تلاش محور مقاومت برای رهایی منطقه از دست نشاندگان غرب و مرتجعین
انقلاب اسلامی، الهام بخشی، حمایت از جبهه مقاومت و مبارزه با تروریسم بین المللی است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از یار خراسانی، در جهان امروز آثار قدرت فرهنگی و سیاسی انقلاب اسلامی ایران از عراق تا لبنان، از افغانستان تا فلسطین، از پاکستان تا منتهی الیه آسیای شرقی (مالزی و اندونزی)، از یمن تا سودان، از ترکیه تا الجزایر، از خلیج فارس تا مصر، از قفقاز تا آسیای میانه، از آذربایجان تا تاجیکستان، از آسیا تا آفریقا، آمریکای لاتین و حتی در آمریکای شمالی و اروپا مشهود و عیان است. برخی از ابعاد تأثیرگذار و تعیین کننده قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران عبارتند از: داشتن رسالت و پیامی جهان شمول و بهره مندی از جایگاهی ژئوپولتیک و ژئواستراتژیک، موفقیت در ارتقای اندیشه دینی و معنویت و اخلاق، مطرح ساختن عدالت توام با معنویت و صلح توام با عدالت، تأکید بر سلطه ستیزی، نفی ظلم و حمایت از مظلوم در اصول سیاست خارجی خود، تلاش در جهت ایجاد وحدت و همبستگی میان امت اسلامی، بهره مندی از جایگاه رهبری بیداری اسلامی و اسلام سیاسی در جهان، جهانی سازی مبارزه با صهیونیسم در مقابل عربی سازی و منطقه ای و محدود نگه داشتن آن، تبدیل مقاومت به یک ارزش و اصل در روابط بین الملل، ایفای نقش مثبت، سازنده و راه گشا در حل و فصل بحران های منطقه ای، الهام بخشی به جنبش های اسلامی و حمایت از آنها، توفیق در راه اندازی جنبش نرم افزاری و تولید علم و رشد شاخص های فناوری و علمی. در ادامه به یکی از مهم ترین آثار انقلاب در شکل گیری نظریه مقاومت پرداخته می شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, یار خراسانی,,
محور مقاومت؛ تلاش برای رهایی منطقه از دست نشاندگان غرب و مرتجعین
, محور مقاومت؛ , تلاش برای رهایی منطقه از دست نشاندگان غرب و مرتجعین,پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 و به دنبال آن تأسیس نظام مقدس جمهوری اسلامی بر پایه ی نظریه ی مترقی ولایت فقیه به عنوان ناموس نظام اسلامی، اعتبار و مشروعیت مکاتب فکری و اندیشه ای در غرب و مناسبات حاکم بر سیاست و روابط بین الملل را با تأکید بر اصل هستی شناختی «نفی سلطه گری و سلطه پذیری» به چالش کشید. از این منظر، انقلاب اسلامی که به دنبال بازنگری جدی و شالوده شکنی بنیادین در ساختار و قواعد بازی حاکم بر نظام بین الملل می باشد هرگز نمی تواند و نباید با نظام سلطه که همواره به دنبال استعمار، استثمار، استضعاف، استبداد و تحقیر ملتهاست، همزیستی مسالمت آمیز راهبردی داشته باشد؛ در غیر این صورت، هویت و امنیت هستی شناختی آن مورد خدشه و تهدید جدی قرار خواهد گرفت. نظریه مقاومت به عنوان یک نظریه رهایی بخش در قالب پارادایم برخورد با سلطه و مبتنی بر قدرت روایت انقلاب اسلامی از متن اسلام ناب محمدی و با هدف غربزدگی از نظام بین الملل نظریه پردازی شده است. نظریه ای که در قالب پارادایم برخورد با سلطه و ستم در نظام بین الملل سلطه گرانه کنونی شکل گرفته است. لذا ابتدا باید با مفهوم سلطه آشنا شد.
,,
نظام سلطه و سلطه گری
, نظام سلطه و سلطه گری,معنای نظام سلطه آن است که کشورها، ملت ها و دولت ها یا باید سلطه گر باشند، یا سلطه پذیر. امروز مظهر نظام سلطه آمریکاست. هر سیئه ای که در دنیا بر اساس نظام سلطه به وجود می آید، حتماً بخشی از گناه آن به گردن آمریکاست. معنای نظام سلطه آن است که اگر رژیم آمریکا برای خود در نقطه ای از دنیا منافعی فرض کرد، حق دارد در آن نقطه حضور قدرتمندانه ی نظامی پیدا کند و هر کسی با منافعش مخالفت کند، بگوید... این قانون جنگل و نظامی غیرانسانی برخلاف فطرت انسان است (بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با دانش آموزان و دانشجویان 10/8/1374).
,,
قاعده نفی سبیل
, قاعده نفی سبیل,یکی از قواعد فقهی ثانویه مشهور نزد فقیهان مسلمان، قاعده ی «نفی سبیل و سلطه ی کافران بر مسلمانان» است که بعضاً از آن به قاعده ی نفی سلطه نیز یاد می کنند. سبیل در لغت به معنای راه و حجت و از نظر فقهی مراد از نفی سبیل این است که خداوند متعال حکمی جعل نکرده که بر اثر آن، برای کفار، برتری بر مسلمانان ثابت کند. قاعده ی فقهی «نفی سبیل» از نص قرآن اتخاذ شده است: «ولن یجعل الله للکافرین علی المونین سبیلا» مفعهوم آیه این است که مومنان باید از برقراری روابطی که موجب سلطه ی کافران بر آنها می شود، اجتناب کنند. بنابراین، خداوند در قوانین و شریعت اسلام هیچگونه راه نفوذ و تسلط کفار بر مسلمانان را باز نگذاشته است و هرگونه راه تسلط بر مسلمانان را بر /انها بسته است؛ به این ترتیب، کافران در هیچ زمینه ای شرعاً نمی توانند بر مسلمانان مسلط شوند.
,, ,
نفی سبیل در کلام امام خمینی
, نفی سبیل در کلام امام خمینی,اندیشه ی بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران امام راحل در این خصوص، فروغ ویژه ای دارد، چراکه ایشان با طرح نظریه ی خردگرایانه ولایت فقیه و حکومت اسلامی و مطرح ساختن مباحث عمیقی در این زمینه، فضای دیگری در گستره ی فقه و فقاهت گشود. ایشان در تحریر الوسیله می نویسد: «اگر در روابط بازرگانی دولت ها و یا بازرگانان، با برخی از دولت ها یا تجار بیگانه، ترس بر بازار مسلمانان و زندگی اقتصادی آنان حاکم باشد، واجب است آن را ترک کنند و چنین تجارتی حرام می باشد؛ و در صورت چنین ترسی، بر روسای مذهب است که کالاها و نیز تجارت با آنان را طبق مقتضیات زمان تحریم کنند. بر امت اسلامی هم پیروی و تبعیت از ایشان واجب است. همانگونه که بر همه ی آنان واجب است که در جهت قطع این روابط جدیت کنند.»
,,
نفی سبیل در قانون جمهوری اسلامی ایران
, نفی سبیل در قانون جمهوری اسلامی ایران,انقلاب اسلامی به مثابه انقلابی ضداستبدادی و ضداستعماری، ضداستکباری تنها در راستای سرنگونی رژیم ظالمانه شاهنشاهی هدف گذاری نشد، بلکه از همان آغاز پرچم مبارزه و مقابله با همه ی دنیای سلطه و استبداد تحت عنوان مبارزه با استکبار جهانی و حمایت از مستضعفین جهان را برداشت و در قانون اساسی که ملهم از مکتب حیات بخش اسلام است، به صراحت این آرمان را بیان و تثبیت کرده که البته به صورت بالقوه و بالفعل سازوکار لازم برای رهبری این مبارزه ی جهانی یا نظام سلطه را در اختیار داشته و دارد. در مقدمه قانون اساسی آمده است: «قانون اساسی با توجه به محتوای انقلاب اسلامی ایران که حرکتی برای پیروزی تمامی مستضعفین بر مستکبرین بود زمینه ی تداوم این انقلاب را در داخل و خارج کشور فراهم میکند. به ویژه در گسترش روابط بین الملل با دیگر جنبش های اسلامی و مردمی می کوشد تا راه تشکیل امت واحد جهانی را هموار کند و استمرار مبارزه در نجات ملل محروم و تحت ستم در تمامی جهان را فراهم نماید.»
,قانون اساسی در بند 5 اصل سوم در بیان اهداف جمهوری اسلامی ایران مقرر می دارد: «طرد کامل استعمار و جلوگیری از نفوذ اجانب» اما در بند 16 همین اصل، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را چنین تبیین می کند: «تنظیم سیاست خارجی کشور بر اساس معیارهای اسلام، تعهد برادرانه نسبت به همه ی مسلمانان و حمایت بی دریغ از مستضعفان جهان» و در اصل جهل سوم، برای تأمین استقلال جامعه، بند 8 تأکید بر جلوگیری از سلطه ی اقتصادی بیگانه بر اقتصاد کشور می نماید. در اصول سیاست خارجی اصل 152 در ترسیم بنیادین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران چنین تعیین تکلیف می کند: «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، بر اساس نفی هرگونه سلطه جویی و سلطه پذیری، حفظ استقلال همه جانبه و تمامیت ارضی کشور، دفاع از حقوق همه ی مسلمانان و عدم تعهد در برابر قدرت های سلطه گر و روابط و روابط صلح آمیز متقابل، با دول غیرمحارب استوار است.»
,,
نظریه مقامت؛ پیدایی و پویایی
, نظریه مقامت؛ پیدایی و پویایی,با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و گسترش نفوذ منطقه ای این کشور ، خاورمیانه از سه دهه پیش تاکنون شاهد حضور دو جریان و ائتلاف بزرگ منطقه ای بوده است؛ که همواره در تقابل با یکدیگر تعریف شده اند. موفقیت یکی در منطقه به معنی کاهش نفوذ دیگری بوده و برعکس. این دو محور عبارتند از محور سازش به رهبری ریاض و قاهره که حمایت از منافع غرب و حفظ وضعیت کنونی در حمایت از دیکتاتورهای موجود را سرلوحه عمل خویش قرار داده است؛ و محور مقاومت با حضور تهران، دمشق، حزب الله و حماس که دفاع از آرمان فلسطین و مقابله با نظام سلطه را در دستور کار خود داشته اند. به دنبال خیزش بزرگ ملت های عرب در سال گذشته، توازن قوا میان ائتلاف های منطقه ای دستخوش تغییر شد. به واقع جمهوری اسلامی ایران توانست در مقابل جریان حاکم در عرصه روابط بینالملل با اتکا به پایگاه ایدئولوژیک خویش روح جدیدی به کالبد بیجان محور مقاومتی که از زمان جمال عبد الناصر بر پایه پانعربیسم شکلگرفته بود بدمد و با تقویت پایههای مقاومت در لبنان و در پی آن حمایت از جنبشهای اسلامی در منطقه نظیر حزبالله و جنبش جهاد اسلامی حماس دستاوردهای بینظیری را در کارنامه استکبارستیزی این جنبشها در تاریخ ثبت نماید.
,این جبهه با محوریت جمهوری اسلامی و عضویت سوریه ، حزب الله لبنان و گروه های مبارز فلسطینی، آرایش سیاسی بازیگران منطقه ی خاورمیانه را تغییر داده است. البته عوامل مختلفی نوعی پیوستگی و وابستگی متقابل امنیتی خاصی را بین این بازیگران منطقه ایجاد نموده است. پس از سقوط صدام، دولت عراق نیز به جبهه ی مقاومت نزدیک شد و این موضع گیری با توجه به ساختار مذهبی عراق، کاملاً طبیعی و ظرفیت بیشتری را به مجموعه امنیتی مقاومت بخشید. در سال 2010 و شروع انقلابات عربی، به نظر می رسید تحولات رخ داده در مصر، تونس، لیبی، بحرین و یمن به نفع مجموعه امنیتی مقاومت باشد اما با سرایت تحولات رخ داده به سوریه، وضعیت به گونه ای دیگر رقم خورد. جایگاه این کشور و پیوستگی امنیت ایران با سوریه، موجب شد تا دولت های منطقه ای و فرامنطقه ای، برای ایجاد تغییر در نظام سیاسی سوریه و به دنبال آن تغییر در ژئوپلتیک و آرایش بازیگران سیاسی خاورمیانه اقدام کنند.
,از سوی دیگر تلاش دولت های منطقه ای، جهت روی کار آمدن گروه های سلفی مخالف جمهوری اسلامی ایران اقدامی دیگر در راستای تضعیف جبهه مقاومت است. به عقیده ی لیو بولای اهداف آمریکا در خاورمیانه بدین ترتیب بوده است مقابله با ایران، سوریه و حزب الله و نیروهای شیعه تندرو خلیج فارس به گونه ای که تشکیل یک هلال شیعه بر آنها سخت شود. وجود بحران بی ثبات سازی سوریه، به عنوان کلیدی ترین حلقه محور مقاومت اسلامی و عمق استراتژیک و یکی از مهم ترین بخش های راهبرد مهار جمهوری اسلامی ایران در واقع هدفی جز برقراری توازن بین محورها و تضعیف نقش و جایگاه ایران را دنبال نمی کند. در این اثنا ایران با حفظ نظام بشار اسد می تواند یک پیروزی استراتژیک و شکستی وحشتناک برای اعراب اهل سنت و جبهه غرب فراهم کند.
,همچنین گسترش و تقویت نظام های مردم سالاری دینی و آزادی های سیاسی و اجتماعی و در نتیجه گسترش گفتمان جمهوری اسلامی در منطقه است. لیکن سقوط حکومت اقلیت دست نشانده بحرین و یمن موجب تضعیف عربستان به عنوان رقیب عمده ایران در منطقه و شورای همکاری خلیج فارس، کاهش شمار دوستان عربستان و در مقابل افزایش شمار دوستان ایران و در نهایت محدود شدن دسترسی نظامیان آمریکا به پایگاه های منطقه خواهد شد.
,,
منابع
,روح الله قادری کنگاوری، (1392)، نظریه مقاومت در روابط بین الملل؛ رویکرد ایرانی –اسلامی نفی سبیل و برخورد با نظام سلطه، مجله سیاست دفاعی، شماره 82.
,علی آدمی و الهام کشاورز مقدم (1394)، جایگاخ مجموعه انیتی محور محور مقاومت در سیات خارجی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره 14.
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه