مقدسه جلوه بندگی را نشان می دهند.
ساعتی از حضور حاجیان در سرزمین منی می گذرد که اتفاقی دردناک رخ می دهد وهزاران حاجی در مسیری که به منی ختم می شود به خاطر کم آبی و فشار زیاد جمعیت جان خود را از دست می دهند و بی تدبیری های عربستان نیز باعث می شود که بسیاری از افرادی که زنده بودند هم هلاک شوند.
حج امسال در کنار برکاتی که شامل حال زائران و در مقیاس بزرگتر به ملتها کرد. حادثه ای در دل داشت که آرامش و شادی حاجیان را گرفت. البته درروایات داریم کسی در مسیر حج و یا در حال انجام آن از دنیا برود، مورد غفران الهی قرار می گیرد و در روز قیامت از عذاب و عقاب در امان خواهد بود. و اگر در حال احرام از دنیا رفته باشد، لبیک گویان در روز قیامت محشور می گردد: «مَنْ مَاتَ مُحْرِماً بَعَثَهُ اللَّهُ مُلَبِّیاً؛ کسی که در حال احرام از دنیا رود، خداوند لبیک گویان او را مبعوث می کند.»
اما جانباختن بیش از 7 هزار مسلمان در سرزمین منی موضوع ساده ای نیست که از آن بگذریم و به همین علت رهبر معظم انقلاب فرمودند: این حادثه به هیچ وجه نباید فراموش شود و دستگاه دیپلماسی و سازمان حج موظف هستند که این موضوع را به صورت قاطع دنبال کنند.
با فاطمه همتی مسئول اموربانوان سازمان تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی و معینه حاضر در مراسم حج امسال گفتگویی داشتیم :
اولین جمله ای که می گوید این است :" منی خیلی سخت بود". بیش از 10 سال است به عنوان معینه حج خدمت می کنم و تا کنون چهار مرتبه به مکه رفته ام. حج زیبایی های زیادی دارد و بزرگترین آن لبیک گفتن هزاران مسلمان در سرزمین وحی و امن الهی است. بسیاری از افرادی که به حج می روند آرامش و اخلاص آنجا را درک می کنندو تا مدتها این موضوع در زندگی فردی و اجتماعی آنها تاثیرگذار است.قبل از اینکه به حج برویم به ما گفته بودند ممکن است به خاطر اوضاع عربستان ،که با داعش و یمن درگیر جنگ است،شرایط متفاوت باشد. اما هیچ باور نمی کردم که چنین اتفاق دردناکی بیفتد و جهان اسلام را داغدار کند.
از فرودگاه جده شروع می کنم که کنترل بر زائران انجام می شد.سالهای قبل که آمده بودم اینگونه نبود، از طریق دوربین عکسی چهره افراد گرفته می شد و با عکس گذرنامه تطابق داده می شد و اثر انگشت افراد هم گرفته می شد. البته برای برخی افراد هم با حساسیت بیشتری این کنترلها انجام می گرفت.
نکته ای که برای من قابل توجه بود قرار گرفتن شرطه های باتجربه عربستان در کنار افراد جوان و کم تجربه بود و تفاوت برخوردها هم مشخص بود. محلی که برای کنترل زائرین درنظرگرفته شده بود فاقد امکانات از جمله صندلی بود و افراد مسن تر در کاروانها کف زمین نشسته بودند. با یکی از شرطه ها صحبت کردم و به او گفتم چرا اینجا هیچ امکاناتی ندارید؟ عذرخواهی کرد و گفت« قرار است صندلی آورده شود» البته کمبود فضا هم در هتلها احساس می شد و در اتاقهای دونفره ،چهارنفر را اسکان داده بودند.
نمره عربستان در خدمات دهی حج امسال صفر است
هوای عربستان بسیار گرم است و روزها به قدری گرم بود که آب به درجه جوش می رسید و صبح ها دما 48 درجه بود.حتی شب هم گرمای هوا بسیار شدید بود. شب قبل از حادثه منی به همراه خانمهای زائر به جمرات رفتیم.کنار خیمه ها رسیدیم و ساکهای دستی را گذاشتیم و به سمت جمرات رفتیم آن موقع شب خیلی شلوغ بود و برخی از حجاج سایر کشورها را هم می شد آنجا دید. مسیری که همیشه برای رسیدن به خیابان اصلی می رفتیم را عده ای ازشرطه ها بسته بودند و جمعیت را به سمت دیگری هدایت می کردند و یک قسمت از مسیر،پله های بسیار تیزی داشت که اگر کسی نمی گفت آنجا پله است، بسیاری از جمعیت روی هم می افتادند و له می شدند، سپس از تونلی عبور کردیم که بسیار وحشتناک بود و در سفرهای قبلی آنجا را ندیده بودم، با یک دستگاه آب پاش هم آب برسر زائران ریخته می شد و هوای تونل را بسیار شرجی کرده بود به حدی که نفس کشیدن را مشکل می کرد. البته علت این تغییر مسیر که یک راه کوتاه را بیش از 20 دقیقه کرده بود و دور مسیر اصلی زائران را می چرخاندند را هم نمیدانستیم.
نکته دیگر کثیف بودن مسیر بود. با وجودی که شب اول بود و قاعدتا زائری در آن مسیر رفت و آمد نداشت اما بسیار کثیف بود و به نظرم نمره عربستان در خدمت رسانی و رسیدگی به حجاج صفر است.
رفت و برگشت ما حدود سه - چهار ساعت طول کشید و بعضی از مسیرها را هم بسته بودند و راهها را به گونه ای تنظیم کردندتا طولانی شود.خیمه های ایران تا جمرات فاصله زیادی داشت و مسیر بیشتری باید پیاده می رفتیم.به خیمه ها که رسیدیم – شب آقایان در مشعر می مانند اما خانمها برگشتند- به زائرین گفتیم بخوابند و اگر تمایل دارند استحمام کنند( در مسیر تونل خیس شده بودند) سرویس های بهداشتی کنار خیمه ها کم بود و وضعیت مناسبی نداشت و عربستان هم تلاشی برای بهتر شدن امکانات این خیمه ها نکرده بود. اینکه می گویم اوضاع منی سخت بود واقعا اینگونه بود. صبح هم که به جمرات رفتیم یکی از خیابان به خاطر زباله زیاد، بسته شده بود و اصلا رسیدگی در این زمینه نمی شد.
صبح تماسهای تلفنی خانواده های زائرین شروع شد و خبرهایی می دادند که نگران کننده بود و ما هم سعی کردیم جو را آرام کنیم و خانمها را سرگرم کنیم نماز عیدقربان خواندیم و قرآن...ناله و گریه برخی کاروانیان بلند شده بود و بسیاری از زائران هم نگران حال همراهان خود بودند. آقایان هم از مشعر برنگشته بودند و مدتی بعد تعدادی از آقایان آمدند و صبحانه خوردند و برگشتند. اخباری که از حادثه منی می شنیدیم بیشتر از سمت ایران بود و آنجا امکاناتی نبود که با خبر شویم .البته رفت و آمد هلی کوپتر ها هم از روز عرفه تا پایان روزی که در منی بودیم از صبح تا شب در آسمان تمامی نداشت و از همان ساعات اولیه این اوضاع را مشاهده کرده بودند
معمولا برای کشورهای مختلف مسیری مخصوص به سمت منی گذاشته شده و ایرانی ها از یک خیابان می روند و سایر کشورها از خیابان دیگر...تا ساعت 8.5 هم مسیر باز بودو حجاج در مسیر حر کت می کنند اما از ساعت 8.5 به بعد مسیرها، به بهانه اینکه پسر پادشاه قصد دارد در مراسم حج شرکت کند،بسته می شود و زائران را به خیابان 204 هدایت می کنند و حتی زائران ایرانی را هم به آن مسیر هدایت می کنند.معمولا ایران صبح به منی می روند و آفریقایی ها ساعت 10 اما آن لحظه عده ای از آفریقایی ها هم به همان خیابان می روند که هجوم آنها و فشار زیاد باعث می شود عده ای زیر دست و پا له شوند. در اخبار اولیه به ما گفته شد 50 نفر زیر دست و پا له شده اند و برایم باورکردنی نبود.
زمانی که این اتفاق می افتد ساعت 8.5 بوده و حجاج تا ساعت یک بعدازظهر زیر آفتاب سوزان و با کم آبی هلاک می شوند و حتی عده ای هم که زنده بودند به دلیل عدم رسیدگی و اجازه ندادن برای امداد به آنها جان خود را از دست می دهند. نکته مهم اینجاست که اگر این اتفاق عمدی نبوده است چرا بعد از اینکه این اتفاق می افتد سریعا نیروهای امدادی کمک رسانی نمی کنند و یا اینکه حداقل اجازه بدهند نیروهای امدادی کشورهای دیگر بروند . از طرفی هم افرادی که در ساعات اولیه امدادرسانی می کنند را دستگیر می کنند؟؟؟
شب حادثه منی آیت الله مکارم شیرازی هم که منی بودند جلسه ای را دربعثه برگزار کرده بودند و چون در دل حادثه بودند اقدام کشور خودمان را در خصوص آل سعود درست نمی دانستند چرا که هنوز حاجیان ما در سرزمین عربستان بودند و برخی از زائران هم مفقود بودند.زائرین هم حسابی ترسیده بودند. روزها که به بعثه می رفتم هنوز مشاهده می کیردیم خانواده ها در حادثه جرثقیل خبر می گیرند از عزیزانشان و یک باره چنین اتفاقی افتاده بود اوضاع به کلی به هم ریخته بود.
نوش دارو بعد از مرگ سهراب" توزیع آب بعد از مرگ هزاران حاجی در منی"
معمولا سه روز در منی می مانند و روزی که از منی به سمت مکه بر می گشتیم ماشینهای تریلی موقوفات آب به زائرین می دادند و برای ما جای سوال بود که چرا آن زمان که باید به زائران آب ندادند؟ که بسیاری از آنها به خاطر تشنگی جان خود را از دست دادند. اگر همان لحظه اول که این اتفاق افتاد به کمک حجاج رفته بودند آمار کشته ها خیلی کمتر بود.از طرفی هم حجاج پشته پشته روی هم افتاده بودند و هر کسی از حال رفته بود را با ماشینهای کوچکی که زباله های خیابانها را جمع می کردندوبه داخل کانتینرها می برند.
مسیر منی تا مکه را پیاده رفتیم و در مسیر هم عده ای با ماشینهای بزرگ رفت و آمد می کردند، البته برخی از مسیرها را بسته بودند و آن روز هم به خاطر بی تدبیری ممکن بود،جمعیت که به مکه برمی گشت زیر ماشینها له شوند.به هتل رسیدیم و میخواستیم اخباری از حادثه دریافت کنیم تمام شبکه های ایران قطع بود -درحالی که قبل از رفتن به منی تمام شبکه های ایران دریافت می شد- و تنها شبکه مسجدالحرام ومسجدالنبی نشان داده می شد اینترنت هم قطع و تلفنها هم دچار اختلال بود و تا سه روز بعد از حادثه این جریان ادامه داشت.
هنگامی که رهبر معظم انقلاب پیامی خطاب به دولت عربستان دادندو فرمودند: "اندک بی احترامی به حجاج ایرانی و همچنین عمل نکردن دولت عربستان به وظایف خود در قبال بدنهای مطهر، موجب عکس العمل ایران خواهد شد." اوضاع تغییر کرد. تا قبل از آن نه اینترنت و تلویزیون و... را می توانستیم مشاهده کنیم و حتی سرویس دهی و به زائران نیز مشکلاتی ایجاد شده بود و راننده ها اعتصاب کره بودند و گاهی ازمقابل زائرن بدون مسافران عبور می کردند. اما بعد از پیام رهبری که فصل الخطاب این ماجرا بودو اذعان سایر حجاج کشورهایدیگر نیز که می گفتند خوشا به حالتان که چنین رهبری دارید که حتی آمریکا از شما می ترسد.
البته قبل از منا هم اتفاقاتی افتاده بود و باعث ترس زائران شده بود که تلخ ترین آن حادثه سقوط جرثقیل بود که زمانی که اجساد را جمعآوری می کردند یکی از مسئول کاروان می گفت تعداد زیادی از دست و پای مردم در محل حادثه افتاده بود که نمیدانستند برای چه کسی است.
اتصال به توحید و مبدأ هستی و یاد خدا، باعث آرامش روحی و روانی انسان می شود. به راستی اگر به دقت ملاحظه شود، با تمام هجوم جمعیت و تراکم آن، گرمی هوا و سنگینی اعمال در لحظه بستن احرام و لبیک گفتن، حین طواف و در حال سعی بین صفا و مروه، در عرفات و منی و در همه جا آنچه از چهره حاجیان مشهود است، آرامش روحی و روانی و نشاط و شادی درونی غیر قابل وصف است. به همین علت یکی از زیبایی های حج ,همین حضور زبانها و رنگها و مذاهب مختلف است که همه با یک صدا و با یک لباس و با یک هدف به دور خانه کعبه می گردند و در مشاعر مقدسه جلوه بندگی را نشان می دهند.
ساعتی از حضور حاجیان در سرزمین منی می گذرد که اتفاقی دردناک رخ می دهد وهزاران حاجی در مسیری که به منی ختم می شود به خاطر کم آبی و فشار زیاد جمعیت جان خود را از دست می دهند و بی تدبیری های عربستان نیز باعث می شود که بسیاری از افرادی که زنده بودند هم هلاک شوند.
حج امسال در کنار برکاتی که شامل حال زائران و در مقیاس بزرگتر به ملتها کرد. حادثه ای در دل داشت که آرامش و شادی حاجیان را گرفت. البته درروایات داریم کسی در مسیر حج و یا در حال انجام آن از دنیا برود، مورد غفران الهی قرار می گیرد و در روز قیامت از عذاب و عقاب در امان خواهد بود. و اگر در حال احرام از دنیا رفته باشد، لبیک گویان در روز قیامت محشور می گردد: «مَنْ مَاتَ مُحْرِماً بَعَثَهُ اللَّهُ مُلَبِّیاً؛ کسی که در حال احرام از دنیا رود، خداوند لبیک گویان او را مبعوث می کند.»
اما جانباختن بیش از 7 هزار مسلمان در سرزمین منی موضوع ساده ای نیست که از آن بگذریم و به همین علت رهبر معظم انقلاب فرمودند: این حادثه به هیچ وجه نباید فراموش شود و دستگاه دیپلماسی و سازمان حج موظف هستند که این موضوع را به صورت قاطع دنبال کنند.
با فاطمه همتی مسئول اموربانوان سازمان تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی و معینه حاضر در مراسم حج امسال گفتگویی داشتیم :
اولین جمله ای که می گوید این است :" منی خیلی سخت بود". بیش از 10 سال است به عنوان معینه حج خدمت می کنم و تا کنون چهار مرتبه به مکه رفته ام. حج زیبایی های زیادی دارد و بزرگترین آن لبیک گفتن هزاران مسلمان در سرزمین وحی و امن الهی است. بسیاری از افرادی که به حج می روند آرامش و اخلاص آنجا را درک می کنندو تا مدتها این موضوع در زندگی فردی و اجتماعی آنها تاثیرگذار است.قبل از اینکه به حج برویم به ما گفته بودند ممکن است به خاطر اوضاع عربستان ،که با داعش و یمن درگیر جنگ است،شرایط متفاوت باشد. اما هیچ باور نمی کردم که چنین اتفاق دردناکی بیفتد و جهان اسلام را داغدار کند.
از فرودگاه جده شروع می کنم که کنترل بر زائران انجام می شد.سالهای قبل که آمده بودم اینگونه نبود، از طریق دوربین عکسی چهره افراد گرفته می شد و با عکس گذرنامه تطابق داده می شد و اثر انگشت افراد هم گرفته می شد. البته برای برخی افراد هم با حساسیت بیشتری این کنترلها انجام می گرفت.
نکته ای که برای من قابل توجه بود قرار گرفتن شرطه های باتجربه عربستان در کنار افراد جوان و کم تجربه بود و تفاوت برخوردها هم مشخص بود. محلی که برای کنترل زائرین درنظرگرفته شده بود فاقد امکانات از جمله صندلی بود و افراد مسن تر در کاروانها کف زمین نشسته بودند. با یکی از شرطه ها صحبت کردم و به او گفتم چرا اینجا هیچ امکاناتی ندارید؟ عذرخواهی کرد و گفت« قرار است صندلی آورده شود» البته کمبود فضا هم در هتلها احساس می شد و در اتاقهای دونفره ،چهارنفر را اسکان داده بودند.
نمره عربستان در خدمات دهی حج امسال صفر است
هوای عربستان بسیار گرم است و روزها به قدری گرم بود که آب به درجه جوش می رسید و صبح ها دما 48 درجه بود.حتی شب هم گرمای هوا بسیار شدید بود. شب قبل از حادثه منی به همراه خانمهای زائر به جمرات رفتیم.کنار خیمه ها رسیدیم و ساکهای دستی را گذاشتیم و به سمت جمرات رفتیم آن موقع شب خیلی شلوغ بود و برخی از حجاج سایر کشورها را هم می شد آنجا دید. مسیری که همیشه برای رسیدن به خیابان اصلی می رفتیم را عده ای ازشرطه ها بسته بودند و جمعیت را به سمت دیگری هدایت می کردند و یک قسمت از مسیر،پله های بسیار تیزی داشت که اگر کسی نمی گفت آنجا پله است، بسیاری از جمعیت روی هم می افتادند و له می شدند، سپس از تونلی عبور کردیم که بسیار وحشتناک بود و در سفرهای قبلی آنجا را ندیده بودم، با یک دستگاه آب پاش هم آب برسر زائران ریخته می شد و هوای تونل را بسیار شرجی کرده بود به حدی که نفس کشیدن را مشکل می کرد. البته علت این تغییر مسیر که یک راه کوتاه را بیش از 20 دقیقه کرده بود و دور مسیر اصلی زائران را می چرخاندند را هم نمیدانستیم.
نکته دیگر کثیف بودن مسیر بود. با وجودی که شب اول بود و قاعدتا زائری در آن مسیر رفت و آمد نداشت اما بسیار کثیف بود و به نظرم نمره عربستان در خدمت رسانی و رسیدگی به حجاج صفر است.
رفت و برگشت ما حدود سه - چهار ساعت طول کشید و بعضی از مسیرها را هم بسته بودند و راهها را به گونه ای تنظیم کردندتا طولانی شود.خیمه های ایران تا جمرات فاصله زیادی داشت و مسیر بیشتری باید پیاده می رفتیم.به خیمه ها که رسیدیم – شب آقایان در مشعر می مانند اما خانمها برگشتند- به زائرین گفتیم بخوابند و اگر تمایل دارند استحمام کنند( در مسیر تونل خیس شده بودند) سرویس های بهداشتی کنار خیمه ها کم بود و وضعیت مناسبی نداشت و عربستان هم تلاشی برای بهتر شدن امکانات این خیمه ها نکرده بود. اینکه می گویم اوضاع منی سخت بود واقعا اینگونه بود. صبح هم که به جمرات رفتیم یکی از خیابان به خاطر زباله زیاد، بسته شده بود و اصلا رسیدگی در این زمینه نمی شد.
صبح تماسهای تلفنی خانواده های زائرین شروع شد و خبرهایی می دادند که نگران کننده بود و ما هم سعی کردیم جو را آرام کنیم و خانمها را سرگرم کنیم نماز عیدقربان خواندیم و قرآن...ناله و گریه برخی کاروانیان بلند شده بود و بسیاری از زائران هم نگران حال همراهان خود بودند. آقایان هم از مشعر برنگشته بودند و مدتی بعد تعدادی از آقایان آمدند و صبحانه خوردند و برگشتند. اخباری که از حادثه منی می شنیدیم بیشتر از سمت ایران بود و آنجا امکاناتی نبود که با خبر شویم .البته رفت و آمد هلی کوپتر ها هم از روز عرفه تا پایان روزی که در منی بودیم از صبح تا شب در آسمان تمامی نداشت و از همان ساعات اولیه این اوضاع را مشاهده کرده بودند
معمولا برای کشورهای مختلف مسیری مخصوص به سمت منی گذاشته شده و ایرانی ها از یک خیابان می روند و سایر کشورها از خیابان دیگر...تا ساعت 8.5 هم مسیر باز بودو حجاج در مسیر حر کت می کنند اما از ساعت 8.5 به بعد مسیرها، به بهانه اینکه پسر پادشاه قصد دارد در مراسم حج شرکت کند،بسته می شود و زائران را به خیابان 204 هدایت می کنند و حتی زائران ایرانی را هم به آن مسیر هدایت می کنند.معمولا ایران صبح به منی می روند و آفریقایی ها ساعت 10 اما آن لحظه عده ای از آفریقایی ها هم به همان خیابان می روند که هجوم آنها و فشار زیاد باعث می شود عده ای زیر دست و پا له شوند. در اخبار اولیه به ما گفته شد 50 نفر زیر دست و پا له شده اند و برایم باورکردنی نبود.
زمانی که این اتفاق می افتد ساعت 8.5 بوده و حجاج تا ساعت یک بعدازظهر زیر آفتاب سوزان و با کم آبی هلاک می شوند و حتی عده ای هم که زنده بودند به دلیل عدم رسیدگی و اجازه ندادن برای امداد به آنها جان خود را از دست می دهند. نکته مهم اینجاست که اگر این اتفاق عمدی نبوده است چرا بعد از اینکه این اتفاق می افتد سریعا نیروهای امدادی کمک رسانی نمی کنند و یا اینکه حداقل اجازه بدهند نیروهای امدادی کشورهای دیگر بروند . از طرفی هم افرادی که در ساعات اولیه امدادرسانی می کنند را دستگیر می کنند؟؟؟
شب حادثه منی آیت الله مکارم شیرازی هم که منی بودند جلسه ای را دربعثه برگزار کرده بودند و چون در دل حادثه بودند اقدام کشور خودمان را در خصوص آل سعود درست نمی دانستند چرا که هنوز حاجیان ما در سرزمین عربستان بودند و برخی از زائران هم مفقود بودند.زائرین هم حسابی ترسیده بودند. روزها که به بعثه می رفتم هنوز مشاهده می کیردیم خانواده ها در حادثه جرثقیل خبر می گیرند از عزیزانشان و یک باره چنین اتفاقی افتاده بود اوضاع به کلی به هم ریخته بود.
نوش دارو بعد از مرگ سهراب" توزیع آب بعد از مرگ هزاران حاجی در منی"
معمولا سه روز در منی می مانند و روزی که از منی به سمت مکه بر می گشتیم ماشینهای تریلی موقوفات آب به زائرین می دادند و برای ما جای سوال بود که چرا آن زمان که باید به زائران آب ندادند؟ که بسیاری از آنها به خاطر تشنگی جان خود را از دست دادند. اگر همان لحظه اول که این اتفاق افتاد به کمک حجاج رفته بودند آمار کشته ها خیلی کمتر بود.از طرفی هم حجاج پشته پشته روی هم افتاده بودند و هر کسی از حال رفته بود را با ماشینهای کوچکی که زباله های خیابانها را جمع می کردندوبه داخل کانتینرها می برند.
مسیر منی تا مکه را پیاده رفتیم و در مسیر هم عده ای با ماشینهای بزرگ رفت و آمد می کردند، البته برخی از مسیرها را بسته بودند و آن روز هم به خاطر بی تدبیری ممکن بود،جمعیت که به مکه برمی گشت زیر ماشینها له شوند.به هتل رسیدیم و میخواستیم اخباری از حادثه دریافت کنیم تمام شبکه های ایران قطع بود -درحالی که قبل از رفتن به منی تمام شبکه های ایران دریافت می شد- و تنها شبکه مسجدالحرام ومسجدالنبی نشان داده می شد اینترنت هم قطع و تلفنها هم دچار اختلال بود و تا سه روز بعد از حادثه این جریان ادامه داشت.
هنگامی که رهبر معظم انقلاب پیامی خطاب به دولت عربستان دادندو فرمودند: "اندک بی احترامی به حجاج ایرانی و همچنین عمل نکردن دولت عربستان به وظایف خود در قبال بدنهای مطهر، موجب عکس العمل ایران خواهد شد." اوضاع تغییر کرد. تا قبل از آن نه اینترنت و تلویزیون و... را می توانستیم مشاهده کنیم و حتی سرویس دهی و به زائران نیز مشکلاتی ایجاد شده بود و راننده ها اعتصاب کره بودند و گاهی ازمقابل زائرن بدون مسافران عبور می کردند. اما بعد از پیام رهبری که فصل الخطاب این ماجرا بودو اذعان سایر حجاج کشورهایدیگر نیز که می گفتند خوشا به حالتان که چنین رهبری دارید که حتی آمریکا از شما می ترسد.
البته قبل از منا هم اتفاقاتی افتاده بود و باعث ترس زائران شده بود که تلخ ترین آن حادثه سقوط جرثقیل بود که زمانی که اجساد را جمعآوری می کردند یکی از مسئول کاروان می گفت تعداد زیادی از دست و پای مردم در محل حادثه افتاده بود که نمیدانستند برای چه کسی است.
,
,
اتصال به توحید و مبدأ هستی و یاد خدا، باعث آرامش روحی و روانی انسان می شود. به راستی اگر به دقت ملاحظه شود، با تمام هجوم جمعیت و تراکم آن، گرمی هوا و سنگینی اعمال در لحظه بستن احرام و لبیک گفتن، حین طواف و در حال سعی بین صفا و مروه، در عرفات و منی و در همه جا آنچه از چهره حاجیان مشهود است، آرامش روحی و روانی و نشاط و شادی درونی غیر قابل وصف است. به همین علت یکی از زیبایی های حج ,همین حضور زبانها و رنگها و مذاهب مختلف است که همه با یک صدا و با یک لباس و با یک هدف به دور خانه کعبه می گردند و در مشاعر مقدسه جلوه بندگی را نشان می دهند.
,,
ساعتی از حضور حاجیان در سرزمین منی می گذرد که اتفاقی دردناک رخ می دهد وهزاران حاجی در مسیری که به منی ختم می شود به خاطر کم آبی و فشار زیاد جمعیت جان خود را از دست می دهند و بی تدبیری های عربستان نیز باعث می شود که بسیاری از افرادی که زنده بودند هم هلاک شوند.
,,
,
حج امسال در کنار برکاتی که شامل حال زائران و در مقیاس بزرگتر به ملتها کرد. حادثه ای در دل داشت که آرامش و شادی حاجیان را گرفت. البته درروایات داریم کسی در مسیر حج و یا در حال انجام آن از دنیا برود، مورد غفران الهی قرار می گیرد و در روز قیامت از عذاب و عقاب در امان خواهد بود. و اگر در حال احرام از دنیا رفته باشد، لبیک گویان در روز قیامت محشور می گردد: «مَنْ مَاتَ مُحْرِماً بَعَثَهُ اللَّهُ مُلَبِّیاً؛ کسی که در حال احرام از دنیا رود، خداوند لبیک گویان او را مبعوث می کند.»
,,
اما جانباختن بیش از 7 هزار مسلمان در سرزمین منی موضوع ساده ای نیست که از آن بگذریم و به همین علت رهبر معظم انقلاب فرمودند: این حادثه به هیچ وجه نباید فراموش شود و دستگاه دیپلماسی و سازمان حج موظف هستند که این موضوع را به صورت قاطع دنبال کنند.
,
با فاطمه همتی مسئول اموربانوان سازمان تبلیغات اسلامی خراسان جنوبی و معینه حاضر در مراسم حج امسال گفتگویی داشتیم :
,,
اولین جمله ای که می گوید این است :" منی خیلی سخت بود". بیش از 10 سال است به عنوان معینه حج خدمت می کنم و تا کنون چهار مرتبه به مکه رفته ام. حج زیبایی های زیادی دارد و بزرگترین آن لبیک گفتن هزاران مسلمان در سرزمین وحی و امن الهی است. بسیاری از افرادی که به حج می روند آرامش و اخلاص آنجا را درک می کنندو تا مدتها این موضوع در زندگی فردی و اجتماعی آنها تاثیرگذار است.قبل از اینکه به حج برویم به ما گفته بودند ممکن است به خاطر اوضاع عربستان ،که با داعش و یمن درگیر جنگ است،شرایط متفاوت باشد. اما هیچ باور نمی کردم که چنین اتفاق دردناکی بیفتد و جهان اسلام را داغدار کند.
,,
,
از فرودگاه جده شروع می کنم که کنترل بر زائران انجام می شد.سالهای قبل که آمده بودم اینگونه نبود، از طریق دوربین عکسی چهره افراد گرفته می شد و با عکس گذرنامه تطابق داده می شد و اثر انگشت افراد هم گرفته می شد. البته برای برخی افراد هم با حساسیت بیشتری این کنترلها انجام می گرفت.
,,
,
نکته ای که برای من قابل توجه بود قرار گرفتن شرطه های باتجربه عربستان در کنار افراد جوان و کم تجربه بود و تفاوت برخوردها هم مشخص بود. محلی که برای کنترل زائرین درنظرگرفته شده بود فاقد امکانات از جمله صندلی بود و افراد مسن تر در کاروانها کف زمین نشسته بودند. با یکی از شرطه ها صحبت کردم و به او گفتم چرا اینجا هیچ امکاناتی ندارید؟ عذرخواهی کرد و گفت« قرار است صندلی آورده شود» البته کمبود فضا هم در هتلها احساس می شد و در اتاقهای دونفره ،چهارنفر را اسکان داده بودند.
,,
,
نمره عربستان در خدمات دهی حج امسال صفر است
,,
هوای عربستان بسیار گرم است و روزها به قدری گرم بود که آب به درجه جوش می رسید و صبح ها دما 48 درجه بود.حتی شب هم گرمای هوا بسیار شدید بود. شب قبل از حادثه منی به همراه خانمهای زائر به جمرات رفتیم.کنار خیمه ها رسیدیم و ساکهای دستی را گذاشتیم و به سمت جمرات رفتیم آن موقع شب خیلی شلوغ بود و برخی از حجاج سایر کشورها را هم می شد آنجا دید. مسیری که همیشه برای رسیدن به خیابان اصلی می رفتیم را عده ای ازشرطه ها بسته بودند و جمعیت را به سمت دیگری هدایت می کردند و یک قسمت از مسیر،پله های بسیار تیزی داشت که اگر کسی نمی گفت آنجا پله است، بسیاری از جمعیت روی هم می افتادند و له می شدند، سپس از تونلی عبور کردیم که بسیار وحشتناک بود و در سفرهای قبلی آنجا را ندیده بودم، با یک دستگاه آب پاش هم آب برسر زائران ریخته می شد و هوای تونل را بسیار شرجی کرده بود به حدی که نفس کشیدن را مشکل می کرد. البته علت این تغییر مسیر که یک راه کوتاه را بیش از 20 دقیقه کرده بود و دور مسیر اصلی زائران را می چرخاندند را هم نمیدانستیم.
,,
,
نکته دیگر کثیف بودن مسیر بود. با وجودی که شب اول بود و قاعدتا زائری در آن مسیر رفت و آمد نداشت اما بسیار کثیف بود و به نظرم نمره عربستان در خدمت رسانی و رسیدگی به حجاج صفر است.
,,
رفت و برگشت ما حدود سه - چهار ساعت طول کشید و بعضی از مسیرها را هم بسته بودند و راهها را به گونه ای تنظیم کردندتا طولانی شود.خیمه های ایران تا جمرات فاصله زیادی داشت و مسیر بیشتری باید پیاده می رفتیم.به خیمه ها که رسیدیم – شب آقایان در مشعر می مانند اما خانمها برگشتند- به زائرین گفتیم بخوابند و اگر تمایل دارند استحمام کنند( در مسیر تونل خیس شده بودند) سرویس های بهداشتی کنار خیمه ها کم بود و وضعیت مناسبی نداشت و عربستان هم تلاشی برای بهتر شدن امکانات این خیمه ها نکرده بود. اینکه می گویم اوضاع منی سخت بود واقعا اینگونه بود. صبح هم که به جمرات رفتیم یکی از خیابان به خاطر زباله زیاد، بسته شده بود و اصلا رسیدگی در این زمینه نمی شد.
,,
صبح تماسهای تلفنی خانواده های زائرین شروع شد و خبرهایی می دادند که نگران کننده بود و ما هم سعی کردیم جو را آرام کنیم و خانمها را سرگرم کنیم نماز عیدقربان خواندیم و قرآن...ناله و گریه برخی کاروانیان بلند شده بود و بسیاری از زائران هم نگران حال همراهان خود بودند. آقایان هم از مشعر برنگشته بودند و مدتی بعد تعدادی از آقایان آمدند و صبحانه خوردند و برگشتند. اخباری که از حادثه منی می شنیدیم بیشتر از سمت ایران بود و آنجا امکاناتی نبود که با خبر شویم .البته رفت و آمد هلی کوپتر ها هم از روز عرفه تا پایان روزی که در منی بودیم از صبح تا شب در آسمان تمامی نداشت و از همان ساعات اولیه این اوضاع را مشاهده کرده بودند
,,
,
معمولا برای کشورهای مختلف مسیری مخصوص به سمت منی گذاشته شده و ایرانی ها از یک خیابان می روند و سایر کشورها از خیابان دیگر...تا ساعت 8.5 هم مسیر باز بودو حجاج در مسیر حر کت می کنند اما از ساعت 8.5 به بعد مسیرها، به بهانه اینکه پسر پادشاه قصد دارد در مراسم حج شرکت کند،بسته می شود و زائران را به خیابان 204 هدایت می کنند و حتی زائران ایرانی را هم به آن مسیر هدایت می کنند.معمولا ایران صبح به منی می روند و آفریقایی ها ساعت 10 اما آن لحظه عده ای از آفریقایی ها هم به همان خیابان می روند که هجوم آنها و فشار زیاد باعث می شود عده ای زیر دست و پا له شوند. در اخبار اولیه به ما گفته شد 50 نفر زیر دست و پا له شده اند و برایم باورکردنی نبود.
,,
,
زمانی که این اتفاق می افتد ساعت 8.5 بوده و حجاج تا ساعت یک بعدازظهر زیر آفتاب سوزان و با کم آبی هلاک می شوند و حتی عده ای هم که زنده بودند به دلیل عدم رسیدگی و اجازه ندادن برای امداد به آنها جان خود را از دست می دهند. نکته مهم اینجاست که اگر این اتفاق عمدی نبوده است چرا بعد از اینکه این اتفاق می افتد سریعا نیروهای امدادی کمک رسانی نمی کنند و یا اینکه حداقل اجازه بدهند نیروهای امدادی کشورهای دیگر بروند . از طرفی هم افرادی که در ساعات اولیه امدادرسانی می کنند را دستگیر می کنند؟؟؟
,,
,
شب حادثه منی آیت الله مکارم شیرازی هم که منی بودند جلسه ای را دربعثه برگزار کرده بودند و چون در دل حادثه بودند اقدام کشور خودمان را در خصوص آل سعود درست نمی دانستند چرا که هنوز حاجیان ما در سرزمین عربستان بودند و برخی از زائران هم مفقود بودند.زائرین هم حسابی ترسیده بودند. روزها که به بعثه می رفتم هنوز مشاهده می کیردیم خانواده ها در حادثه جرثقیل خبر می گیرند از عزیزانشان و یک باره چنین اتفاقی افتاده بود اوضاع به کلی به هم ریخته بود.
,,
نوش دارو بعد از مرگ سهراب" توزیع آب بعد از مرگ هزاران حاجی در منی"
,,
معمولا سه روز در منی می مانند و روزی که از منی به سمت مکه بر می گشتیم ماشینهای تریلی موقوفات آب به زائرین می دادند و برای ما جای سوال بود که چرا آن زمان که باید به زائران آب ندادند؟ که بسیاری از آنها به خاطر تشنگی جان خود را از دست دادند. اگر همان لحظه اول که این اتفاق افتاد به کمک حجاج رفته بودند آمار کشته ها خیلی کمتر بود.از طرفی هم حجاج پشته پشته روی هم افتاده بودند و هر کسی از حال رفته بود را با ماشینهای کوچکی که زباله های خیابانها را جمع می کردندوبه داخل کانتینرها می برند.
,,
مسیر منی تا مکه را پیاده رفتیم و در مسیر هم عده ای با ماشینهای بزرگ رفت و آمد می کردند، البته برخی از مسیرها را بسته بودند و آن روز هم به خاطر بی تدبیری ممکن بود،جمعیت که به مکه برمی گشت زیر ماشینها له شوند.به هتل رسیدیم و میخواستیم اخباری از حادثه دریافت کنیم تمام شبکه های ایران قطع بود -درحالی که قبل از رفتن به منی تمام شبکه های ایران دریافت می شد- و تنها شبکه مسجدالحرام ومسجدالنبی نشان داده می شد اینترنت هم قطع و تلفنها هم دچار اختلال بود و تا سه روز بعد از حادثه این جریان ادامه داشت.
,,
,
هنگامی که رهبر معظم انقلاب پیامی خطاب به دولت عربستان دادندو فرمودند: "اندک بی احترامی به حجاج ایرانی و همچنین عمل نکردن دولت عربستان به وظایف خود در قبال بدنهای مطهر، موجب عکس العمل ایران خواهد شد." اوضاع تغییر کرد. تا قبل از آن نه اینترنت و تلویزیون و... را می توانستیم مشاهده کنیم و حتی سرویس دهی و به زائران نیز مشکلاتی ایجاد شده بود و راننده ها اعتصاب کره بودند و گاهی ازمقابل زائرن بدون مسافران عبور می کردند. اما بعد از پیام رهبری که فصل الخطاب این ماجرا بودو اذعان سایر حجاج کشورهایدیگر نیز که می گفتند خوشا به حالتان که چنین رهبری دارید که حتی آمریکا از شما می ترسد.
,,
,
البته قبل از منا هم اتفاقاتی افتاده بود و باعث ترس زائران شده بود که تلخ ترین آن حادثه سقوط جرثقیل بود که زمانی که اجساد را جمعآوری می کردند یکی از مسئول کاروان می گفت تعداد زیادی از دست و پای مردم در محل حادثه افتاده بود که نمیدانستند برای چه کسی است.
,,
]
ارسال دیدگاه