انقلاب اسلامی، مردم سالاری دینی، همدلی و همزبانی دولت و ملت
إِنَّهُ لا غَناءَ فِی کَثْرَهِ عَدَدِکُمْ مَعَ قِلَّهِ اجْتِماعِ قُلُوبِکُم - فراوانی عددی با وجود عدم همدلی کارساز نیست "خطبه ۱۱۹نهج البلاغه"[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از یار خراسانی، پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران، اصطلاحات و واژه های سیاسی را نیز تحت تأثیر قرار داد، بسیاری از آنها را بی اعتبار کرد و اصطلاحات جدیدی را به وجود آورد. از جمله این اصطلاحات، مفهومی تحت عنوان مردمسالاری دینی بود؛ ایدهای که با به چالش کشیدن مفهوم دموکراسی غربی درک جدیدی از نظام سیاسی اسلام را پدید آورد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, یار خراسانی,این نوشتار میکوشد تا ایدهی مردمسالاری دینی را در منظومهی معرفتی امام خمینی (رحمت الله علیه) تبیین و توصیف نماید و بر اساس آن به تحلیل هم دلی و هم زبانی دولت و ملت در پرتو این مفهوم بپردازد.
,مردم سالاری دینی در منظومه معرفتی امام خمینی (ره)
, مردم سالاری دینی در منظومه معرفتی امام خمینی (ره),در اندیشه و سیره امام خمینی، مشارکت مردم به عنوان یک مسأله اصلی، اساسی و تعیین کننده در حوزه سرنوشت مشترک عمومی مورد توجه و عنایت کامل قرار گرفته است. ایشان با توجه به بنیانهای اسلامی، نگرش سیاسی خود و به پیروی از پیامبر اسلام (ص) و پیشوایان راستین او – که بیعت را راه ورود مردم به سیاست و مشارکت در تعیین سرنوشت خود می دانستند- بارها بر ضرورت ورود مردم در صحنه سیاست و تصمیم گیری های اساسی جامعه در قالب نهادهای حکومتی تأکید کرده و آن را به عنوان بزرگترین عامل ثبات حکومت و ضامن حفظ امنیت در جامعه معرفی نموده است. برای نمونه تأکید دارد:
,«آگاهی مردم و مشارکت و نظارت و همگامی آنها با حکومت منتخب خودشان، خود بزرگترین ضمانت حفظ امنیت در جامعه خواهد بود.»
,مشارکت مورد نظر امام خمینی، مشارکتی همه جانبه و در تمام ابعاد جامعه و از سوی همه مردم جامعه است که از آن تحت عنوان مشارکت کامل همه مردم یاد می کند و اصلاحات جامعه، تأمین استقلال مملکت و آزادی مردم را در سایه آن می دارند:
,«اساس کار یک جمهوری اسلامی، تأمین استقلال مملکت و آزادی ملت ما و ... اصلاحات لازم... این اصلاحات با مشارکت کامل همه مردم خواهد بود.»
,بنابراین در نگاه امام مشارکت سیاسی انحصار به گروه و طبقه یا جناح یا صنف خاصی ندارد، جنسیت نمی شناسد و قومیت را مورد توجه قرار نداده و دین و نوع نگرش انسان ها نیز کاری نداشته بلکه از نظر ایشان همه مردم جامعه حق مشارکت در همه امور سیاسی خویش را خواهند داشت و در برابر چنین حقی آنها مکلف خواهند بود. امام در بیانی دیگر، از بین سه عامل اساسی که در پیروزی انقلاب و غلبه بر طاغوت اثر داشته است، یکی را مشارکت همه مردم می داند و آن را در کنار ایمان و اعتماد به خدا وحدت کلمه قرار می دهد و به وضوح مطرح می سازد:
,«شما مردم شریف ایران... و توانستید با اتکا به خدای متعال و وحدت کلمه و مشارکت همه قشرها بر طاغوت زمان غلبه کنید و پشت ابرقدرت ها را بلرزانید. »
,بعلاوه، در برابر خطرات ناشی از عدم مشارکت سیاسی مردم مسئول بودن تمام جامعه را مطرح می سازد. و در بیانی دیگر تأکید بر مشارکت دادن مردم در امور به وسیله حکومت دارد:
,«مردم را در همه امور شرکت بدهیم ... دولت عامل اینها [مردم] است، قوه قضائیه عامل اینهاست، قوه اجراییه عامل اینهاست، قوه مقننه عامل اینهاست، ادای تکلیف باید بکنند، شرکت بدهند مردم را در همه امور...»
,یکی دیگر از مفاهیم محوری اندیشهی سیاسی امام خمینی موضوع نظارت مردم در نظام سیاسی است. بیان ایشان در این خصوص به این شرح است:
,«تمامی اقشار جامعه باید سفارش به حق کنند و نگذارند بر خلاف حق کسی عمل کند.»
,از این رو، حکومت مد نظر امام خمینی، دارای مشروعیت الهی و مردمی است و در مقابل مردم پاسخگوست و نظارت مردم بر آن امری بدیهی و عقلانی به شمار میرود. ایشان در خصوص حقوق متقابل دولت و مردم میفرمایند:
,«اسلام در رابطهی بین دولت و ملت، حدودی معین کرده است و برای هر یک بر دیگری حقوقی تعیین نموده است که در صورت رعایت آن، هیچ رابطهی مسلط و زیر سلطه ایجاد نمیشود... هر فردی از افراد ملت حق دارد که مستقیماً در برابر سایرین زمامدار مسلمین را استیضاح کند و به او انتقاد کند و او باید جواب قانعکننده دهد و در غیر این صورت، اگر بر خلاف وظایف اسلامی خود عمل کرده باشد، خودبهخود از مقام زمامداری معزول است و ضوابط دیگری وجود دارد که این مشکل را حل کند.»
,در نتیجه وجود عناصری چون عدالت، آزادی، قانون و قانون مداری،رضایت مردمی، نظارت و کنترل دولت همگی بیانگر این موضوع اند که نظام جمهوری اسلامی حاصل دو رکن: الهی و مردمی است که خود در ارتقا کارایی نظام اسلامی بر مبنای همدلی و همزبانی دولت و ملت اثرگذار است.
,همدلی و همزبانی دولت و ملت
, همدلی و همزبانی دولت و ملت,منظور از ملّت، همه مردمی هستند که دارای آیین مشترکی بوده و دل در گرو وطن خود داشته و به آن عشق می ورزند. حال با هر سلیقه و اندیشه و گرایشی که دارند.
,منظور از دولت، در جایی که واژه دولت همراه با واژه ملّت به کار می رود، به معنای همه ارکان نظام اعم از قوه مقننه و مجریه و قضائیه می باشد.
,منظور از همزبانی، سخن گفتن بر اساس یک سلسله قرار دادها و اعتباریات که برای هر دو طرف قابل فهم و یکسان باشد.
,منظور از همدلی این است که دو طرف یکدیگر را باور داشته و به هم اعتماد داشته باشند تا بتوانند ازصمیم قلب همدیگر را دوست داشته و در کارها یکدیگر را با تمام وجود یاری دهند.
,پس ازتبیین واژه ها بیان این نکته مهم است که در ادبیات سیاسی، مردم به اکثریّتی اطلاق می شود که دل در گرو نظام حاکم و دولت به معنای عام داشته ودولت برآمده ازآنان است. اقلیّت مخالف همیشه وجود داشته که طبق قواعد و قوانین دموکراسی برای جلوگیری از آنارشیسم و هرج و مرج باید تابع اکثریّت باشند.
,در نظام های دموکرات چون دولت برآمده از ملّت و نخبگان ملّت می باشد که برای اعتلای کشور و رفاه نسبی که خواست عمومی ملّت خود می باشد، تلاش می نمایند. لذا مردم از صمیم قلب و با تمام وجود از دولت حمایت می نمایند تاهرچه سریعتر به رشد و اعتلا رسیده و مشکلات معیشتی و اقتصادی برطرف شود.
,قطعاً این مورد در نظام مردم سالاری دینی از شدت بیشتری برخوردار است؛ چون دولت برآمده از ملّت و صالحان و شایستگان و نخبگان و پاکان از ملّت می باشند که برای اعتلای کشور از جهت مادّی و معنوی و برای حاکمیّت ارزش های الهی در جامعه و رفع ظلم و برقراری عدالت که خواست عمومی ملّت خود می باشد، تلاش می نمایند.
,لذا مردم مؤمن از صمیم قلب و با تمام وجود و به عنوان یک تکلیف الهی از دولت حمایت می نمایند تا هر چه سریع تر به رشد و اعتلای مطلوب از لحاظ مادّی و معنوی رسیده و با برقراری عدالت و رفع ظلم ، مشکلات فقر و فساد و تبعیض از جامعه برطرف شود. فلذا منظور از همدلی و همزبانی، دولت و ملّت در نظام مقدّس جمهوری اسلامی که یک نظام مردم سالار دینی است؛ یعنی ملّت مؤمن و انقلابی ایران اسلامی از صمیم قلب و با تمام وجود و به عنوان یک تکلیف الهی حرف دولت مردان خود را خوب شنیده و از دولت برآمده از متن خود به احسن وجه حمایت می نمایند.
,خوشبختانه در کشور ما و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مردم با حضور حماسی خود در صحنههایی همچون «دفاع مقدس»، «انتخابات» و «راهپیماییها» ثابت کردهاند که همیشه پشتیبان نظام مقدس جمهوری اسلامی و دولت بوده و خواهند بود و دولت که عصاره فضایل ملّت و برترین ملّت از جهت علم و تقوی، ایمان وعمل می باشد از صمیم قلب و با تمام وجود و به عنوان یک تکلیف الهی حرف ملّت مؤمن و انقلابی خود را خوب شنیده و در خدمتگزاری ایشان به عنوان یک فریضه الهی سعی وافر و اهتمام کامل را داشته باشند.
,منابع:
,جمشیدی، محمدحسین،(1388)، اندیشه سیاسی امام خمینی،پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
,انام پور، رسول، عوامل و راه کارهای ایجاد همدلی و همزبانی دول و ملت،بازیابی شده در تاریخ 12 بهمن 1394 به آدرس:
,http://maj.ir/portal/Home/ShowPage.aspx
, http://maj.ir/portal/Home/ShowPage.aspx,میری، مجید، مردم سالاری چگونه به ایران راه یافت،بازیابی شده در تاریخ 12 بهمن 1394 به آدرس:
,http://www.bso.ir/id/28399
,انتهای پیام/رض
,]
ارسال دیدگاه