قلیان سلاحی کشنده برای جوانان/ مصرف روز افزون قلیان تهدیدی برای سلامت جامعه
این روزها قلیان از یک محصول دخانی سنتی به اعتیادی فراگیر تبدیل شده و مصرف آن، به گروه اجتماعی یا محدوده سنی خاص محدود نمیشود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از هرمز ،بنا به نوشتهٔ سیریل الگود (اگر چه وی مأخذ خود را ذکر نکردهاست) «اولین بار ابوالفتح گیلانی (متوفی ۱۵۸۸) پزشک ایرانیِ دربار اکبر اول ، سلطان مغول هند بود که دود تنباکو را از یک ظرف آب عبور داد تا آن را خالصتر و سرد نماید و از این طریق قلیان که در شبه قاره به حقّه معروف است را ابداع نمود.» اما از سوی دیگر، یک رباعی از اهلی شیرازی (درگذشته در ۱۵۳۵) به استفاده از قلیان اشاره مینماید و از این رو پیشینه استفاده از قلیان را میتوان به حداقل به دوران شاه طهماسب یکم صفوی بازگرداند و روایت ابوالفتح گیلانی را میتوان شاهدی بر معرفی قلیان، که در ایران مورد استفاده بودهاست، در شبه قاره هند دانست.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, هرمز ,
این روزها قلیان از یک محصول دخانی سنتی به اعتیادی فراگیر تبدیل شده و مصرف آن، به گروه اجتماعی یا محدوده سنی خاص محدود نمیشود.
قلیانهایی که به جای ذغال از المنت های نسوز استفاده میکنند و با برقی که از پورت یو.اس.بی به آنها میرسد دود میکنند، قلیان های پایه کوتاه مصری، قلیان های سفری و همینطور قلیان های چند لولهای، تنها بخشی از نوآوری ها در این بخش را شامل میشوند.
,
کشیدن قلیان در قدیم در کشورهای چین، هند، پاکستان و کشورهای شرقی مدیترانه نوعی سنت بوده و مصرف آن کم کم از طریق مهاجرت در سایر کشورهای دنیا نیز رواج یافته. در کشورهای غربی قلیان از سال ۹۰ تا کنون، بیشتر در میان جوانان مرسوم شده است. یک دانشمند هندی به نام حکیم ابوالفتح میگوید که در قرن شانزدهم در دوران حکومت اکبرشاه، توتون قلیان به عنوان توتونی کم ضرر محسوب میشده است.
,هم اکنون سالانه 5 میلیون نفر در دنیا به علت استعمال دخانیات، جان خود را از دست می دهند که با ادامه ی این روند تا 20 سال آینده تعداد قربانیان به 10 میلیون نفر در سال می رسد.
,بر اساس تازهترین آمارهای ملی نیز 3 درصد نوجوانان ایرانی سیگار می کشند و 14 درصد آنان از سایر مواد دخانی و عمدتاً از قلیان استفاده می کنند.
,مصرف قلیان آشکارا نشان داده است که تاثیراتی جدی بر دو عضو حیاتی بدن به نام ریهها و قلب دارد. سرطان ریه ، سرطان مری ، بیماری ریوی انسدادی مزمن ، آمفیزم ، پایین بودن وزن تولد نوزاد ، افزایش حملات آسم و ذاتالریه برخی از خطرات مربوط به کشیدن قلیان هستند.
,سایر خطراتی که در دود سیگار مشاهده نشده است بیماریهای عفونی است که از استفاده اشتراکی شلنگ قلیان و افزودن الکل یا داروهای روانگردان به تنباکوی قلیان میباشد. دود قلیان حاوی صدها فلز سنگین مثل ارسنیک، کوبالت، کروم و سرب میباشد. با مصرف متوسط قلیان، دود تولیدشده از یک لوله تقریباً نیکوتین و قطران برابر با 20 سیگار در خود دارد. تحقیقات همچنین نشانداده است که پس از 45 دقیقه استفاده از هوای منقضیشده، مونوکسید کربن، نیکوتین پلاسما و ضربان قلب به شدت بالا میرود.
,هر وعده قلیان برابر یک پاکت سیگار :
, ,مانند بسیارى از کشورهاى خاورمیانه ، قلیان یکى از وسایل تفریحى رایج در ایران است که اگرچه بارها از سوی مسئولان وزارت بهداشت و نیروی انتظامی مصرف آن در اماکن عمومی و به خصوص سفرهخانههای سنتی منع شده، اما ظاهراً به راحتی نمی شود، شر آن را از چنین مکانهایی کم کرد.
,متخصصان اعلام می کنند که مصرف کنندگان قلیان ، در هر بار مصرف ، دود بسیار زیادتری را در مقایسه با کشیدن یک نخ سیگار دریافت می کنند.
,افراد سیگاری که به طور متداول 8 تا 12 نخ سیگار در روز مصرف می کنند، به طور متوسط با 40 تا 75 پُک که به مدت 5 تا 7 دقیقه به طول می انجامد، حدود 5 تا 6 لیتر دود استنشاق می کنند و این در حالی است که مصرف کننده ی قلیان در هر وعده مصرف که به طور متداول 20 تا 80 دقیقه طول می کشد، حدود 50 تا 200 پُک می زند که هر پک به طور متوسط حاوی 15/0 تا یک لیتر دود است.
,دود به همراه رطوبت :
,دکتر ایرج خسرونیا، رئیس انجمن پزشکان داخلی ایران، با اشاره به اینکه دود قلیان همان مضرات سیگار را دارد ، در مورد سایر عوارض کشیدن قلیان می گوید:
,“به دلیل مرطوب بودن راههای هوایی و مجرای خروج دود، قلیان می تواند عامل مهمی جهت رشد میکروب ها و قارچ ها باشد.
,تحقیقات اخیر نشان دادهاند که کشت مواد داخل لوله ی قلیان حاوی صدها نوع قارچ و میکروب بوده و این میکروبها و قارچ ها به راحتی توسط دود، وارد دستگاه تنفس شده و ایجاد عفونت های مزمن می کند.
,در ابتدا شخص متوجه بیماری خود نمی شود ، ولی سال های بعد به دلیل نفوذ این قارچ ها و میکروب ها در لایههای مختلف ریه، بیماری هایی مثل برونشیت ، برونشکتازی ، آمفیزم ریه و در نهایت آسم ایجاد می شود. این در حالی است که شخص هنگامی به بیماری خود پی می برد که متأسفانه چارهای جز تحمل بیماری تا آخر عمر نخواهد داشت.”
,دکتر خسرونیا با اشاره به اینکه شخص مبتلا به بیماریهای مختلف ریه اگر به استعمال دخانیات و کشیدن قلیان ادامه بدهد بدون شک مبتلا به سرطان ریه و دستگاه تنفسی خواهد شد، اضافه می کند:”متأسفانه به اکثر تنباکوهایی که در سال های اخیر به بازار آمده اسانسهایی اضافه می شود که این اسانس ها علاوه بر تحریک دستگاه تنفس موجب حساسیت و آلرژی می گردد، بنابراین علاوه بر بیماریهای ذکر شده، رینیت آلرژیک و سرفههای مزمن همراه با خلط را برای فرد به همراه دارد.”
,دود قلیان بیشتر از سیگار است :
, ,بنا به اعتقاد کارشناسان مصرف یک نخ سیگار بین 500 سیسی تا یک لیتر دود تولید می کند، اما استفاده ی یک بار از قلیان 10 تا 20 لیتر دود تولید خواهد کرد. مدت زمان استعمال سیگار معمولاً 10 دقیقه است، اما قلیان با وجود دفعات کمتر استفاده در مقایسه با سیگار، در هر بار مصرف برای 40 تا 60 دقیقه استفاده می شود. به این ترتیب اثرات مضر قلیان، کمتر از سیگار نیست، اما در فرهنگ جامعه ی ما به این حقیقت علمی توجهی نمی شود.
,دکتر خسرونیا با اشاره به اینکه حتی دیده شده والدین برای خندیدن و سرگرمی، نی قلیان را به دهان افراد زیر 5 سال هم گذاشته و آنها را وادار به قلیان کشیدن می کنند، می گوید: “رسانهها باید آگاهی لازم را به مردم بدهند تا مردم لااقل از استعمال قلیان در مکانهای عمومی و منازل، به خصوص اماکنی که به فضای آزاد راه ندارند، خودداری کنند.”
,مضرات قلیان :
,هر پُک قلیان، یک لیتر دود سمی :
,ششمین کنگره ی سراسری بیماریهای ریه بهانهای بود تا متخصصان یک بار دیگر اعلام کنند که خطرات قلیان، اگر بیشتر از سیگار نباشد، کمتر نیست.دکتر روزبه نقشین، دبیر انجمن متخصصان ریه تاکید کرد:
,“کشیدن قلیان حجم تنفسی بدن را کاهش داده و مواد سمی ناشی از نوع توتون و تنباکوی قلیان، سلامت افراد را با خطر روبرو می کند.”
,او با انتقاد از رواج استفاده از اسانس در ترکیب تنباکوها گفت: “این ترکیب به علت حرارت زیاد، موادی را وارد بدن می کند که عوارض ناگواری برای انسان به دنبال دارد.”
,دبیر اجرایی ششمین کنگره ی سراسری بیماریهای ریه، قلیان را اعتیادآور دانست و گفت:
,“کشیدن یک یا دو بار قلیان در روز، فرد استفاده کننده را دچار اعتیاد می کند، در حالی که تصور غلط جامعه این است که دود حاصل از قلیان از آب رد می شود و مواد سمی آن از بین می رود.”
,,
انتقال بیماری از طریق قلیان :
,اگر دود قلیان وارد ریه نشود و فقط از راه دهان خارج شود، آسیبی به ریهها وارد نمی شود! این جملهای است که از زبان بسیاری از مصرف کنندگان قلیان شنیده می شود.
,دکتر خسرونیا، در این باره می گوید:
,“این تصور، تصوری کاملاً غلط است، چون دود از طریق مخاط دهان و حنجره جذب بدن گشته و آثار سوء خود را می گذارد. حتی در هوایی که دود قلیان آزاد می شود ، افرادی که قلیان نمی کشند و در معرض دود قرار گرفته اند ، در طولانی مدت دچار عوارض آن خواهند شد.”
,دکتر شهرام آگاه، متخصص داخلی و عضو هیأت علمی دانشگاه ایران نیز در مورد مصرف قلیان می گوید: “بر خلاف تصور عمومی که عدهای معتقدند وجود آب قلیان جلوی مواد مضر و سمی آن را می گیرد ، بیشتر این مواد سمی از جمله نیکوتین و خاکستر وارد ریه می شوند و به خاطر دَمهای عمیقی که فرد برای جذب دود می زند ، تخریبهای جدی به حبابچههای ریه وارد می شود.”
,وی با اشاره به اینکه سرطان ریه، سرطان لب و دهان و حنجره، سرطان مری و معده، لوزالمعده، کبد و سرطان روده بزرگ از عوارض بدخیم استفاده از سیگار و قلیان هستند، در مورد عوارض خوشخیم آن می گوید:
,“این عوارض شامل زخمهای گوارشی هستند. همچنین قلیان باعث ریفلاکس معده(برگشت اسید معده به مری) می شود که در نتیجه ی آن فرد سوزش شدیدی در سر دل دارد و دچار تهوع می گردد. حتی بیماری ریفلاکس در بعضی موارد منجر به سرطان مری نیز می شود.”
,به گفته ی وی میزان و عمق دَم در حرکت دادن آب قلیان بسیار مهم است و قلیان با وجود اینکه کمتر مصرف می شود، اما حجم دودی که از طریق آن وارد بدن می شود، 10 تا 20 برابر دود ناشی از مصرف سیگار است.
,بنا به گفته ی متخصصان دود استنشاق شده از قلیان، نه تنها همه ی مواد سرطان زای دود سیگار را دارا است، بلکه مونوکسیدکربن بیشتری هم دارد.
,به علاوه ، دود قلیان مجموعهای از مواد سرطان زای دیگر را دارد که ناشی از سوختن زغال است و خطر انتقال بیماریهای عفونی مانند سل را نیز افزایش می دهد.
,دکتر آگاه با اشاره به اینکه نیکوتین نقش بسیار مهمی در میزان و نحوه ی مصرف مواد دخانی به عهده دارد، می گوید:
,“تحقیقات ثابت کرده است افراد سیگاری تا زمانی که میزان نیکوتین دریافتی در آنها به آستانه ی مورد نیاز برای رفع حالت وابستگی برسد، به کشیدن سیگار ادامه می دهند. پس با فرض جذب بخشی از نیکوتین موجود در دود قلیان در اثر عبور آن از آب، مصرف کنندگان قلیان برای رسیدن به آستانه ی ارضای وابستگی، با استنشاق مقادیر بسیار زیادتر دود، در معرض مقادیر بیشتری مواد شیمیایی سرطانزا و گازهای خطرناک مثل منواکسیدکربن قرار می گیرند.
,این موضوع مصرف کنندگان قلیان و اطرافیان آنها را که در مواجهه با دود تحمیلی آن قرار دارند، همانند مصرف کنندگان سیگار به انواع سرطان ها، بیماری های قلب و عروق، تنفسی و آثار سوء در دوران بارداری مبتلا خواهد ساخت.”
,
جدیترین تاثیرات مضر :
استفاده از قلیان درکنار سرطان ریه با افزایش احتمال ابتلا به سرطان دهان و مثانه نیز همراه است.
مصرفکنندگان مداوم قلیان عملکرد ریهای تقریباً 25% پاینتر از آنهایی که قلیان نمیکشند دارند. یک تحقیق نشان داده است که کشیدن قلیان خطر ابتلا به سل ریوی را افزایش میدهد.
,
,
کودکان مخصوصاً بیشتر درمقابل تاثیرات مضرف قلیان آسیبپذیر هستند.
,اگر در محلی باشند که در آن قلیان کشیده میشود، احتمال ایجاد عفونتهای ریوی، آسم و سندرم مرگ ناگهانی کودک در آنها افزایش مییابد.
,کشیدن قلیان چه ضررهایی برای سلامتی دارد:
,- اگر فویل آلومینیومی که در قلیان استفاده میشود کیفیت خوبی نداشته باشد، با زغال در حال سوختن واکنش داده و مواد سرطانزایی تولید میکند که موجب سرطان میشود.
- میزان دیاکسیدکربن که از طریق قلیان استنشاق میشود درمقایسه با سیگار بسیار بالا است و این مسئله باعث میشود که کشیدنی ک قلیان برابر با 7 تا 10 سیگار باشد.
- افرادیکه قلیان میکشند باید از این واقعیت مطلع باشند که دود قلیان چون از آب رد میشود و مرطوب است مدت زمان بیشتری در ریهها میماند. برخی میکروبها، عمدتاً باکتریهایی که موجب سل میشوند، در لوله قلیان وجود دارند.
قلیان مسئلهای همهگیر:
,- یکی دیگر از جنبههای نگرانکننده قلیان این است که سابقاً در کشورهایی مثل پاکستان و هند توسط افراد سالخوردهای که در روستاها زندگی میکردند استفاده میشد اما اخیراً بیشتر در مناطق شهری مورد استفاده قرار میگیرد. رستورانهای شهری زیادی آن را برای مشتریان خود سرو میکنند.
- آنهایی که به طور مرتب از قلیان استفاده میکنند، کمکم دچار اعتیاد به آن میشوند.
- کشیدن قلیان برای جوانان مسئلهای هیجانانگیز، مدُ روز و لذتبخش به نظر میرسد.
حرام یا حلال بودن استعمال تنباکو چه از طریق سیگار و چه از طریق قلیان؟
,براساس تحقیقات و مطالعات جدید، لوله میتواند رسانه خوبی برای کشاندن باکتریهایی که موجب بیماریهای عفونی مثل هپاتیت A میشود باشد که به راحتی وقتی قلیان توسط چندین نفر استفاده میشود انتقال مییابد.” بیان شده توسط متخصصین پزشکی
,در سالهای گذشته استفاده از قلیان به سنین بالا محدود می شد، در حالی که در چند سال اخیر ضمن افزایش استفاده از قلیان متاسفانه نوجوانان و جوانان به طرفداران اصلی آن تبدیل شده اند.
, در سالهای گذشته استفاده از, به سنین بالا محدود می شد، در حالی که در چند سال اخیر ضمن افزایش استفاده از قلیان متاسفانه نوجوانان و جوانان به طرفداران اصلی آن تبدیل شده اند, .,تاسف بار تر اینکه اخیرا ” قلیان مصرف خانوادگی پیدا کرده است. یعنی پدر و مادر همراه با فرزندان جوان و نوجوان خود، در مکان های تفریحی عمومی، قلیان دود می کنند .
, تاسف بار تر اینکه اخیرا ” قلیان مصرف خانوادگی پیدا کرده است. یعنی پدر و مادر همراه با فرزندان جوان و نوجوان خود، در مکان های تفریحی عمومی، قلیان دود می کنند, .,
بــاور غلط اول : از آنجا که تنباکوی قلیان از طریق آب فیلتر میشود، کلیه مواد مضر آن تصفیه میشود.
واقعیت اول : کشیدن تنباکو از طریق آب، مواد سرطانزای آن را تصفیه نمیکند. این دود میتواند به اندازه دود سیگار اثر مخرب بر روی ریه و قلب داشته باشد.
بــاور غلط دوم : استنشاق دود قلیان ریه ها را نمیسوزاند، به همین دلیل مضر نیست.
واقعیت دوم : دود قلیان وقتی استنشاق میشود، ریه ها را نمیسوزاند، زیرا از طریق آبی که در پایین آن قرار دارد خنک میشود. با اینکه دود خنک میشود، اما هنوز هم حاوی مواد سرطان زایی است که برای بدن مضر است.
بــاور غلط سوم : کشیدن قلیان سالمتر از کشیدن سیگار است.
واقعیت سوم : دود قلیان به همان اندازه دود سیگار مضر است. قلیان به طریقی متفاوت دود تولید میکند: دود سیگار از سوختن تنباکو ایجاد میشود، در حالی که دود قلیان از طریق گرم شدن تنباکویی که در کاسهی بالای آن قرار دارد از طریق زغال تولید میشود. محصول نهایی آن یعنی دود یکسان است که حاوی مواد سرطانزا است.
بــاور غلط چهارم : کشیدن قلیان به اندازه کشیدن سیگار اعتیادآور نیست، زیرا نیکوتین در خود ندارد.
واقعیت چهارم : تنباکوی قلیان هم مثل تنباکوهای معمولی حاوی نیکوتین است. در واقع، در یک جلسه ۶۰ دقیقهای قلیان، فرد در معرض حجم دودی ۱۰۰ تا ۲۰۰ مرتبه بیشتر از یک سیگار قرار میگیرد.
بــاور غلط پنجم : تنباکوی گیاهی قلیان سالمتر از تنباکوی معمولی است.
واقعیت پنجم : این هم مثل کشیدن سیگار گیاهی یا “طبیعی”، فرد را در معرض مواد سرطانزا قرار میدهد.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
خطر قلیان میوه ای بیشتر است
توتون قلیان بر خلاف توتون سیگار دارای ماده ای مرطوب کننده به نام گلیسرین است. بسیاری مواد معطر و خوش طعم مثل اسانس سیب، نعنا، عسل یا حتی کاپوچینو نیز به توتون قلیان اضافه میشود. این مواد گرچه به نظر کم خطرتر به نظر میرسد، ولی در واقع این طور نیست.
,
یک تحقیق نشان داده است که کشیدن قلیان خطر ابتلا به سل ریوی را افزایش میدهد.
,مصرف سیگار و قلیان موجب پوکی استخوان می شود :
,مصرف سیگار و قلیان موجب اختلال در جذب کلسیم و ساخت استخوان، یائسگی زودرس، کاهش وزن و تخریب هورمون های جنسی می شود که به تسریع پوکی استخوان می انجامد. مصرف الکل نیز با کم کردن فعالیت سلول های سازنده استخوان موجب پوکی استخوان می شود.
,مصرف دخانیات بهبود زخم را به تاخیر می اندازد :
,در سیستم گوارشی ودر بیمارانی که مبتلا به سوء هاضمه هستند می توان گفت مصرف دخانیات، به صورت استنشاقی یا طرق دیگر، در ایجاد زخم های گوارشی، تشدید برگشت اسید معده به مری و ایجاد سرطان های دستگاه گوارش موثر است .همچنین در بیمارانی که دچار زخم های سیستم گوارشی هستند، مصرف دخانیات بهبود زخم را به تاخیر می اندازد و پاسخ به درمان را کند می کند.
,تحقیقات نشان می دهد ۱۲ درصد بیماری های قلبی و عروقی، ۶۶ درصد برونشیت و سرطان ریه و ۳۸ درصد بیماری های حاد تنفسی در جهان به مصرف دخانیات اختصاص دارد.
,همچنین مصرف قلیان شما را چهار تا ده برابر بیشتر از افراد دیگر در معرض سرطان دهان، حنجره و مری قرار می دهد. زنانی که در طول دوران بارداری خود، مصرف کننده قلیان بوده یا در معرض دود قلیان اطرافیان قرار گرفته اند، وزن نوزادشان هنگام تولد کمتر از حد طبیعی بوده و خطر ابتلا به بیماری های ریوی در این نوزادان بیشتر است.
,برخلاف تصور بعضی افراد، دود حاصل از قلیان به هیچ وجه کم خطر نیست، بلکه حاوی مواد سرطان زا و سمی بی شماری است که موجب بروز سرطان های ریه، لب و حفره دهانی، بیماری های قلبی و عروقی و دیگر بیماری ها و سرطان ها می شود. همچنین استفاده مشترک از قسمت های دهانی قلیان، عاملی انتقال بیماری های واگیرداری همچون سل و هپاتیت است.
,بوی بد دهان، دندان زرد ، از دست دادن دندان و بیماری لثه از عوارض ناشی از مصرف قلیان است. تنباکو و توتون مورد استفاده در قلیان معمولا از بی کیفیت ترین و نامرغوب ترین انواع موجود و خطرناک ترین آنهاست، ضمن این که اسانس های مواد معطر استفاده شده در تنباکوهای معطر یا میوه ای حاوی هزاران ماده سمی و کشنده است.
,رشد قارچ و میکروب در ریه شما :
,اگر هنوز هم به هیچ قیمتی حاضر به کنار گذاشتن قلیان نیستید پس خودتان را برای پذیرایی از مهمان های ناخوانده آماده کنید، چون ریه های شما محل مناسبی برای رشد انواع میکروب و قارچ خواهد بود.به گفته پزشکان به دلیل مرطوب بودن راه های هوایی و مجرای خروج دود، قلیان می تواند عامل مهمی در رشد میکروب و قارچ باشد.
,تحقیقات نشان می دهد که کشت مواد داخل لوله قلیان حاوی صدها نوع قارچ و میکروب بوده و براحتی با دود، وارد دستگاه تنفس شده و ایجاد عفونت های مزمن می کند. ابتدا شخص متوجه بیماری خود نمی شود، ولی سال های بعد به دلیل نفوذ این قارچ و میکروب در لایه های مختلف ریه، بیماری هایی مثل برونشیت، آمفیزم ریه و سرانجام آسم ایجاد می شود، این در حالی است که شخص هنگامی به بیماری خود پی می برد که متاسفانه چاره ای جز تحمل بیماری تا آخر عمر نخواهد داشت.
,,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه