من یک شهروندم پس رای می دهم
مشارکت در انتخابات و رأی دادن از مؤلفههای اساسی رفتار سیاسی شهروندان محسوب میشود. این سؤال که علل و انگیزههای شهروندان برای مشارکت در انتخابات چیست، از مهمترین موضوعات مورد مطالعه در جامعهشناسی سیاسی است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مکریان، شهروندی و جامعه مدنی دو مفهومی است که همواره با یکدیگر همراه بوده اند، در همین راستا بسیاری از اندیشمندان، جامعه مدرن را جامعه مدنی می دانند، زیرا مهم ترین ویژگی جامعه مدرن، پیوستگی تفکیک ناپذیر آیین شهروندی و مشارکت های مدنی است و در مرکز سیاسی-جغرافیایی به نام شهر اتفاق می افتد. در حالی که حرکت مردم در روند روبه رشد حیات مدنی به سمت تکوین جامعه مدنی است، از مفهوم(town) به مفهوم(city) می رسیم. جامعه مدنی را حوزه ای است که درآن تصمیم گیری ها از طریق فرآیندهای جمعی و مشارکت فعالانه شهروندان در شرایطی آزاد و برابر صورت می گیرد. بنابراین قهرمان اصلی جامعه مدنی، شهروندی است که مشارکت از جمله حقوق اساسی وی به شمار می رود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, مکریان,شهروند به کسی اطلاق می شود که تحت الحمایه حکومت بوده و قوانین و مقررات آن را به رسمیت بشناسد و جزو جامعه ای محسوب گردد که دولت تمام امتیازات و حقوق آن جامعه را به تمام معنی قبول داشته باشد و در واقع دولت بخشی از آن جامعه به حساب آید. شهروندی موقعیتی است اجتماعی و انسانی که افراد جامعه با برخورداری از حقوق و پذیرش تکالیف در قبال حکومت، انتظارات متقابلی را از دولت برای احقاق حقوق خود به ویژه در بعد خدمات دارند.
,حقوق شهروندی درواقع مجموعه حقوقی که افراد به اعتبار موقعیت شهروندی خود دارا میباشند و نیز مجموعه قواعدی که بر موقعیت آنان در جامعه حکومت میکند گفته می شود . بنابراین تعریف «حقوق شهروندی» یک مفهوم نسبتاً وسیعی است که شامل حقوق مدنی و سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و فردی میباشد که چگونگی روابط مردم و دولت و موسسات شهری، وحقوق و تکالیف آنان در برابر یکدیگر راتنظیم می نماید که منشعب از حقوق اساسی درچارچوب قانون اساسی کشور است و بمنظور رعایت و حفظ حقوق افراد و انسانها در بخش کلان جامعه است.
,درواقع حقوق شهروندی اطلاقی عام است بر مجموعه امتیازات مربوط به شهروندان و نیز مجموعه قواعدی که بر موقعیت آنان در جامعه حکومت میکند. دارنده این حقوق یعنی شهروند، به تکتک افرادی که در جامعه زندگی میکنند، اطلاق میشود، فراتر از مفهومی تحت عنوان تابعیت، بدون اعتنای به سلسله مراتب، موقعیتهایی متمایز برای افراد، وجود شرایطی برای به رسمیت شناخته شدن، حاکمانی خاص و حکومت شوندگان خاص و در مقابل مبتنی بر رابطهای چندسویه بین دولت، جامعه و شهروندان و وجود یک اخلاق مشارکت و موقعیتی فعالانه. به عبارتی دیگر مجموعه حقوق و امتیازاتی که به شهروندان یک کشور با لحاظ کردن دو اصل کرامت انسانی و منع تبعیض، برای فراهمسازی زمینه رشد شخصیت فردی و اجتماعی شهروندان در نظام حقوقی هر کشور تعلق میگیرد، حقوق شهروندی نام دارد.
,هدف غائی از برپایی نظام شهروندی تأمین سعادت برای همه مراحل زندگی می باشد. بدیهی است که تعدادی از این حقوق فطری و ذاتی بوده اند. مثلا حق حیات و آزادی ازجمله حقوقی هستند که همیشه همراه انسان بوده و منحصر به دیروز و امروز نبوده و نیست.
,مشارکت در انتخابات و رأی دادن از مؤلفههای اساسی رفتار سیاسی شهروندان محسوب میشود. این سؤال که علل و انگیزههای شهروندان برای مشارکت در انتخابات چیست، از مهمترین موضوعات مورد مطالعه در جامعهشناسی سیاسی است.
,هفتم اسفندماه امسال انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی برگزار می شود. دورخیز جریانهای سیاسی برای به دست آوردن صندلی های سبز مجلس ماههاست در نشست ها و مناظرات و رسانه های مختلف انعکاس دارد. ناظران نقش شهروندان در این دوره از انتخابات را همچون ادوار و انتخابات گذشته بسیار پرشور ارزیابی می کنند. شوری که استمرار آن شاکله شوردهی شهروندان در یک نظام شورپذیر مردم سالار دینی را شکل داده است.
,در هر کشوری بی شک مجلس از جایگاه ویژهای برخوردار است. این جایگاه به سیستم حکومتی علاوه بر قانون اساسی که نوع حکومت را مشخص میکند برنامه راهبردی و شیوه مدیریتی را با سازکار خود معین می سازد مجلس چون محل قانونگذاری است و بعنوان خانه ملت، نمایندگان منتخب مردم جهت تدوین قانون در آن محل از سراسر کشور حضور پیدا میکنند از این لحاظ اهمیت خاصی دارد و در هر کشوری حکومتها بر سه رکن اساسی استوار هستند. 1ـ قوه مقننه 2ـ قوه قضائیه 3ـ قوه مجریه.
,البته کشور ما جمهوری اسلامی ایران از سایر ملل مستثنی است بدلیل اینکه حکومت اسلامی بر حول محور ولایت فقیه می چرخد و قوای سه گانه و دیگر نهادها ضمن پیروی از منویات مقام معظم رهبری این سه رکن نیز الزاماً در تعامل یکدیگر هستند و بقاء و دوام حکومت را تضمین می کنند. اما آنچه مجلس را از دو قوای دیگر متمایز می سازد قانونگذاری و نظارت بر اجرای قانون است.
,همیشه شنیده ایم که رای دادن و بی تفاوت نبودن نسبت به سرنوشت یک وظیفه انسانی و اسلامی محسوب می شوند. به زبان ساده شهروندان هم حق دارند در انتخاب کارگذاران خود نقش آفرینی کنند و هم تکلیف دارند از آنها کار و خدمت بخواهند و با نظارت مستمر بر عملکرد آنها رشته امور را عملاْ در دستان خود نگه دارند. حق و تکلیف از منظر قرآنی ناظر به یکدیگرند؛ جایی که حقی ثابت شده، تکلیف و مسئولیتی نیز در کنار آن اثبات شده و یا هر جایی تکلیف و مسئولیتی بهعنوان وظیفه مشخص شده است حقی در ضمن آن دیده شده است. اگر بحث انتخابات را ملاک قرار دهیم میتوان گفت انتخابات علاوه بر یک حق طبیعی و عقلانی و عقلایی، یک تکلیف و مسئولیت انسانی نیز هست؛ زیرا اگر بتوانیم از برخی حقوق طبیعی و قانونی و یا شرعی خود بگذریم نمیتوانیم از حقوق اجتماعی خود نیز گذشته و آن را نادیده بگیریم. از این رو تک تک افراد جامعه مکلفند تا در انتخابات بهعنوان حق و مسئولیت اجتماعی، شرکت کرده و در تعیین سرنوشت خویش، دخالت مستقیم داشته باشند.
,از دیدگاه مقام معظم رهبری، مشارکت در عرصه انتخابات امری فراتر از یک حق حقوقی و قانونی محض تلقی میشود که در دموکراسی غربی به آن تکیه میشود. در نگاه دینی، این کنش اجتماعی و سیاسی علاوه بر آنکه حق قانونی افراد است عملی عبادی و فریضهای الهی است که به قصد قربت انجام میشود.
,بنابراین، شرکت در انتخابات را چه تکلیف بدانیم و چه حق، در هر دو صورت در قبال آن مسئولیم و این مسئولیت هم، ناظر به اصل شرکت در انتخابات است و هم، ناظر به معیار و ملاک انتخاب ما. خداوند در کتابش ـ که راهنمای سعادت نوع بشر است ـ فرمودهاند: «همانا خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمیدهد مگر خودشان سرنوشت خود را تغییر دهند».
,رسول گلباخی/ کارشناس ارشد حقوق عمومی
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه