درخت نخل نماد پایداری شهرستان حاجی آباد/ وجود بزرگترین نخلستان خاصیوی کشور در هرمزگان
نماد حاجی آباد درخت نخل می باشد به ویژه در ورودی خود شهر حاجی آباد که درختان بلند قامت شاهانی راست قامت و بعضا خمیده به نشانه ی احترام خیر مقدم می گویند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از فرهنگ کده ؛ درخت نخل در زبان بومی این منطقه همگام با زبان های محلی دیگر نقاط استان هرمزگان و بخش های جنوبی کرمان و فارس که تحت الشعاع این اقلیم قرار گرفته، «مغMogh» نامیده می شود که برگرفته از نامی مقدس از تاریخ کهن ایران است که به موبدان و بزرگان زردشتی می گفتند و به همین جهت نخل در نظر مردمان این دیار اهمیت پیدا کرده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, فرهنگ کده,
نماد حاجی آباد درخت نخل می باشد به ویژه در ورودی خود شهر حاجی آباد که درختان بلند قامت شاهانی راست قامت و بعضا خمیده به نشانه احترام خیر مقدم می گویند.
,
بعضی از این نخل ها می بینی که عاقبت پس از سالیان داراز و قرنی سرهاشان بهم نزدیک کرده اند و گویی در گوش هم حدیث دلدادگی را نجوا می کنندنخلستان دراگاه ، دهستان، باینوج ، تزرج ، برآفتاب و ...غوغا می کنند.
,
,
انواع نخل و خرما از جمله نغار(Naghaar)، نه دونه یه گزی، پیارم(Piyarom)، خاصیو،شاغونی (شاهانی) ، فرکم ، لشت موسایی (مضافتی )، خنسی،یا خنزی(Khanesi ) ، شکری، خوشخوار، اسناف، مرنگونی(Merengoni) ، تخم مرغی، زرد، تروشوک، بردیوال، حمال یا هلالی، غورم برس(Ghoerom beras) ، سفیدابی، شرفالدینی، مرزبان، گلابی، کلوت(Kaloot) ، گوچایی ،خورس(Khorod) و فهلو(Fahloo) است .
,پیارم مرغوب ترین خرما از نظر طعم ملایم ، خوش خوراک بودن و حمل و نقل آسان می باشد که مناسب صادرات به خارج از کشور می باشد نخل نغار و نه دونه یه گزی زودتر از همه می رسد و نخل تخم مرغی دیر تر از همه به ثمر می رسد .
,
مرغوب ترین نخل حاجی آباد پیارم برمشیری است که نخل اصلی پیارم از دهی کوچک به نام برمشیر در بالای حاجی آباد بوده است.
,
جرقه صادرات این خرما در دهه شصت بیشتر رقم خورد که شرکت کره ای دوو مجری زیر ساخت راه آهن بافق بندرعباس در ناحیه ی کوهستانی تزرچ و دراگاه کار می کردند کره ای ها این خرما را پسندیده و به صورت انبوه به عنوان سوغاتی به همراه خود می بردند.
,
خرمای خاصویی نیز از نظر کیفی درجای خود ارزش دارد که امتیازش نسبت به پیارم این است که هم به صورت رطب و هم خشک و هم شیره دار دائم می توان مصرف کرد.
,
یکی از سرمایه گذاران موفق و نامدار کشور و سهامدار شرکت ، مز مز(Maz Maz) اقدام به کاشت سی هزار اصله نخل خاصویی در مرکز تارم زمین ( رفیع آباد ) کرده است که به بزرگترین نخلستان خاصیوی کشور شهرت پیدا کرده است و در صدد آن است که تعداد آن به صد و بیست هزار اصله برساند که بزرگترین نخلستان دنیا گردد.
,
کمیاب ترین نخل و خرما لشت می باشد که در گذشته با دانه های درشت وشیره دار آن دوشاب «دیشو» درست می کردند و خوشخوار که فقط خارک آن خوردنی بود نایاب است و اصناف که فقط خرمای آن خوردنی است خیلی کمیاب است نخل هایی مانند کلوت ، مرنگونی ، تخم مرغی و ..شاید فقط دیگر اسمی از آنها باقی مانده باشد.
,
خرمای شاهانی به صورت معمول بسیار موجود بوده و در گذشته در ظرف حصیری به نام « گلت Golat» می کردند و اکنون بیشتر در حلب می کنند.
,
نامرغوب ترین خرما «تروشوک» است که بیشتر برای چهارپایان مصرف داشت و در گذشته جوشانده آن به نام «لم گوLame gow» خوراک گاوهای نر ( ورزا) بود که برای تقویت بنیه آنها برای شخم و خرمن کوبی همراه با مخلوط کردن شل کرده کاه و آرد به نام "کاه تلیت" می دادند.
,
مغ فهلو (Fahloo ) نخل تر است که شکوفه ی آن برای گرده افشانی نخل ها استفاده می کنند.مغ خورس( Khoros ) نخلی خود رو بدون ثمر می باشد.
,
اجرای درخت نخل از جمله کنته (کنده ) ؛پیرچه( الیاف) ؛ مراغ Meraagh (شاخه ی تازه میانی ) ؛ مهر Mahr (شاخه) ؛ پیش ( برگ شاخه )
تغتک Toghotak ( بن شاخه ) ، توغول Toghool( پوشش شکوفه خرما ) ، هوار( شکوفه خرما )، پنگpang(شاخه خرما )، تیلینگ (خوشه خرما) ؛گمپ Gomp (بچه نخل متصل به نخل ) و پیل (پنیرک ) ماده نرم و سفید خوراکی ته شاخه نخل یا نه ریشه ی کمپ می باشد.
,
مراحل ثمره ی نحل تا خرما شدن: توغولToghool(غنچه ) ؛ هوارHavaar، (شکوفه )؛خلالوکKhalalook( شکوفه ای که از سفیدی به سبزی گرائیده و بزرگ می شود ؛ کنگKong: سبز وکامل شده ثمر؛ خملKhamal : خرمای خام و نارس که طعم گس وخام می دهد ؛ خرک، خارک: کنگ سبز به زرد یا سرخ می گردد ؛ سرتیغال: خارکی که سرش تبدیل به رطب شده است.
,
اشکال خرما:خرمای ریزه یا خشک ؛ سلیکSelik یا خلس Kheles: خرمای نامرغوب و نارس برای چهارپایان؛ خرمای جوش داده؛ کپوKapoo: خرمای جوش داده و دونیمه شده بدون هسته؛ دیشو (دوشاب ):شیره خرما ؛ استکEstok:هسته خرما که در گذشته آرد می کردند و خوراکی بود و علم امروز هم دم کرده پودر آن را همتراز قهوه می داند.
,,
دست سازه های نخلی ؛ کله کش: ظرف بزرگ برای وزن کردن گندم و غلات؛ گلت(Golat) :ظرف مستطیلی برای نگهداری خرما؛تکلTakek: حصیر ؛ سپ(Sop) : سینی حصیری؛ گبنگ(Gobong ) :ظرفی حصیری و کوزه مانند برای نگهداری تخم مرغ.؛ دموک(Damook) : باد بزن گرد بدون دسته و..است.
,مغ ببین و مایه عبرت بدان/فایده اش باشد ز سر تا پای آن
,پیرچه آن را بگیر تا کنده اش/از توغول و پیل آن تا هسته اش
,انتهای پیام/گ
]
ارسال دیدگاه