یادداشت/
دیدگاه جامعه شناسی و اسلام به موضوع حیوان آزاری/ ترویج خشونت یکی از پیامدهای جنگ سگ ها است
جامعه شناسان دیدگاه های مختلفی در زمینه حیوان آزاری دارند که می تواند مورد توجه قرار گیرد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از موج رسا, این روزها تصاویری در فضای مجازی رد و بدل می شود که از جنگ خونین سگ ها گرفته شده است، این عکس ها گویای واقعیت بسیار خشن و زشتی است که موجب آزار روحی هر انسانی می شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, موج رسا,متاسفانه در اثر غلفت مسئولان زنجانی، مسابقاتی با عنوان جنگ سگ ها در برخی از نقاط استان زنجان برگزار می شود که تنها می توان در خصوص چنین مسابقاتی اظهار تاسف کرد.
,برخی از افراد برای پر کردن جیب های خود دست به عمل وقیح مبارزه سگ ها در قالب مسابقه می کنند که مردم برخی از روستاها به ویژه نوجوانان و جوانان شاهد آن هستند.
,به نظر می رسد رواج خشونت یکی از آثار برگزاری چنین مسابقاتی باشد، هر کدام از رسانه های استان زنجان به این موضوع در ابعاد مختلفی پرداخته اند که باید موشکافی لازم صورت گیرد.
,دیدگاه جامعه شناسی نیز این موضوع را می تواند مورد توجه قرار دهد و کارشناسان این بخش نیز نظرات مختلفی در این زمینه دارند.
,اگر چه دین مبین اسلام به این موضوع به صورت جدی پرداخته و روایات و برنامه های مختلفی در این زمینه به جامعه بشری ارائه شده است.
,جامعه شناسان معتقدند باید حقوق حیوانات از سوی انسان ها رعایت شده و انسان ها حق حیوان آزاری را ندارند.
,از دیدگاه جامعه شناسان ترویج خشونت یکی از پیامدهای این پدیده شوم است.
,برای استان امنی همچون زنجان براندازه نیست که چنین مسابقاتی موجب ترویج خشونت در جامعه شود چرا که
,به نظر می رسد بررسی میدانی در این خصوص ضروری است.
,ارتباط برگزاری چنین مسابقاتی با نداشتن تفریح و شغل مناسب سنجیده شود،اگر چه در کشورهای غربی و اروپایی نیز چنین مسابقاتی برگزار می شود.
,امکانات اقتصادی، فرهنگی، جمعیت نیز برای تشخیص شخصیت این افراد ضروری است اگر چه قدرت نمایی برخی افراد در چنین میدان های مبارزه ای نیز در نوع خود قابل پیگیری است.
,نداشتن برنامه برای اوقات فراغت، بیکاری، پایین بودن سطح سواد و مشکلات روانی افراد نیز در این زمینه قابل بررسی است.
,,
*بررسی حقوق حیوانات از دیدگاه منابع اسلامی
,در دین مبین اسلام ، خدای متعال حق مالکیّت حیوانات را به انسانها واگذار کرده است بطوریکه در سوره یس آیه 71 آمده است : "آیا کافران ندیدند که از آنچه با قدرت خود به عمل آورده ایم چهار پایانی برای آنان آفریدیم که آنان مالک آن هستند؟". لازم بذکر است که در واگذاری این مالکیت به انسانها خدای متعال برای حیوانات حقوقی را قائل شده است که به برخی از آنها در ذیل اشاره خواهد شد:
,1) طیق آیات قرآن کریم انسان و دام هر دو از حق بهره برداری برابر از طبیعت برخوردارند بطوریکه در آیه 49 سوره فرقان آمده است: "تا با آن ( آبی که از آسمان فرود آمده ) سرزمین مرده را زنده کنیم و آن را به آفریده های خویش ؛ چهار پایان و آدمیان بسیار بنوشانیم"
,2) طیق آیات قرآن کریم انسان و دام از حق مشابه در استفاده از خوراک خوب و تازه (!) برخوردارند بطوریکه در سوره سجده آیه 27 آمده است: "آیا ندیدند که ما آب باران را به سوی زمین خشک می رانیم و بوسیله آن زراعتهایی می رویانیم که هم خود و هم چهارپایانشان از آن می خورند ؟ آیا باز هم چشم بصیرت نمی گشایند"؟
,3) طیق آیات قرآن کریم حیوانات بدلیل داشتن شعور و ادراک در عالم خودشان از حق حیات و وجود مساوی با انسانها برخوردارند بطوریکه در سوره انعام آیه 38 آمده است: "هیچ جنبنده ای در زمین و هیچ پرنده ای در هوا که با دو بال خویش پرواز می کند نیست مگر اینکه امّتهایی مانند شما ( نوع بشر ) هستند . ما هیچ چیز را در این کتاب (آفرینش ، بیان ) فرو گذار نکردیم ، آن گاه همه به سوی پروردگار خویش محشور می شوند".
,ائمه معصومین (علیهم السلام ) نیز در باب رعایت حقوق حیوانات توسط انسان نیز به نکات جالبی اشاره نموده اند. حضرت علی (ع) به متصدیان دریافت مالیات جانداران اینطور سفارش می نمایند که " جز خیرخواه مهربان ، و امین حافظ، دیگری را بر چهار پایان مگمار ، کسی که بر حیوانات سخت نگیرد و آنها را تند نراند ، نرنجاند و خسته نکند. وقتی آن امین حافظ گلّه را از تو گرفت به او سفارش کن شتر را از بچه شیر خوارش جدا نکند ، و آن قدر شیرش را ندوشد که به بچه ی او زیان برساند . شتران را با سوار شدن بر آنها خسته نکند . در دوشیدن شیر و سواری گرفتن میان آن شتر و دیگر شترها عدالت ورزد . باید شتر را استراحت دهد و شتری را که پایش آسیب دیده و از حرکت ناتوان شده است آهسته براند . آنها را بر سر آبگیرهایی که شترها از آن می گذرند ، وارد نماید و از کناره ی راههای علف دار براند ، نه آنجا که خشک و عاری از گیاه است" - (نهج البلاغه ، نامه 25 ، صفحه 425 ترجمه دکتر علی شیروانی).
,در منابع فقهی اسلامی نیر بابی در خصوص رعایت حقوق حیوانات وجود دارد که در آن به نکاتی از جمله ضرورت نفقه حیوانات و گستره آن اشاره می نماید. در خصوص ضرورت نفقه حیوانات در متون فقهی آمده است: اگر کسی حیوانی را مالک شود رسیدگی و نفقه آن حیوان بر او واجب است ؛ خواه آن حیوان حلال گوشت باشد خواه حرام گوشت ، پرنده و غیر پرنده نیز فرقی ندارد . زیرا هر کدام برای خود حرمتی دارند. گستره نفقه حیوانات در فقه اسلامی شامل خوراک ، آب ، مسکن ، دارو و هر چیز ضروری برای ادامه معیشت و حیات حیوان می باشد. از جمله نفقه های یاد شده برای حیوانات که بر صاحبش واجب است ، تهیه پناهگاه و تغذیه اوست. اگر حیوان بتواند در مراتع و دیگر جایگاههای قابل تغذیه زندگی خود را تأمین کند ، مالک آن می تواند او را برای چریدن و آشامیدن رها کند، ولی اگر حیوان نتواند از مراتع و ... زندگی خود را تأمین کند ، بر مالک او واجب است وسیله معیشت حیوان را فراهم کند. همچنین اگر حیوان نتواند به حدّ کافی تغذیه خود را اداره کند واجب است مالک، بقیه تغذیه او را در حدّ کفایت تأمین نماید. در این خصوص مالک حیوان موظف است علاوه بر نفقه خود حیوان ، مراقب تأمین وسایل ادامه حیات بچه حیوان نیز باشد. بنابراین اگر جاندار بچه شیر خوار داشته باشد ، باید به اندازه کفایت تغذیه بچه ، شیر در پستان مادر نگهداری شود . لذا اگر شیر مادر فقط به اندازه احتیاج تغذیه بچه اش بوده باشد دوشیدن شیر مادر حرام است ، امّا اگر دوشیدن شیر حیوان ضرری به حیوان یا بچه اش نرساند و یا اگر بچه از علف بیابان تغذیه کند ، دوشیدن شیر واجب است، چرا که در این صورت مال مفید اسراف خواهد شد.
,در خصوص پرورش دهندگان زنبور عسل نیز آمده است:"لازم است مقداری از عسل در کندو بماند تا زنبوران گرسنه نمانند و در شرایط خاص نظیر فصل زمستان لازم است که بیش از قوت او در کندو نگهدارند". در خصوص زندگی کرم ابریشم نیز که تغذیه او وابسته به برگ توت است نیز فقها تصریح کرده اند که لازم است مالک، حیوان را حفظ کند و نگذارد تلف شود و اگر برگ کم باشد و مالک اعتنایی به حیوان نمی کند حاکم باید از مال مالک بفروشد و برای حیوان برگ بخرد. در مواردی نیزکه وسیله حیات به یکی از چند حیوان کفایت کند به طوری که یکی از آنها با آن وسیله بتواند نجات پیدا کند و بقیه هلاک شوند مانند اینکه مقداری آب باشد که فقط یکی از حیوانات را بتواند نجات دهد ، فرض بر دو گونه است: در صورتی که حیوانات از همه جهات حیاتی مساوی باشند ، مکلّف (اعم از چوپان یا مالک) در به کار بردن وسیله حیات برای ادامه زندگی هر یک از این حیوانات، مخیِّر است . امّا اگر حیوانات از همه جهات مساوی نباشند ، مانند سگ غیر مضر و گوسفند ، بدان جهت که پایان دادن به حیات گوسفند با ذبح شرعی امری است قانونی ولی مردن سگ از تشنگی خلاف قانون است ، لذا باید آب به سگ داده شود تا بدون علّت هلاک نشود.
,اسلام در سواری گرفتن از حیوانات و بار کشیدن از آنها نیز محدودیّتهای خاصی قائل شده است بطوریکه سکونی از امام ششم (ص) نقل می کند که حضرت فرمودند : حیوان را بر صاحبش حقی است (از جمله ) بیش از طاقت، از او بار نکشد و پشت حیوان را کرسی گفتگو قرار ندهد. ابو هریره نیز از پیامبر اکرم (ص) نقل می کند که فرمودند : پشت حیوان را تخت قرار ندهید چرا که خداوند حیوان را برای شما مسخر نموده است ؛ بقدری سوار شوید که رفع حاجت شود ، اگر کجاوه یا بار در پشت حیوان است مواظب باشید کج نشود .
,علاوه بر محدودیت هایی که اسلام برای مالکین دامها در نحوه استفاده از آنها و یا در استفاده از محصولات آنها اشاره نموده است ، اسلام انسان را نیز از هر گونه آزارو اذیّت حیوانات (اعم از جسمی و روحی ) بدلیل ذی شعور بودن و صاحب درک و احساس بودن بشدّت نهی نموده است که برای نمونه به برخی روایات در این زمینه اشاره می شود:
,1- نهی از خشونت و اجحاف بر حیوانات : در این زمینه امیر المومنین علی (ع) می فرمایند: به صورت حیوان نزنید که همانا آنها پروردگارشان را تسبیح می کنند.
,2- نهی از ذبح حیوانی در برابر حیوان دیگر.
,3- نهی از جدا کردن بچه حیوان از مادرش.
,4- نهی از ویران کردن پناهگاه و لانه حیوانات.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه