در میزگرد بررسی مناسب سازی شهری مطرح شد؛
خبری از مناسب سازی برای معلولین در شهر پایلوت کشوری نیست/ معلولان روانسری پشت کوهی از موانع شهری
روانسر از شهرهایی که برای مناسب سازی شهری برای معلولین به عنوان پایلوت انتخاب شده است اما تابه امروز خبری از اقدامات موثر در این حوزه نیست.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از سراب روانسر، معلولیت پدیده ای اجتماعی است و بخشی جدایی ناپذیر از زندگی بشر محسوب می شود به گونه ای که هر انسانی در طول حیات خود به علل مختلف مثل بیماری و حوادث و یا با رسیدن به دوران سالمندی آن را تجربه خواهد کرد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, به نقل از سراب روانسر، معلولیت پدیده ای اجتماعی است و بخشی جدایی ناپذیر از زندگی بشر محسوب می شود به گونه ای که هر انسانی در طول حیات خود به علل مختلف مثل بیماری و حوادث و یا با رسیدن به دوران سالمندی آن را تجربه خواهد کرد., سراب روانسر,,
آمارها نشان می دهد که با پیشرفت علم و تکنولوژی و افزایش سوانح و حوادث نه تنها از تعداد افراد معلول کاسته نمی شود بلکه هر ساله بر تعداد این گروه از جامعه افزوده می شود. در این زمینه یکی از مهمترین مشکلات فضاهای شهری کشور، نامناسب بودن فضاهای آنها در ارتباط با اشخاص معلول است. این مهم هم در حوزه کالبدی و هم در حوزه رفتاری قابل ملاحظه است. اولی ناشی از نتایج برنامه ریزی شهری غیر صحیح و اقدامات عملی شهرسازانه و دومی پیامد رفتار اجتماعی- فرهنگی ناشی از آن است.
,,
تامین شرایط زندگی از مهمترین عوامل جذب معلولان در جامعه به شمار می رود. از جمله ملزومات رشد و توسعه جوامع، ایجاد بسترهای فضایی و کالبدی مناسب جهت استفاده همه اقشار جامعه از خدمات و امکانات عمومی، به منظور تحرک و جابجایی بهتر و دسترسی آسان تر در سطح شهر است. اما وجود برخی موانع بویژه در نحوه طراحی، معماری و شهرسازی بسیاری از فضاهای شهری، به ویژه معابر عمومی، پارکها و فضاهای سبز را فاقدِ شرایط لازم برآورده ساختن نیازهای دسترسی افراد معلول کرده است.
,,
بر اساس ماده 2 قانون جامع حمایت از معلولان که در تاریخ ۱۶ اردیبهشت سال ۸۳ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و با استناد به این قانون در راستای مناسبسازی معابر و اماکن عمومی برای معلولان در سال ۹۲ علاوه بر شهرستان روانسر، شهرهای صومعهسرا از گیلان، اردکان یزد، زرینشهر اصفهان، خمین در استان مرکزی، لالجین همدان و سلسله در لرستان بهعنوان هفت شهرستان پایلوت برای اجرای طرح «شهر بدون مانع» انتخاب شدند.
,,
متأسفانه در شهرستان روانسر چندان اقدامات مؤثری در این راستا صورت نگرفته است، با توجه به شرایط پیشآمده و بنا بر رسالت خبری خود بر آن شدیم تا با حضور دو تن از فعالان حوزه جغرافیا و برنامهریزی شهری و رئیس اداره بهزیستی به بررسی ابعاد این مهم بپردازیم.
,,
باید تاکید کرد که از شهردار شهرستان روانسر جهت شرکت در این میزگرد دعوت بهعملآمده بود اما بنا به دلایلی متأسفانه در این میزگرد حاضر نشد.
,,
اقبال پاهکیده عضو هیئتعلمی دانشگاه پیام نور، کیومرث ملکی کارشناس ارشد برنامهریزی شهری و مولود مظفری رئیس اداره بهزیستی شهرستان روانسر افرادی بودند که در این میزگرد به بررسی این موضوع پرداختند که مشروح آن در ذیل آمده است:
,,
-بهرغم گذشت چندین سال از تصویب قانون جامع حمایت از معلولان در مجلس هنوز اقدامات مؤثر و کافی در راستای حمایت از حقوق شهروندی معلولان در شهرستان روانسر صورت نگرفته است دلیل این مهم را در چه میدانید؟
, -بهرغم گذشت چندین سال از تصویب قانون جامع حمایت از معلولان در مجلس هنوز اقدامات مؤثر و کافی در راستای حمایت از حقوق شهروندی معلولان در شهرستان روانسر صورت نگرفته است دلیل این مهم را در چه میدانید؟,,
ملکی: شهرداری و شوراها، نظاممهندسی و فرهنگ و ارشاد اسلامی، نهادها و ارگانهایی هستند که در راستای کمک و حمایت از معلولان وظایف و نقشهایی را به عهدهدارند. طبق قانون شهرداریها باید درصدی از بودجه خود را در زمینه توسعه امور فرهنگی اجتماعی و ورزشی، ساماندهی و کمک به اقشار آسیبپذیر، نگهداری مجتمعهای هنری و فرهنگی و مراکز حمایتی از قبیل گرمخانه، اشتغال معلولین و ایتام، روانسازی شبکه عبور و مرور از قبیل احداث بهسازی و ساماندهی پیادهروها و زیرساختهای عبور و مرور، طراحی و اصلاح هندسی معابر و تقاطعهای موجود، طراحی و احداث رمپ و لوپ هزینه کنند.
, ملکی,,
هرچند عواملی مختلفی میتوانند در این مسئله دخیل باشند. کمبود اعتبارات، ضعف باور مسئولان در این زمینه که معلولان را بهعنوان فردی توانمند نمیتوانند بپذیرند، مدیریتهای ناکارآمد و ناهماهنگی و غفلت و کمکاری دستگاهها و سازمانهای متولی امر حمایت و بازتوانی از معلولین و امثالهم را میتوان بهعنوان نمونه و موردی از هزاران مورد در این دامن زدن به این قصور و ناکارآمدی دخیل دانست.
,,
پاهکیده: قطعا در زمینه قانون حمایت از معلولان، کشور ما یکی از پیشرفته ترین کشورهای دنیاست و قوانین آن به صورت شفاف به تصویب رسیده و امروزه مجلس، هیات وزیران و شورا و شهرداری با آن درگیر هستند. اما در تمام شهرهای کشور به طور یکسان به اجرا در نیامده و به عبارتی از تمام ظرفیت های موجود در این زمینه به صورت کامل بهره گرفته نشده است. شهر روانسر نیز به مانند سایر شهرهای کشور مشکلاتی در این زمینه دارد. قبل از اینکه به دلایل آن اشاره کنیم لازم به این نکته اشاره شود که ما شناخت کاملی از جامعه معلولان، توانایی و خواسته ها و نیازهای واقعی آنان نداریم و چون شناخت نداریم در پی حل مشکل نیستیم. اما باید باور داشته باشیم که در زمینه برنامه ریزی، طراحی و اجرا مشکلاتی داشته و داریم.
, پاهکیده,,
عمده این مشکلات شامل بی توجهی و نادیده گرفتن کارفرمایان و مدیران شهری به مشکلات جامعه معلولان که می تواند به صورت عمدی و یا سهوی صورت گیرد و عدم آگاهی پیمانکارن به ضوابط کار و اجرای نامناسب که اغلب متناسب با شرایط افراد معلول نبوده است، خواهد بود.
,,
همچنین بی توجهی طراحان شهری نسبت به در نظر گرفتن ضوابط در طرح ها، عدم هماهنگی بین دستگاههای اجرایی و حفاری روزانه به دلیل نبود زیرساخت مناسب و تخریب معابر و خیابانها در سطح شهر که در نهایت به مناسب سازی فضای شهری آسیب جدی وارد می کند، هم در این حوزه موثر هستند.
,,
-اگر قرار بر این بود که عملی شدن این مهم در شهرستان روانسر به اما و اگر بکشد چرا اصلاً در ابتدا شهر روانسر در ردیف شهر بدون مانع» قرار گرفت؟
, -اگر قرار بر این بود که عملی شدن این مهم در شهرستان روانسر به اما و اگر بکشد چرا اصلاً در ابتدا شهر روانسر در ردیف شهر بدون مانع» قرار گرفت؟,,
مظفری: با توجه به بررسیهای میدانی کارشناسان اداره کل استان و نیز بازدیدها و ارزیابیهای کارشناسی انجامشده از ادارات شهرستان توسط بهزیستی، همچنین با عنایت به موقعیت جغرافیایی شهرستان به لحاظ بافت و ساختار فیزیکی شهر، زیرساختهای لازم جهت اجرا و تداوم برنامههای مناسبسازی ساختمانهای اداری، فضاهای شهری و اماکن عمومی و در ادامه همدلی و همفکری ادارات و ارگانهای شهرستان ازجمله فرمانداری، شهرداری و شورای شهر، شهر روانسر در سال 92 با پیشنهاد دبیرخانه مناسبسازی استان و با نظر موافق دبیر مناسبسازی کشور و استاندار بهعنوان پایلوت کشوری انتخاب شد.
, مظفری,,
,
پاهکیده: به نظر من با توجه به اینکه دلیل اصلی انتخاب شهرستان روانسر برای ما چندان مشخص نیست اما باید اذعان کرد شهر روانسر علیرغم رشد و توسعه در بسیاری از موارد، در زمینه مناسبسازی فضاهای شهری برای شهروندان کمتوان و ناتوان هنوز در مراحل اولیه است. این در حالی است که این شهر از نظر ویژگیهای جمعیتی خاص خود تقریباً با داشتن 1071 نفر کودک زیر 2 سال، 2606 نفر کودک زیر 5 سال، 3949 نفر کودک زیر 8 سال، 438 نفر مادر باردار، 1935 نفر سالمند، 107 نفر معلول که از این تعداد 30 نفر معلول شنوایی و بینایی و مابقی جسمی و نهایتاً 8 نفر جانباز که از ناحیه دستوپا دچار معلولیت شدهاند، نیازمند انجام اقدامات ویژهای در راستای مناسبسازی محیط شهری بهمنظور تأمین نیازهای این گروهها در مسیر ایجاد شهری سالم و پایدار است.
, پاهکیده,,
در این شرایط عمده مشکلات شهرستان روانسر برای جامعه معلولین شامل وجود دستانداز بین پیادهرو وسواره رو، نبود چراغراهنما در محل خطکشی عابر پیاده، بستن ورودی پل با زنجیر و سایر موانع، توقف وسایل نقلیه مقابل پلهای ارتباطی، حفر محل عبور عابر پیاده برای رساندن تأسیسات شهری، وجود شیارهای عرضی در قسمتهای مختلف پیادهروها، کفهای لغزنده و سست، پستیوبلندی در کف سازی، مشخص نبودن حریم پیادهرو، مشخص نبودن محل خطکشی در قسمتهای مختلف خیابان، وضعیت نابهنجار دستفروشها، مغازهدارها و مبلمان شهری در فضاهای شهری و پیادهروها، احتمال برخورد با عابران پیاده یا ازدحام و شلوغی پیادهروها، فقدان پارکینگ ویژه معلولین، نامناسب بودن پلهها، جداول، پلها و ... است.
,,
اما نکته قابل توجه این است که اجرای طرح نیاز به کار پژوهشی و مطالعه کامل جهت شناخت بیشتر دارد تا از دوباره کاری و ... جلوگیری شود. بدون شک و تردید اجرای طرح در شهر روانسر یک ضرورت و به آسانی قابل اجرا خواهد بود و تا زمانی که این موارد فوق الذکر رفع نشود نمیتوان به عملی شدن "شهر بدون مانع" در روانسر امیدوار بود.
,,
ملکی: من فکر می کنم داشتن ظرفیت های بالای گردشگری و شکل گیری بخش عمده شهر در نقاط پست و همواره و غنای فرهنگی چند هزار ساله روانسر می تواند می تواند از دلایل انتخاب این شهر به عنوان شهر پایلوت مناسب سازی باشد.
, ملکی,,
-قطعاً حقوحقوق جامعه معلولین در شهرستان روانسر با توجه به مشاهدات عینی بهنوعی نادیده گرفتهشده است، راهکارهای عملی و برنامهی مهم در این زمینه را در چه میدانید؟
, -قطعاً حقوحقوق جامعه معلولین در شهرستان روانسر با توجه به مشاهدات عینی بهنوعی نادیده گرفتهشده است، راهکارهای عملی و برنامهی مهم در این زمینه را در چه میدانید؟,,
ملکی: همانطور که پیشتر ذکر شد شهرداری و شوراها، نظاممهندسی، فرهنگ و ارشاد اسلامی نهادهایی هستند که موظف به پیگیری حقوحقوق شهروندان هستند اما چندین راهکار را میتوان در این زمینه برشمرد. تخصیص کامل بودجههایی که ادارات و نهادهای متولی امر طبق قانون موظف به پرداخت آن هستند، ایجاد و توسعه بوستانها و پارکهای متناسب با ظرفیت محلات دارای معلول، طراحی مبلمان متناسب با نوع معلولیت، انجام پروژهها به دست پیمانکاران خبره و متخصص، نظارت دقیق بر اجرای پروژهها، خطکشی و جدول گزاری معابر در سطح شهر متناسب به نوع معلولیت، برگزاری جلسات هماندیشی با معلولان برای استفاده هر چه بیشتر از نظرات و خواستههای آنان در انجام پروژههای در سطح محلات و حتی در سطح شهر، روشنایی سطح معابر و محلات و فضاهای تفریحی شهری و آژانس یا تاکسی ویژه حمل معلول در سطح شهر و شهرستان هرچند حتی در حد یک دستگاه از جمله راهکارهایی که در این حوزه می توان ارایه کرد.
, ملکی,,
مظفری: همه ما موظف به رعایت حقوحقوق شهروندان هستیم چه این شهروند یک فرد عادی و چه یک فرد معلول باشند. راهکار اصلی در این زمینه احترام بهحق و حقوق جامعه معلولین بهعنوان یک شهروند است. مادامیکه مردم و خصوصاً مسئولین ذیصلاح نگاهشان به فرد معلول اینگونه باشد و معلولین در تصمیمگیریهای و خدمات عمرانی و شهرسازی بهعنوان شهروند ببینند میتوان این طرح را عملی دانست.
, مظفری,,
پاهکیده: معلولان و جانبازان بهعنوان شهروندان جامعه دارای حقوحقوقی هستند که باید به آنها توجه شود. ازجمله این موارد که باید مدنظر قرار گیرد، موضوع طراحی و مناسبسازی فضاهای شهری برای این قشر است، به صورتی که اگر شهروند معلول و یا جانباز به دلیل نامناسب بودن فضاهای مختلف شهری قادر به دسترسی به مکانها و فضاهای موردنیاز خود نباشد، با مشکلات و تنگناهای متعددی مواجه خواهد شد.
, پاهکیده,,
تجهیز چراغهای راهنمایی به علائم صوتی و نیز برجسته نمودن سطح پیادهروهای نزدیک به تقاطعها برای نابینایان، ایجاد محلهای ویژه جهت توقف وسایل نقلیه برای معلولان در توقفگاههای عمومی، اطلاعرسانی و فرهنگسازی مناسب از طریق هماهنگی با سایر دستگاههای اجرایی ذیربط، تأمین تسهیلات و خدمات ویژه برای کمتوانان جسمی و حرکتی، نظارت مستمر بر احداث فضاهای عمومی و پیادهروهای شهری برای پیشبینی تمهیدات ذکرشده، ارتباط با تشکلهای معلولان و دریافت نظرات آنان درزمینهی مناسبسازی فضاهای شهری برای معلولان، جمعآوری موانع فیزیکی واقع در مسیر تردد معلولان، تأمین بودجه کافی و لازم برای انجام کارهای عملی و زیرساختی در سطح شهر متناسب با ضوابط شهرسازی در راستای برآورد نیازهای معلولین، ایجاد فضاهای تفریحی برای معلولین، نظارت مستمر بر پیادهروهای سطح شهر در راستای احترام به حقوق شهروندان و ازجمله معلولین، نظارت برساخت و سازهای سطح شهر و عدم صدور پایان کار برای ساختمانهایی که ضوابط شهرسازی مرتبط با معلولین را رعایت نمیکنند از مواردی است که باید به آن توجه شود.
,]
ارسال دیدگاه