یادداشت/

معیار گزینش کارگزارن در کلام امیرمؤمنان(ع)

معیار گزینش کارگزارن در کلام امیرمؤمنان(ع)
جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسی ملاک و معیارگزینش مدیران بر کسی پوشیده نیست. این مقوله، در دنیای صنعتی، از تاریخ درازی برخوردار نیست، اما مدیریت و رهبری در اسلام، افزون بر تاریخ طولانی، با آنچه در غرب مطرح است، تفاوت زیادی دارد.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از چشم نیوز، یادداشت*/ روشن است که از نظر اسلام هر فردی نمی تواند زمام امور مسلمانان را به دست گیرد و بر آنان حکومت کند بلکه باید لایق ترین فرد جامعه و دارای شرایط ویژه ای متولی اداره حکومت اسلامی باشد.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, چشم نیوز, یادداشت*/ روشن است که از نظر اسلام هر فردی نمی تواند زمام امور مسلمانان را به دست گیرد و بر آنان حکومت کند بلکه باید لایق ترین فرد جامعه و دارای شرایط ویژه ای متولی اداره حکومت اسلامی باشد.,

 

از این رو جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسی ملاک و معیارگزینش مدیران بر کسی پوشیده نیست. این مقوله، در دنیای صنعتی، از تاریخ درازی برخوردار نیست، اما مدیریت و رهبری در اسلام، افزون بر تاریخ طولانی، با آنچه در غرب مطرح است، تفاوت زیادی دارد.

 

محور اصلی رهبری و مدیریت دراسلام، انسان است و هدف اساسی رشد و تعالی ارزش های معنوی اوست. این اختلاف، سبب شده تا ملاک و ارزشهای گزینش مدیران در اسلام و غرب در بسیاری موارد فرق کند.

 

امام علی(ع) در موارد فراوانی، دانش و آگاهی از ارزشهای دینی و آموزه های الهی را از جمله شرایط لازم برای یک مدیر دانسته است. آن حضرت در مقام تبیین ویژگی‌های رهبران دینی می فرماید:

 

« أیَّها الناسُ ! إِنَّ أَحَقَّ الناسِ بِهذا الْأَمْرُ ... وَ أَعْلَمِهُم بِأمْرِ اللهِ فیهِ»،« سزاوارترین اشخاص برای‌خلافت، ...، کسی است که داناتر از دیگران به دین خدا باشد.»

 

از جمله ملاک هایی که در روایات، به ویژه در فرمایشهای امام علی(ع) برای تعیین کارگزاران بیان شده است، آشنایی با مسائل سیاسی است. چند نمونه از این بیانات را بیان می کنیم :

 

« آفَهُ الزُعمَاء ضَعْفُ السیاسَهِ »:« آفت رهبری و مدیریت ، ناتوانی در بینش سیاسی است.»

 

و در جای دیگر‌ی می فرماید:« سوءُ التَدْبِیرِ سَبَبُ التَدْمِیرِ :« سیاست نادرست، موجب نابودی است.»

 

درقسمت دیگر می فرماید::« حُسْنُ السیاسَهِ قَوامُ الرِعایَهِ »:« سیاست نیکو، موجب استواری جامعه است.»

 

از این گفتار استفاده می شود که حسن تدبیر و بینش سیاسی از شرایط لازم برای خدمتگزاران نظام اسلامی است. چه اینکه بدون بینش سیاسی صحیح، به ویژه در شرایطی که دنیا از نظر اطلاع رسانی همانند دهکده ای کوچک می ماند. ممکن است مدیران در گرداب سیاست بازی و جناح بندی ها گرفتار و نابود گردند.

 

امام امیرمؤمنان (ع) در حدیثی که سیدرضی تحت عنوان « غرایب کلام» آنها را گرد آورده درباره‌ی جایگاه و اهمیت ایمان به هدف در مدیران و کارگزاران می نویسد:

« کُنّا إذا أحمَرَّ البأسُ اتَّقَینّا به رَسُولُ اللهِ(ص) فَلَمْ یَکُنْ أحَدٌ مِنّا أقْرَبُ اِلی العدوِّ منهُ»،

« هرگاه آتش جنگ شعله کشید، ما به رسول خدا پناه می بردیم که در آن لحظه کسی از ما، همانند پیامبر(ص) به دشمن نزدیک تر نبود.»

 

از این کلام مولا علی مطالب فراوانی را می توان فهمید، از جمله اینکه رهبران و مدیران دینی، باید همانند رسول خدا(ص) به راه و هدف خویش ایمان و اعتقاد راسخ داشته باشند و به گونه ای آن را حق بدانند که حاضر باشند تمام هستی و جان خویش را برای دفاع و پیروزی آن اهدا کنند.

 

می توان گفت، ایمان به هدف و خودباوری، مادر و سرچشمه‌ی صفات و شرایط لازم در مدیران و زمامداران به شمار می آید، زیرا، اعتقاد راسخ و خلل ناپذیر، سبب می‌شود، صفات دیگر، مانند شجاعت و سعه‌ی صدر در انسان شکوفا و متبلور شوند.

 

خرد انسانها، محدود است و نمی تواند تمامی حقایق و راه حل مشکلات را بفهمد. از دیرباز، انسانهای خردمند، جهت جبران این کاستی، از تجربیات و آموخته های دیگران کمک می جسته اند.

 

این امر فطری و عقلایی، در آموزه های دینی نیز مورد تأکید واقع شده، به ویژه برای کسانی که مسئولیت اداره‌ی جامعه و نهادهای اجتماعی را بر عهده گرفته اند. امام علی(ع) در این باره می فرماید:

 

« أضم آراء الرِجال بِعْضِها إلی بَعْضٍ، ثُمَّ اختر أقربّها مِنِ الصَوابِ وَ أَبعدّها مِنِ الْارتیابِ»

« نظر مردان (اهل فکر و خرد) را، برخی را با برخی دیگر، ضمیمه کن و سپس نزدیکترین آنها را به حقیقت و دورترین آنها را از شک وتردید، انتخاب کن.»

« لا تَسْتَّبِدُ بِرَأیِکَ، ضِمنُ إِسْتَبِّدُ بِرأیهِ هَلَکَ»،« خودرأی مباش، زیرا هرکس مستبد در رأی باشد، نابود می شود.

 

امام علی(ع) می فرماید:« آلهُ الرِیاسَهِ سَعَهُ الصَدْرِ»؛« بردباری و تحمل سختی ها، ابزار ریاست است.»

 

منصب و ریاست چه از نوع الهی مانند منصب نبوت و امامت و آنچه در این شبکه قرار می گیرد و چه از نوع بشری که با انتخابات و یا با قهر و غلبه به دست می آید، نیازمند حلم و بردباری زیاد است.

 

زیرا،با این بردباری، می توان مشکلات، خصومات و نیازهای مردم را پاسخ مثبت داد افزون بر اینکه، ریاست و قدرت، منشأ درگیری، جنگ و خونریزی است و با بردباری، می توان این گونه مسائل را با کمترین هزینه حل کرد.

* زهرا جمالی

,

 

از این رو جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسی ملاک و معیارگزینش مدیران بر کسی پوشیده نیست. این مقوله، در دنیای صنعتی، از تاریخ درازی برخوردار نیست، اما مدیریت و رهبری در اسلام، افزون بر تاریخ طولانی، با آنچه در غرب مطرح است، تفاوت زیادی دارد.

 

محور اصلی رهبری و مدیریت دراسلام، انسان است و هدف اساسی رشد و تعالی ارزش های معنوی اوست. این اختلاف، سبب شده تا ملاک و ارزشهای گزینش مدیران در اسلام و غرب در بسیاری موارد فرق کند.

 

امام علی(ع) در موارد فراوانی، دانش و آگاهی از ارزشهای دینی و آموزه های الهی را از جمله شرایط لازم برای یک مدیر دانسته است. آن حضرت در مقام تبیین ویژگی‌های رهبران دینی می فرماید:

 

« أیَّها الناسُ ! إِنَّ أَحَقَّ الناسِ بِهذا الْأَمْرُ ... وَ أَعْلَمِهُم بِأمْرِ اللهِ فیهِ»،« سزاوارترین اشخاص برای‌خلافت، ...، کسی است که داناتر از دیگران به دین خدا باشد.»

 

از جمله ملاک هایی که در روایات، به ویژه در فرمایشهای امام علی(ع) برای تعیین کارگزاران بیان شده است، آشنایی با مسائل سیاسی است. چند نمونه از این بیانات را بیان می کنیم :

 

« آفَهُ الزُعمَاء ضَعْفُ السیاسَهِ »:« آفت رهبری و مدیریت ، ناتوانی در بینش سیاسی است.»

 

و در جای دیگر‌ی می فرماید:« سوءُ التَدْبِیرِ سَبَبُ التَدْمِیرِ :« سیاست نادرست، موجب نابودی است.»

 

درقسمت دیگر می فرماید::« حُسْنُ السیاسَهِ قَوامُ الرِعایَهِ »:« سیاست نیکو، موجب استواری جامعه است.»

 

از این گفتار استفاده می شود که حسن تدبیر و بینش سیاسی از شرایط لازم برای خدمتگزاران نظام اسلامی است. چه اینکه بدون بینش سیاسی صحیح، به ویژه در شرایطی که دنیا از نظر اطلاع رسانی همانند دهکده ای کوچک می ماند. ممکن است مدیران در گرداب سیاست بازی و جناح بندی ها گرفتار و نابود گردند.

 

امام امیرمؤمنان (ع) در حدیثی که سیدرضی تحت عنوان « غرایب کلام» آنها را گرد آورده درباره‌ی جایگاه و اهمیت ایمان به هدف در مدیران و کارگزاران می نویسد:

« کُنّا إذا أحمَرَّ البأسُ اتَّقَینّا به رَسُولُ اللهِ(ص) فَلَمْ یَکُنْ أحَدٌ مِنّا أقْرَبُ اِلی العدوِّ منهُ»،

« هرگاه آتش جنگ شعله کشید، ما به رسول خدا پناه می بردیم که در آن لحظه کسی از ما، همانند پیامبر(ص) به دشمن نزدیک تر نبود.»

 

از این کلام مولا علی مطالب فراوانی را می توان فهمید، از جمله اینکه رهبران و مدیران دینی، باید همانند رسول خدا(ص) به راه و هدف خویش ایمان و اعتقاد راسخ داشته باشند و به گونه ای آن را حق بدانند که حاضر باشند تمام هستی و جان خویش را برای دفاع و پیروزی آن اهدا کنند.

 

می توان گفت، ایمان به هدف و خودباوری، مادر و سرچشمه‌ی صفات و شرایط لازم در مدیران و زمامداران به شمار می آید، زیرا، اعتقاد راسخ و خلل ناپذیر، سبب می‌شود، صفات دیگر، مانند شجاعت و سعه‌ی صدر در انسان شکوفا و متبلور شوند.

 

خرد انسانها، محدود است و نمی تواند تمامی حقایق و راه حل مشکلات را بفهمد. از دیرباز، انسانهای خردمند، جهت جبران این کاستی، از تجربیات و آموخته های دیگران کمک می جسته اند.

 

این امر فطری و عقلایی، در آموزه های دینی نیز مورد تأکید واقع شده، به ویژه برای کسانی که مسئولیت اداره‌ی جامعه و نهادهای اجتماعی را بر عهده گرفته اند. امام علی(ع) در این باره می فرماید:

 

« أضم آراء الرِجال بِعْضِها إلی بَعْضٍ، ثُمَّ اختر أقربّها مِنِ الصَوابِ وَ أَبعدّها مِنِ الْارتیابِ»

« نظر مردان (اهل فکر و خرد) را، برخی را با برخی دیگر، ضمیمه کن و سپس نزدیکترین آنها را به حقیقت و دورترین آنها را از شک وتردید، انتخاب کن.»

« لا تَسْتَّبِدُ بِرَأیِکَ، ضِمنُ إِسْتَبِّدُ بِرأیهِ هَلَکَ»،« خودرأی مباش، زیرا هرکس مستبد در رأی باشد، نابود می شود.

 

امام علی(ع) می فرماید:« آلهُ الرِیاسَهِ سَعَهُ الصَدْرِ»؛« بردباری و تحمل سختی ها، ابزار ریاست است.»

 

منصب و ریاست چه از نوع الهی مانند منصب نبوت و امامت و آنچه در این شبکه قرار می گیرد و چه از نوع بشری که با انتخابات و یا با قهر و غلبه به دست می آید، نیازمند حلم و بردباری زیاد است.

 

زیرا،با این بردباری، می توان مشکلات، خصومات و نیازهای مردم را پاسخ مثبت داد افزون بر اینکه، ریاست و قدرت، منشأ درگیری، جنگ و خونریزی است و با بردباری، می توان این گونه مسائل را با کمترین هزینه حل کرد.

* زهرا جمالی

,

 

از این رو جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسی ملاک و معیارگزینش مدیران بر کسی پوشیده نیست. این مقوله، در دنیای صنعتی، از تاریخ درازی برخوردار نیست، اما مدیریت و رهبری در اسلام، افزون بر تاریخ طولانی، با آنچه در غرب مطرح است، تفاوت زیادی دارد.

 

محور اصلی رهبری و مدیریت دراسلام، انسان است و هدف اساسی رشد و تعالی ارزش های معنوی اوست. این اختلاف، سبب شده تا ملاک و ارزشهای گزینش مدیران در اسلام و غرب در بسیاری موارد فرق کند.

 

امام علی(ع) در موارد فراوانی، دانش و آگاهی از ارزشهای دینی و آموزه های الهی را از جمله شرایط لازم برای یک مدیر دانسته است. آن حضرت در مقام تبیین ویژگی‌های رهبران دینی می فرماید:

 

« أیَّها الناسُ ! إِنَّ أَحَقَّ الناسِ بِهذا الْأَمْرُ ... وَ أَعْلَمِهُم بِأمْرِ اللهِ فیهِ»،« سزاوارترین اشخاص برای‌خلافت، ...، کسی است که داناتر از دیگران به دین خدا باشد.»

 

از جمله ملاک هایی که در روایات، به ویژه در فرمایشهای امام علی(ع) برای تعیین کارگزاران بیان شده است، آشنایی با مسائل سیاسی است. چند نمونه از این بیانات را بیان می کنیم :

 

« آفَهُ الزُعمَاء ضَعْفُ السیاسَهِ »:« آفت رهبری و مدیریت ، ناتوانی در بینش سیاسی است.»

 

و در جای دیگر‌ی می فرماید:« سوءُ التَدْبِیرِ سَبَبُ التَدْمِیرِ :« سیاست نادرست، موجب نابودی است.»

 

درقسمت دیگر می فرماید::« حُسْنُ السیاسَهِ قَوامُ الرِعایَهِ »:« سیاست نیکو، موجب استواری جامعه است.»

 

از این گفتار استفاده می شود که حسن تدبیر و بینش سیاسی از شرایط لازم برای خدمتگزاران نظام اسلامی است. چه اینکه بدون بینش سیاسی صحیح، به ویژه در شرایطی که دنیا از نظر اطلاع رسانی همانند دهکده ای کوچک می ماند. ممکن است مدیران در گرداب سیاست بازی و جناح بندی ها گرفتار و نابود گردند.

 

امام امیرمؤمنان (ع) در حدیثی که سیدرضی تحت عنوان « غرایب کلام» آنها را گرد آورده درباره‌ی جایگاه و اهمیت ایمان به هدف در مدیران و کارگزاران می نویسد:

« کُنّا إذا أحمَرَّ البأسُ اتَّقَینّا به رَسُولُ اللهِ(ص) فَلَمْ یَکُنْ أحَدٌ مِنّا أقْرَبُ اِلی العدوِّ منهُ»،

« هرگاه آتش جنگ شعله کشید، ما به رسول خدا پناه می بردیم که در آن لحظه کسی از ما، همانند پیامبر(ص) به دشمن نزدیک تر نبود.»

 

از این کلام مولا علی مطالب فراوانی را می توان فهمید، از جمله اینکه رهبران و مدیران دینی، باید همانند رسول خدا(ص) به راه و هدف خویش ایمان و اعتقاد راسخ داشته باشند و به گونه ای آن را حق بدانند که حاضر باشند تمام هستی و جان خویش را برای دفاع و پیروزی آن اهدا کنند.

 

می توان گفت، ایمان به هدف و خودباوری، مادر و سرچشمه‌ی صفات و شرایط لازم در مدیران و زمامداران به شمار می آید، زیرا، اعتقاد راسخ و خلل ناپذیر، سبب می‌شود، صفات دیگر، مانند شجاعت و سعه‌ی صدر در انسان شکوفا و متبلور شوند.

 

خرد انسانها، محدود است و نمی تواند تمامی حقایق و راه حل مشکلات را بفهمد. از دیرباز، انسانهای خردمند، جهت جبران این کاستی، از تجربیات و آموخته های دیگران کمک می جسته اند.

 

این امر فطری و عقلایی، در آموزه های دینی نیز مورد تأکید واقع شده، به ویژه برای کسانی که مسئولیت اداره‌ی جامعه و نهادهای اجتماعی را بر عهده گرفته اند. امام علی(ع) در این باره می فرماید:

 

« أضم آراء الرِجال بِعْضِها إلی بَعْضٍ، ثُمَّ اختر أقربّها مِنِ الصَوابِ وَ أَبعدّها مِنِ الْارتیابِ»

« نظر مردان (اهل فکر و خرد) را، برخی را با برخی دیگر، ضمیمه کن و سپس نزدیکترین آنها را به حقیقت و دورترین آنها را از شک وتردید، انتخاب کن.»

« لا تَسْتَّبِدُ بِرَأیِکَ، ضِمنُ إِسْتَبِّدُ بِرأیهِ هَلَکَ»،« خودرأی مباش، زیرا هرکس مستبد در رأی باشد، نابود می شود.

 

امام علی(ع) می فرماید:« آلهُ الرِیاسَهِ سَعَهُ الصَدْرِ»؛« بردباری و تحمل سختی ها، ابزار ریاست است.»

 

منصب و ریاست چه از نوع الهی مانند منصب نبوت و امامت و آنچه در این شبکه قرار می گیرد و چه از نوع بشری که با انتخابات و یا با قهر و غلبه به دست می آید، نیازمند حلم و بردباری زیاد است.

 

زیرا،با این بردباری، می توان مشکلات، خصومات و نیازهای مردم را پاسخ مثبت داد افزون بر اینکه، ریاست و قدرت، منشأ درگیری، جنگ و خونریزی است و با بردباری، می توان این گونه مسائل را با کمترین هزینه حل کرد.

* زهرا جمالی

,

 

از این رو جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسی ملاک و معیارگزینش مدیران بر کسی پوشیده نیست. این مقوله، در دنیای صنعتی، از تاریخ درازی برخوردار نیست، اما مدیریت و رهبری در اسلام، افزون بر تاریخ طولانی، با آنچه در غرب مطرح است، تفاوت زیادی دارد.

 

محور اصلی رهبری و مدیریت دراسلام، انسان است و هدف اساسی رشد و تعالی ارزش های معنوی اوست. این اختلاف، سبب شده تا ملاک و ارزشهای گزینش مدیران در اسلام و غرب در بسیاری موارد فرق کند.

 

امام علی(ع) در موارد فراوانی، دانش و آگاهی از ارزشهای دینی و آموزه های الهی را از جمله شرایط لازم برای یک مدیر دانسته است. آن حضرت در مقام تبیین ویژگی‌های رهبران دینی می فرماید:

 

« أیَّها الناسُ ! إِنَّ أَحَقَّ الناسِ بِهذا الْأَمْرُ ... وَ أَعْلَمِهُم بِأمْرِ اللهِ فیهِ»،« سزاوارترین اشخاص برای‌خلافت، ...، کسی است که داناتر از دیگران به دین خدا باشد.»

 

از جمله ملاک هایی که در روایات، به ویژه در فرمایشهای امام علی(ع) برای تعیین کارگزاران بیان شده است، آشنایی با مسائل سیاسی است. چند نمونه از این بیانات را بیان می کنیم :

 

« آفَهُ الزُعمَاء ضَعْفُ السیاسَهِ »:« آفت رهبری و مدیریت ، ناتوانی در بینش سیاسی است.»

 

و در جای دیگر‌ی می فرماید:« سوءُ التَدْبِیرِ سَبَبُ التَدْمِیرِ :« سیاست نادرست، موجب نابودی است.»

 

درقسمت دیگر می فرماید::« حُسْنُ السیاسَهِ قَوامُ الرِعایَهِ »:« سیاست نیکو، موجب استواری جامعه است.»

 

از این گفتار استفاده می شود که حسن تدبیر و بینش سیاسی از شرایط لازم برای خدمتگزاران نظام اسلامی است. چه اینکه بدون بینش سیاسی صحیح، به ویژه در شرایطی که دنیا از نظر اطلاع رسانی همانند دهکده ای کوچک می ماند. ممکن است مدیران در گرداب سیاست بازی و جناح بندی ها گرفتار و نابود گردند.

 

امام امیرمؤمنان (ع) در حدیثی که سیدرضی تحت عنوان « غرایب کلام» آنها را گرد آورده درباره‌ی جایگاه و اهمیت ایمان به هدف در مدیران و کارگزاران می نویسد:

« کُنّا إذا أحمَرَّ البأسُ اتَّقَینّا به رَسُولُ اللهِ(ص) فَلَمْ یَکُنْ أحَدٌ مِنّا أقْرَبُ اِلی العدوِّ منهُ»،

« هرگاه آتش جنگ شعله کشید، ما به رسول خدا پناه می بردیم که در آن لحظه کسی از ما، همانند پیامبر(ص) به دشمن نزدیک تر نبود.»

 

از این کلام مولا علی مطالب فراوانی را می توان فهمید، از جمله اینکه رهبران و مدیران دینی، باید همانند رسول خدا(ص) به راه و هدف خویش ایمان و اعتقاد راسخ داشته باشند و به گونه ای آن را حق بدانند که حاضر باشند تمام هستی و جان خویش را برای دفاع و پیروزی آن اهدا کنند.

 

می توان گفت، ایمان به هدف و خودباوری، مادر و سرچشمه‌ی صفات و شرایط لازم در مدیران و زمامداران به شمار می آید، زیرا، اعتقاد راسخ و خلل ناپذیر، سبب می‌شود، صفات دیگر، مانند شجاعت و سعه‌ی صدر در انسان شکوفا و متبلور شوند.

 

خرد انسانها، محدود است و نمی تواند تمامی حقایق و راه حل مشکلات را بفهمد. از دیرباز، انسانهای خردمند، جهت جبران این کاستی، از تجربیات و آموخته های دیگران کمک می جسته اند.

 

این امر فطری و عقلایی، در آموزه های دینی نیز مورد تأکید واقع شده، به ویژه برای کسانی که مسئولیت اداره‌ی جامعه و نهادهای اجتماعی را بر عهده گرفته اند. امام علی(ع) در این باره می فرماید:

 

« أضم آراء الرِجال بِعْضِها إلی بَعْضٍ، ثُمَّ اختر أقربّها مِنِ الصَوابِ وَ أَبعدّها مِنِ الْارتیابِ»

« نظر مردان (اهل فکر و خرد) را، برخی را با برخی دیگر، ضمیمه کن و سپس نزدیکترین آنها را به حقیقت و دورترین آنها را از شک وتردید، انتخاب کن.»

« لا تَسْتَّبِدُ بِرَأیِکَ، ضِمنُ إِسْتَبِّدُ بِرأیهِ هَلَکَ»،« خودرأی مباش، زیرا هرکس مستبد در رأی باشد، نابود می شود.

 

امام علی(ع) می فرماید:« آلهُ الرِیاسَهِ سَعَهُ الصَدْرِ»؛« بردباری و تحمل سختی ها، ابزار ریاست است.»

 

منصب و ریاست چه از نوع الهی مانند منصب نبوت و امامت و آنچه در این شبکه قرار می گیرد و چه از نوع بشری که با انتخابات و یا با قهر و غلبه به دست می آید، نیازمند حلم و بردباری زیاد است.

 

زیرا،با این بردباری، می توان مشکلات، خصومات و نیازهای مردم را پاسخ مثبت داد افزون بر اینکه، ریاست و قدرت، منشأ درگیری، جنگ و خونریزی است و با بردباری، می توان این گونه مسائل را با کمترین هزینه حل کرد.

* زهرا جمالی

,

 

,

از این رو جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسی ملاک و معیارگزینش مدیران بر کسی پوشیده نیست. این مقوله، در دنیای صنعتی، از تاریخ درازی برخوردار نیست، اما مدیریت و رهبری در اسلام، افزون بر تاریخ طولانی، با آنچه در غرب مطرح است، تفاوت زیادی دارد.

,

 

,

محور اصلی رهبری و مدیریت دراسلام، انسان است و هدف اساسی رشد و تعالی ارزش های معنوی اوست. این اختلاف، سبب شده تا ملاک و ارزشهای گزینش مدیران در اسلام و غرب در بسیاری موارد فرق کند.

,

 

,

امام علی(ع) در موارد فراوانی، دانش و آگاهی از ارزشهای دینی و آموزه های الهی را از جمله شرایط لازم برای یک مدیر دانسته است. آن حضرت در مقام تبیین ویژگی‌های رهبران دینی می فرماید:

,

 

,

« أیَّها الناسُ ! إِنَّ أَحَقَّ الناسِ بِهذا الْأَمْرُ ... وَ أَعْلَمِهُم بِأمْرِ اللهِ فیهِ»،« سزاوارترین اشخاص برای‌خلافت، ...، کسی است که داناتر از دیگران به دین خدا باشد.»

,

 

,

از جمله ملاک هایی که در روایات، به ویژه در فرمایشهای امام علی(ع) برای تعیین کارگزاران بیان شده است، آشنایی با مسائل سیاسی است. چند نمونه از این بیانات را بیان می کنیم :

,

 

,

« آفَهُ الزُعمَاء ضَعْفُ السیاسَهِ »:« آفت رهبری و مدیریت ، ناتوانی در بینش سیاسی است.»

,

 

,

و در جای دیگر‌ی می فرماید:« سوءُ التَدْبِیرِ سَبَبُ التَدْمِیرِ :« سیاست نادرست، موجب نابودی است.»

,

 

,

درقسمت دیگر می فرماید::« حُسْنُ السیاسَهِ قَوامُ الرِعایَهِ »:« سیاست نیکو، موجب استواری جامعه است.»

,

 

,

از این گفتار استفاده می شود که حسن تدبیر و بینش سیاسی از شرایط لازم برای خدمتگزاران نظام اسلامی است. چه اینکه بدون بینش سیاسی صحیح، به ویژه در شرایطی که دنیا از نظر اطلاع رسانی همانند دهکده ای کوچک می ماند. ممکن است مدیران در گرداب سیاست بازی و جناح بندی ها گرفتار و نابود گردند.

,

 

,

امام امیرمؤمنان (ع) در حدیثی که سیدرضی تحت عنوان « غرایب کلام» آنها را گرد آورده درباره‌ی جایگاه و اهمیت ایمان به هدف در مدیران و کارگزاران می نویسد:

,

« کُنّا إذا أحمَرَّ البأسُ اتَّقَینّا به رَسُولُ اللهِ(ص) فَلَمْ یَکُنْ أحَدٌ مِنّا أقْرَبُ اِلی العدوِّ منهُ»،

,

« هرگاه آتش جنگ شعله کشید، ما به رسول خدا پناه می بردیم که در آن لحظه کسی از ما، همانند پیامبر(ص) به دشمن نزدیک تر نبود.»

,

 

,

از این کلام مولا علی مطالب فراوانی را می توان فهمید، از جمله اینکه رهبران و مدیران دینی، باید همانند رسول خدا(ص) به راه و هدف خویش ایمان و اعتقاد راسخ داشته باشند و به گونه ای آن را حق بدانند که حاضر باشند تمام هستی و جان خویش را برای دفاع و پیروزی آن اهدا کنند.

,

 

,

می توان گفت، ایمان به هدف و خودباوری، مادر و سرچشمه‌ی صفات و شرایط لازم در مدیران و زمامداران به شمار می آید، زیرا، اعتقاد راسخ و خلل ناپذیر، سبب می‌شود، صفات دیگر، مانند شجاعت و سعه‌ی صدر در انسان شکوفا و متبلور شوند.

,

 

,

خرد انسانها، محدود است و نمی تواند تمامی حقایق و راه حل مشکلات را بفهمد. از دیرباز، انسانهای خردمند، جهت جبران این کاستی، از تجربیات و آموخته های دیگران کمک می جسته اند.

,

 

,

این امر فطری و عقلایی، در آموزه های دینی نیز مورد تأکید واقع شده، به ویژه برای کسانی که مسئولیت اداره‌ی جامعه و نهادهای اجتماعی را بر عهده گرفته اند. امام علی(ع) در این باره می فرماید:

,

 

,

« أضم آراء الرِجال بِعْضِها إلی بَعْضٍ، ثُمَّ اختر أقربّها مِنِ الصَوابِ وَ أَبعدّها مِنِ الْارتیابِ»

,

« نظر مردان (اهل فکر و خرد) را، برخی را با برخی دیگر، ضمیمه کن و سپس نزدیکترین آنها را به حقیقت و دورترین آنها را از شک وتردید، انتخاب کن.»

,

« لا تَسْتَّبِدُ بِرَأیِکَ، ضِمنُ إِسْتَبِّدُ بِرأیهِ هَلَکَ»،« خودرأی مباش، زیرا هرکس مستبد در رأی باشد، نابود می شود.

,

 

,

امام علی(ع) می فرماید:« آلهُ الرِیاسَهِ سَعَهُ الصَدْرِ»؛« بردباری و تحمل سختی ها، ابزار ریاست است.»

,

 

,

منصب و ریاست چه از نوع الهی مانند منصب نبوت و امامت و آنچه در این شبکه قرار می گیرد و چه از نوع بشری که با انتخابات و یا با قهر و غلبه به دست می آید، نیازمند حلم و بردباری زیاد است.

,

 

,

زیرا،با این بردباری، می توان مشکلات، خصومات و نیازهای مردم را پاسخ مثبت داد افزون بر اینکه، ریاست و قدرت، منشأ درگیری، جنگ و خونریزی است و با بردباری، می توان این گونه مسائل را با کمترین هزینه حل کرد.

,

* زهرا جمالی

,

 

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه