یادداشت
تکلیف گرایی در جامعه
برخی اعتقاد دارند تکلیف هر فرد مبتنی بر ایجاد هویت جمعی انسانهای یک جامعه است که ضرورت اجرایی دارد و بر رسالت خاصی تاکید میکند. اجتماع تکلیف را درونی میسازد و اجرایی سازی آن را به عنوان وظیفهی اجتماع جداییناپذیر میکند و تا به مرحلهی اجرا نرسد وجدان افراد جامعه آرام نخواهد شد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از زرخبر، برخی اعتقاد دارند تکلیف هر فرد مبتنی بر ایجاد هویت جمعی انسانهای یک جامعه است که ضرورت اجرایی دارد و بر رسالت خاصی تاکید میکند. اجتماع تکلیف را درونی میسازد و اجرایی سازی آن را به عنوان وظیفهی اجتماع جداییناپذیر میکند و تا به مرحلهی اجرا نرسد وجدان افراد جامعه آرام نخواهد شد.
اندیشمندان غربی تلاش می کنند جامعه مدرن خود را جامعهای نتیجه گرا، حقگرا و انسانی جلوه دهند و در مقابل، جوامع سنتی و خصوصا دینی را تکلیفگرای صرف معرفی کنند!
,
,
باید گفت این عقیده از شاخصهای سکولاریسم است که مى گوید: انسان مدرن در دنیاى مدرن از تکالیف که مخصوص انسان سنتى در دوران گذشته است، گریزان است.
,,
اندیشمندان سکولار، تفکر دینى و از جمله تفکر دینى اسلامى را چون که بر تکالیف پافشارى مىکند و انسان را به عنوان موجود مکلّف مىشناسد نه موجود صاحب حق، نمى پذیرند و مورد نقد قرار مى دهند.
,آنها این تفکر دینى را با اندیشه سکولار که بر حقوق انسان مدرن پافشارى مى کند، ناسازگار دانسته و غیر قابل قبول اعلام میکنند. در مقابل این تفکر باید گفت حق و تکلیف در قلمرو روابط اجتماعى از یکدیگر قابل تفکیک نیستند، بلکه از مقولهی تضعیف هستند، یعنى تحقق یکى بدون دیگرى امکانپذیر نیست.
,
کسى که از یک جهت نسبت به دیگران حق دارد، از جهت دیگر تکلیف و وظیفه هم دارد. اگر حکومت نسبت به مردم وظایفى دارد، حقوقى هم دارد و اگر مردم بر حکومت حقوقى دارند، وظایفى نیز دارا هستند. مثلاً اگر معلم بر شاگرد حقى دارد، در برابر، وظایفى را نیز نسبت به او دارد و بالعکس.
تکلیف گرایی صحیح آن است که انسان در راه رسیدن به نتیجه مطلوب بر اساس تکلیف عمل و از کارهای ضد تکلیف و نامشروع پرهیز کند. فردی که برای رسیدن به نتیجه بر اساس تکلیف عمل میکند، اگر به نتیجه مطلوب هم نرسد، احساس پشیمانی و خسارت نمیکند.
در نهایت، تکلیف گرایی یعنی به صورت صحیح به آرمانهای جامعه معتقد باشیم و برای رسیدن به اهداف و نتایج قابل حصول جامعه با توجه به امکانات و ظرفیتها تلاش کنیم.
بنابراین، کسانی که گمان میکنند حق (توجه به نتیجه)، در روابط انسانها با یکدیگر، بدون تکلیف امکانپذیر است، از بدیهیترین اصل حقوق اقوام و ملل بیاطلاع هستند؛ چون هر یک از این دو حقیقت، مستلزم دیگری است و در ارتباط ناگسستنی با هم دارند. در آخر باید گفت جامعه دینی، جامعه تکلیف گرای معطوف به نتیجه است؛ یعنی جامعه اسلامی برای رسیدن به نتیجه مطلوب به تکلیف خود عمل میکند. چنانچه حضرت علی (ع) دراینباره میفرمایند: «برای هر کس به اندازه توانایی او وظیفه ای تعیین شده است»(نهجالبلاغه، صبحی صالح، قم، دارالهجره، خطبه ۱۴۹)
,
,
,
با توجه به این سخن، تکلیف برای اجرای سیاستها میتواند مردم جامعه را به آرامش برساند. چرا که هرکسی به وظیفهی خویش آگاه است و به حق بدان عمل خواهد کرد و نتیجه مطلوب حاصل خواهد شد.
مریم عرفانیان
,
,
,
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه